Viếng Lăng Bác - Bài giảng
HO CHI MINH TOAN TAP - TAP 10

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Lê Thị Hiền
Ngày gửi: 22h:02' 24-04-2024
Dung lượng: 2.6 MB
Số lượt tải: 0
Nguồn:
Người gửi: Lê Thị Hiền
Ngày gửi: 22h:02' 24-04-2024
Dung lượng: 2.6 MB
Số lượt tải: 0
Số lượt thích:
0 người
KH¤NG Cã G× QUý H¥N §éC LËP, Tù DO !
Hå CHÝ MINH TOµN TËP
XUÊT B¶N LÇN THø BA
THEO quyÕt ®Þnh cñA
BAN BÝ TH¦ TRUNG ¦¥NG
§¶NG CéNG S¶N VIÖT NAM
Sè
299-q®/TW,
NGµY
TH¸NG 4 N¡M 2010.
6
Héi ®ång xuÊt b¶n
Tr−¬ng TÊn Sang
Chñ tÞch Héi ®ång
T« Huy Røa
Phã Chñ tÞch Héi ®ång
Phan DiÔn
ñy viªn Héi ®ång
Lª V¨n Dòng
ñy viªn Héi ®ång
Lª H÷u NghÜa
ñy viªn Héi ®ång
§ç Hoµi Nam
ñy viªn Héi ®ång
NguyÔn Duy Hïng
ñy viªn Héi ®ång
Ban chØ ®¹o x©y dùng b¶n th¶o
Lª H÷u NghÜa
Tr−ëng ban
Ph¹m Hång Ch−¬ng
Phã Tr−ëng ban
NguyÔn Kh¸nh BËt
ñy viªn
NguyÔn Duy Hïng
ñy viªn
nhãm x©y dùng b¶n th¶o tËp 10
vò v¨n thuÊn
bïi ®×nh phong
nguyÔn v¨n lanh
nguyÔn huy hoan
trÇn thÞ hîi
Tr−ëng nhãm
hå chÝ minh
toµn tËp
XuÊt b¶n lÇn thø ba
10
1955 - 1957
Nhµ xuÊt b¶n chÝnh trÞ quèc gia - Sù THËT
Hµ Néi - 2011
VII
Lêi giíi thiÖu tËp 10
TËp 10 bé s¸ch Hå ChÝ Minh Toµn tËp, xuÊt b¶n lÇn thø ba, bao gåm
nh÷ng bµi viÕt, bµi nãi, ®iÖn v¨n, th− tõ,... (gäi chung lµ t¸c phÈm) cña Chñ tÞch
Hå ChÝ Minh tõ ngµy 22-6-1955 ®Õn ngµy 6-7-1957.
Néi dung tËp 10 ph¶n ¸nh nh÷ng ho¹t ®éng cña Chñ tÞch Hå ChÝ
Minh vÒ ®−êng lèi chiÕn l−îc, s¸ch l−îc vµ ph−¬ng thøc chØ ®¹o c¸c phong
trµo c¸ch m¹ng n−íc ta trong nh÷ng n¨m ®Çu sau khi HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬
®−îc ký kÕt, t×nh h×nh trong n−íc vµ thÕ giíi cã nhiÒu biÕn chuyÓn míi:
HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ ®· chÝnh thøc thõa nhËn ViÖt Nam lµ mét n−íc
®éc lËp, thèng nhÊt, toµn vÑn l·nh thæ, nh−ng ®Êt n−íc cßn t¹m thêi bÞ
chia c¾t lµm hai miÒn: miÒn B¾c ®−îc hoµn toµn gi¶i phãng, ®ang ë
giai ®o¹n ®Çu thêi kú qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x· héi; miÒn Nam vÉn cßn
n»m d−íi sù thèng trÞ cña chÝnh quyÒn Ng« §×nh DiÖm, tay sai cña ®Õ
quèc Mü.
Trªn thÕ giíi, c¸c thÕ lùc x©m l−îc, hiÕu chiÕn, ®øng ®Çu lµ ®Õ quèc
Mü, ®ang can thiÖp s©u vµo c¸c n−íc thuéc ®Þa vµ phô thuéc, biÕn nh÷ng
n−íc nµy thµnh thuéc ®Þa kiÓu míi lµm c«ng cô tiÕn c«ng phe x· héi chñ
nghÜa, chèng ph¸ phong trµo ®Êu tranh v× ®éc lËp d©n téc, vµ tiÕn bé x·
héi ®ang d©ng cao. Phe x· héi chñ nghÜa, ®øng ®Çu lµ Liªn X«, ®ang trªn
®µ ph¸t triÓn, tÝch cùc gióp ®ì c¸c phong trµo c¸ch m¹ng gi¶i phãng d©n
téc, ®Êu tranh v× hßa b×nh, d©n chñ vµ chñ nghÜa x· héi...
§Êt n−íc trong t×nh h×nh míi víi nh÷ng ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho
miÒn B¾c b¾t tay ngay vµo c«ng cuéc kh«i phôc kinh tÕ, v¨n hãa - x·
héi, hµn g¾n vÕt th−¬ng chiÕn tranh, ®ång thêi hoµn thµnh c¶i c¸ch
ruéng ®Êt, cñng cè quèc phßng vµ më réng giao l−u quèc tÕ... nh−ng
còng gÆp kh«ng Ýt khã kh¨n, th¸ch thøc cho nh©n d©n c¶ n−íc, tr−íc
VIII
Hå CHÝ MINH TOµN TËP
hÕt lµ cho ®ång bµo miÒn Nam, trong cuéc ®Êu tranh ®ßi thi hµnh HiÖp
®Þnh Gi¬nev¬, giµnh hßa b×nh, ®éc lËp vµ thèng nhÊt n−íc nhµ b»ng
hiÖp th−¬ng “tæng tuyÓn cö tù do vµo n¨m 1956” (tr.15). §ã còng lµ
nh÷ng nhiÖm vô chiÕn l−îc cña c¸ch m¹ng c¶ n−íc vµ cña mçi miÒn
Nam, B¾c tõ n¨m 1955 ®Õn n¨m 1957.
Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®· chØ cho toµn §¶ng, toµn d©n ta nhËn thøc
râ: Cuéc ®Êu tranh vÒ kinh tÕ vµ chÝnh trÞ cña chóng ta hiÖn nay ®Ó cñng
cè hßa b×nh, thùc hiÖn thèng nhÊt, hoµn thµnh ®éc lËp d©n chñ trong c¶
n−íc lµ mét cuéc ®Êu tranh l©u dµi, gian khæ, phøc t¹p. V× ®Õ quèc Mü
ngµy cµng can thiÖp s©u vµo miÒn Nam n−íc ta, dïng mäi thñ ®o¹n ph¸
ho¹i HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬, dùa vµo bän ®Þa chñ vµ t− s¶n ph¶n ®éng do Ng«
§×nh DiÖm cÇm ®Çu, lËp ra c¸i gäi lµ “ChÝnh phñ ViÖt Nam céng hßa”, ra
søc t¨ng c−êng x©y dùng qu©n ®éi, tiÕn hµnh nh÷ng cuéc tµn s¸t, khñng
bè ®ång bµo miÒn Nam, bãp nghÑt quyÒn tù do d©n chñ, hßng chia c¾t l©u
dµi ®Êt n−íc ta, biÕn miÒn Nam n−íc ta thµnh thuéc ®Þa kiÓu míi cña
chóng. Ngoµi Mü - DiÖm ngoan cè, cßn thiªn tai vµ dÞch bÖnh... g©y thªm
c¶n trë, nªn toµn d©n ta “ph¶i tù lùc h¨ng h¸i mµ lµm” (tr.65) vµ tranh
thñ sù gióp ®ì cña c¸c n−íc b¹n. Tuy cuéc ®Êu tranh cña nh©n d©n ta cßn
gÆp nhiÒu khã kh¨n, tr¾c trë, nh−ng nhÊt ®Þnh th¾ng lîi: “N−íc ViÖt Nam
nhÊt ®Þnh sÏ thèng nhÊt, v× n−íc ta lµ mét khèi, kh«ng ai chia c¾t ®−îc...
®ã lµ nguyÖn väng thiÕt tha cña toµn thÓ nh©n d©n ta tõ B¾c ®Õn Nam,
mµ còng lµ sù mong muèn chung cña nh©n d©n yªu chuéng hßa b×nh thÕ
giíi” (tr.102).
§Ó thùc hiÖn th¾ng lîi nhiÖm vô c¸ch m¹ng trong nh÷ng n¨m
1955 - 1957, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh kªu gäi toµn d©n ®oµn kÕt. Ng−êi
tæng kÕt vµ chØ râ:
“§oµn kÕt lµ mét lùc l−îng v« ®Þch.
Lùc l−îng ®oµn kÕt ®· gióp C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m thµnh c«ng.
Lùc l−îng ®oµn kÕt ®· gióp kh¸ng chiÕn th¾ng lîi.
Lùc l−îng ®oµn kÕt sÏ ®éng viªn nh©n d©n tõ B¾c ®Õn Nam ®Êu
tranh ®Ó thùc hiÖn hßa b×nh, thèng nhÊt, ®éc lËp, d©n chñ trong c¶
n−íc” (tr.104). Ng−êi chñ tr−¬ng më réng vµ cñng cè MÆt trËn d©n
LêI GIíI THIÖU TËP 10
IX
téc thèng nhÊt h¬n n÷a: “Tõ Nam ®Õn B¾c, ai lµ ng−êi t¸n thµnh hßa
b×nh, thèng nhÊt, ®éc lËp, d©n chñ, th× chóng ta s½n sµng ®oµn kÕt
víi hä, thËt thµ hîp t¸c víi hä, dï tõ tr−íc ®Õn nay hä ®· theo phe
ph¸i nµo” (tr.104). Ng−êi “KÕt luËn: BÊt kú ë ®©u, MÆt trËn thèng
nhÊt v÷ng m¹nh lµ mét lùc l−îng ®−a nh©n d©n ®Õn th¾ng lîi hoµn
toµn” (tr.88).
Trong t− t−ëng cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh, sù l·nh ®¹o s¸ng suèt cña
§¶ng lu«n lµ yÕu tè quyÕt ®Þnh th¾ng lîi cña c¸ch m¹ng n−íc nhµ. V×
vËy, Ng−êi th−êng xuyªn quan t©m x©y dùng §¶ng trong s¹ch, v÷ng
m¹nh c¶ vÒ chÝnh trÞ, t− t−ëng vµ tæ chøc. Ng−êi nh¾c nhë:
“§¶ng kh«ng ph¶i lµ n¬i ®Ó th¨ng quan, tiÕn chøc, ®Ó ph¸t tµi. Vµo
§¶ng lµ ®Ó phôc vô nh©n d©n, phôc vô giai cÊp, ®¶ng viªn ph¶i trë thµnh
ng−êi con hiÕu th¶o cña Tæ quèc, cña giai cÊp.
§¶ng ph¶i rÊt m¹nh, rÊt trong s¹ch” (tr. 67).
Ng−êi chØ râ nguyªn t¾c M¸c - Lªnin trong l·nh ®¹o cña §¶ng vµ
chèng tÖ sïng b¸i c¸ nh©n. Ng−êi nãi: “Tõ Trung −¬ng ®Õn chi bé x· ®Òu
ph¶i lµm ®óng nguyªn t¾c l·nh ®¹o tËp thÓ, c¸ nh©n phô tr¸ch; ®Òu ph¶i
chèng c¸i tÖ sïng b¸i c¸ nh©n vµ quan liªu mÖnh lÖnh; ®Òu ph¶i thËt thµ
tù phª b×nh vµ phª b×nh th¼ng th¾n; ®Òu ph¶i thËt sù d©n chñ” (tr.431).
Trong Lêi bÕ m¹c Héi nghÞ Trung −¬ng lÇn thø 11 (më réng), Chñ
tÞch Hå ChÝ Minh nhÊn m¹nh: “Ph¶i kh¾c phôc hiÖn t−îng thiÕu tËp
thÓ, thiÕu d©n chñ, kh¾c phôc t¸c phong quan liªu mÖnh lÖnh, ph¶i
nghe ngãng ý kiÕn cña c¸n bé vµ nh©n d©n” (tr.451-452). §ång thêi,
Ng−êi còng yªu cÇu: “Trong néi bé §¶ng cã d©n chñ réng r·i, ®ång
thêi cã kû luËt nghiªm kh¾c. Ng−êi ®¶ng viªn ph¶i khiªm tèn, thµnh
khÈn. Kh«ng cã ®¶ng viªn nµo cã thÓ ®øng trªn §¶ng, tù cho m×nh lµ
h¬n §¶ng” (tr.456).
Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®Æc biÖt quan t©m tíi Chi bé §¶ng. Theo Ng−êi,
chi bé lµ gèc rÔ cña §¶ng, “Chi bé v÷ng m¹nh th× mäi chÝnh s¸ch cña §¶ng
vµ ChÝnh phñ nhÊt ®Þnh thi hµnh ®−îc tèt” (tr.504). Søc m¹nh chi bé lµ
tæng hîp tµi vµ ®øc cña mçi c¸n bé, ®¶ng viªn cña chi bé trong cuéc ®Êu
tranh h−íng thiÖn, diÖt ¸c ë trong lßng. Ng−êi chØ râ: Nãi vÒ mçi ng−êi
Hå CHÝ MINH TOµN TËP
X
chóng ta, nÕu hÕt lßng, hÕt søc phông sù Tæ quèc, phôc vô nh©n d©n, thÕ lµ
thiÖn. NÕu chØ lo cho lîi Ých riªng cña m×nh, kh«ng lo ®Õn lîi Ých chung cña
n−íc nhµ, cña d©n téc, thÕ lµ ¸c. V× vËy, Ng−êi ®ßi hái ë mçi c¸n bé, ®¶ng
viªn ph¶i nªu g−¬ng s¸ng cho quÇn chóng noi theo: “Ph¶i ®oµn kÕt nhÊt
trÝ, gi÷ v÷ng ®¹o ®øc cÇn, kiÖm, liªm, chÝnh; kiªn quyÕt chèng quan liªu,
tham «, l·ng phÝ; hÕt lßng hÕt d¹ phôc vô nh©n d©n; chÊp hµnh nghiªm
chØnh chÝnh s¸ch cña ChÝnh phñ vµ ph¸p luËt cña Nhµ n−íc” (tr.424). Tøc
lµ: “Tiªn thiªn h¹ chi −u nhi −u, hËu thiªn h¹ chi l¹c nhi l¹c”1) (tr.377).
§−îc nh− vËy th× §¶ng ta ngµy cµng trong s¹ch, v÷ng m¹nh.
§Ó ch¨m lo x©y dùng Nhµ n−íc thËt xøng ®¸ng lµ Nhµ n−íc cña d©n,
do d©n vµ v× d©n, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®· x¸c ®Þnh môc tiªu hµng ®Çu
cña Nhµ n−íc ta lµ x©y dùng thËt tèt kÕ ho¹ch, chÝnh s¸ch kh«i phôc vµ
ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi nh»m c¶i thiÖn vµ n©ng cao dÇn møc sèng cña
nh©n d©n. Ng−êi kh¼ng ®Þnh: “TÊt c¶ nh÷ng viÖc §¶ng vµ ChÝnh phñ ®Ò
ra ®Òu nh»m c¶i thiÖn ®êi sèng cho nh©n d©n. Lµm g× mµ kh«ng nh»m
môc ®Ých Êy lµ kh«ng ®óng” (tr.310). NhÊt qu¸n môc tiªu nµy, Chñ tÞch
Hå ChÝ Minh yªu cÇu trong ®iÒu kiÖn míi ph¶i: “Më réng d©n chñ ®i ®«i
víi t¨ng c−êng chuyªn chÝnh ®Ó lµm cho chÝnh quyÒn ta ngµy cµng thËt sù
lµ chÝnh quyÒn cña nh©n d©n, phôc vô nh©n d©n, chèng l¹i kÎ thï cña
nh©n d©n” (tr.466). §Ó ®¶m b¶o ®−îc yªu cÇu ®ã, th× mét yÕu tè cèt tö lµ
Quèc héi ph¶i th«ng qua nh÷ng ®¹o luËt vÒ c¸c quyÒn tù do d©n chñ cho
nh©n d©n vµ trong ®iÒu kiÖn míi ph¶i chuÈn bÞ thËt tèt cho c«ng viÖc söa
®æi HiÕn ph¸p. Ng−êi yªu cÇu n−íc ta ph¶i “cã mét HiÕn ph¸p ph¶n ¸nh
®−îc nh÷ng th¾ng lîi vÜ ®¹i cña sù nghiÖp ®Êu tranh c¸ch m¹ng cña
nh©n d©n ta, thÝch hîp víi sù tr−ëng thµnh cña chÕ ®é ta” (tr.484) vµ “nã
sÏ lµ b¶n HiÕn ph¸p cña mét n−íc d©n chñ nh©n d©n tiÕn dÇn lªn chñ
nghÜa x· héi” (tr.510).
NhiÒu t¸c phÈm cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh trong tËp nµy ph¶n ¸nh
sù l·nh ®¹o vµ chØ ®¹o trùc tiÕp cña Ng−êi trong c«ng cuéc kh«i phôc vµ
_______________
1) Tiªn thiªn h¹ chi −u nhi −u, hËu thiªn h¹ chi l¹c nhi l¹c: Lo tr−íc thiªn
h¹, vui sau thiªn h¹ (BT).
LêI GIíI THIÖU TËP 10
XI
ph¸t triÓn kinh tÕ miÒn B¾c bÞ tµn ph¸ trong chiÕn tranh. Ng−êi kh¼ng
®Þnh: Lóc nµy kinh tÕ lµ mÆt trËn chÝnh cña chóng ta. Chóng ta ph¶i
kh«i phôc nÒn kinh tÕ quèc d©n ®¹t møc n¨m 1939. ë n«ng th«n, ph¶i
lµm xong c¶i c¸ch ruéng ®Êt ®Ó hoµn thµnh cuéc c¸ch m¹ng ph¶n phong,
®Èy m¹nh ph¸t triÓn s¶n xuÊt n«ng nghiªp. ë thµnh thÞ, ph¶i ®iÒu chØnh,
c¶i t¹o c«ng th−¬ng nghiÖp; kh«i phôc vµ ph¸t triÓn dÇn nh÷ng xÝ nghiÖp
cã lîi cho quèc kÕ d©n sinh; ph¶i tõng b−íc ph¸t triÓn kinh tÕ hîp t¸c x·,
kinh tÕ quèc doanh; tæ chøc l¹i s¶n xuÊt vµ qu¶n lý s¶n xuÊt theo kÕ
ho¹ch, b×nh æn vËt gi¸, th¨ng b»ng thu chi ng©n s¸ch. §ång thêi, ph¶i
®Èy m¹nh sù nghiÖp v¨n hãa - x· héi, ph¸t triÓn khoa häc - kü thuËt,
cñng cè quèc phßng, më réng c«ng t¸c ®èi ngo¹i... Ng−êi viÕt: “Cñng cè
miÒn B¾c tøc lµ gióp ®ì mét c¸ch thiÕt thùc ®ång bµo miÒn Nam ®Êu
tranh ®ßi hßa b×nh vµ thèng nhÊt” (tr.103).
Mét trong nh÷ng c«ng t¸c quan träng cña thêi kú 1955 - 1957 lµ tiÕn
hµnh c¶i c¸ch ruéng ®Êt ®ît 5. Chñ tÞch Hå ChÝ Minh tæng kÕt: Kinh
nghiÖm lÞch sö cho thÊy: “n«ng th«n ph¶i kinh qua 2 cuéc c¸ch m¹ng: C¶i
c¸ch ruéng ®Êt lµ mét cuéc, cuéc thø hai lµ tõ chç thùc hiÖn tæ ®æi c«ng,
hîp t¸c x·, n«ng tr−êng tËp thÓ ®Õn chç x· héi hãa n«ng nghiÖp” (tr.181).
V× vËy, më ®Çu ®ît 5 c¶i c¸ch ruéng ®Êt, Ng−êi nh¾c nhë c¸n bé ph¶i thËt
sù n¾m v÷ng ®−êng lèi, chÝnh s¸ch cña §¶ng; tuyÖt ®èi chí b¾t bí lung
tung, dïng nhôc h×nh, quy kÕt sai thµnh phÇn vµ chó ý chiÕu cè nh÷ng
®Þa chñ cã c«ng víi c¸ch m¹ng, víi kh¸ng chiÕn, cã con em lµ c¸n bé, bé
®éi... Khi ph¸t hiÖn cã sai lÇm trong c¶i c¸ch ruéng ®Êt, Chñ tÞch Hå ChÝ
Minh ®· göi th− cho ®ång bµo nãi râ nh÷ng th¾ng lîi vµ sai lÇm. Ng−êi
chØ râ: C¶i c¸ch ruéng ®Êt lµ mét cuéc c¸ch m¹ng xãa bá chÕ ®é phong
kiÕn ë n«ng th«n, thùc hiÖn ng−êi cµy cã ruéng, ®−a n«ng d©n lªn ®Þa vÞ
lµ ng−êi lµm chñ ®Êt n−íc... Ng−êi kh¼ng ®Þnh: “§ã lµ mét th¾ng lîi to
lín. Nã më ®−êng cho ®ång bµo n«ng th«n ta x©y dùng cuéc ®êi Êm no,
gãp phÇn xøng ®¸ng vµo c«ng cuéc kh«i phôc vµ ph¸t triÓn kinh tÕ, cñng
cè miÒn B¾c thµnh c¬ së v÷ng m¹nh ®Ó ®Êu tranh thùc hiÖn thèng nhÊt
n−íc nhµ” (tr.411). Ng−êi còng chØ râ: C¶i c¸ch ruéng ®Êt lµ mét chñ
tr−¬ng ®óng ®¾n cña §¶ng, nh−ng trong qu¸ tr×nh tæ chøc thùc hiÖn cã
Hå CHÝ MINH TOµN TËP
XII
nh÷ng n¬i, nh÷ng lóc c¸n bé ch−a qu¸n triÖt ®óng ®−êng lèi, chÝnh s¸ch
cña §¶ng; ch−a c¨n cø vµo hoµn c¶nh cô thÓ cña mçi ®Þa ph−¬ng ®Ó vËn
dông cho thÝch hîp; “sù l·nh ®¹o cña Trung −¬ng §¶ng vµ ChÝnh phñ cã
chç thiÕu cô thÓ, thiÕu kiÓm tra ®«n ®èc” (tr.412) nªn ®· m¾c nhiÒu sai
lÇm nghiªm träng, vi ph¹m chñ tr−¬ng, chÝnh s¸ch cña §¶ng mét c¸ch
phæ biÕn: “Trung −¬ng §¶ng vµ ChÝnh phñ ®· nghiªm kh¾c kiÓm ®iÓm
nh÷ng sai lÇm, khuyÕt ®iÓm Êy, vµ ®· cã kÕ ho¹ch kiªn quyÕt söa ch÷a,
nh»m ®oµn kÕt c¸n bé, ®oµn kÕt nh©n d©n, æn ®Þnh n«ng th«n, ®Èy m¹nh
s¶n xuÊt” (tr.412).
§ång thêi vµ sau c¶i c¸ch ruéng ®Êt, trªn mÆt trËn kinh tÕ, trong
®iÒu kiÖn miÒn B¾c võa ra khái chiÕn tranh, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh lu«n
nhÊn m¹nh vai trß cña s¶n xuÊt n«ng nghiÖp: “HiÖn nay §¶ng vµ ChÝnh
phñ cã quyÕt ®Þnh kh«i phôc kinh tÕ, mµ s¶n xuÊt n«ng nghiÖp lµ chÝnh”
(tr.184), b−íc ®Çu gi¶i quyÕt vÊn ®Ò l−¬ng thùc, cung cÊp nguyªn vËt liÖu
®Ó kh«i phôc thñ c«ng nghiÖp, tiÓu c«ng nghiÖp, c«ng nghiÖp vµ cung cÊp
n«ng, l©m, thæ s¶n ®Ó më réng quan hÖ bu«n b¸n víi n−íc ngoµi. Nh»m
thùc hiÖn môc tiªu nµy, Ng−êi lu«n nh¾c nhë §¶ng vµ ChÝnh phñ ph¶i cã
chÝnh s¸ch ®óng ®¾n ®éng viªn bµ con n«ng d©n tÝch cùc trång thªm lóa
vµ hoa mµu; t¨ng n¨ng suÊt vµ më réng diÖn tÝch trång trät; trång thªm
vô; cÊy hÕt ruéng hoang hãa vµ khai khÈn ®Êt hoang; kh«i phôc diÖn tÝch
vµ ph¸t triÓn c©y c«ng nghiÖp; ch¨n nu«i thªm nhiÒu gia sóc, gia cÇm;
kh«i phôc vµ ph¸t triÓn nghÒ c¸, lµm muèi; khai th¸c gç ®i ®«i víi tu bæ
vµ b¶o vÖ rõng; chó ý trång c©y g©y rõng ven biÓn; tÝch cùc phßng, chèng
thiªn tai, h¹n h¸n, b·o tè, óng lôt; ®Ò phßng ®Þch ph¸ ho¹i. Ng−êi quan
t©m ®Æc biÖt tíi ph¸t ®éng phong trµo thi ®ua c¶i tiÕn kü thuËt trªn c¸c
kh©u: thñy lîi, ph©n bãn, gièng c©y con vµ n«ng cô,... Ng−êi chØ râ: “Lµm
®−îc nh÷ng viÖc ®ã tøc lµ thùc hiÖn ®−îc phÇn chñ yÕu cña kÕ ho¹ch kh«i
phôc kinh tÕ. Do ®ã mµ c¶i thiÖn ®−îc ®êi sèng cña nh©n d©n, ®Ó tiÕn ®Õn
d©n giµu n−íc m¹nh” (tr.213).
Trong ®Èy m¹nh s¶n xuÊt, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh yªu cÇu ph¶i ®éng
viªn lßng h¨ng h¸i, nhiÖt t×nh cña nh©n d©n, cñng cè vµ ph¸t triÓn phong
trµo x©y dùng tæ ®æi c«ng. Ng−êi chØ râ: “C¸n bé ta cÇn hiÓu thÊu vµ nhí
LêI GIíI THIÖU TËP 10
XIII
kü r»ng: Tæ ®æi c«ng ph¶i theo nguyªn t¾c tù gi¸c, tù nguyÖn. L·nh ®¹o tæ
®æi c«ng cÇn ph¶i d©n chñ” (tr.361).
Chñ tÞch Hå ChÝ Minh nãi râ trong nÒn kinh tÕ quèc d©n cã ba mÆt
quan träng: n«ng nghiÖp, c«ng nghiÖp vµ th−¬ng nghiÖp. Ba mÆt c«ng t¸c
nµy quan hÖ mËt thiÕt víi nhau. Th−¬ng nghiÖp lµ c¸i kh©u trung gian
g¾n bã mËt thiÕt n«ng nghiÖp víi c«ng nghiÖp.
NÕu kh©u th−¬ng nghiÖp bÞ ®øt th× kh«ng liªn kÕt ®−îc n«ng nghiÖp
víi c«ng nghiÖp, kh«ng cñng cè ®−îc c«ng n«ng liªn minh. Ng−êi lu«n
nh¾c nhë c¸n bé, c«ng nh©n, viªn chøc trong lÜnh vùc c«ng nghiÖp vµ
th−¬ng nghiÖp, dï lµ lao ®éng ch©n tay hay lao ®éng trÝ ãc ph¶i: lu«n lu«n
®oµn kÕt hoµn thµnh tèt kÕ ho¹ch cña Nhµ n−íc, tÝch cùc thi ®ua s¶n
xuÊt; “t¨ng n¨ng suÊt, t¨ng chÊt l−îng, ®ång thêi ph¶i h¹ gi¸ thµnh. Tãm
l¹i: Ph¶i lµm mau, lµm tèt, lµm rÎ, lµm nhiÒu... Ýt mµ tèt kh«ng ®ñ cho
nh©n d©n dïng, nhµ m¸y Ýt l·i; lµm tèt råi l¹i ph¶i nhiÒu, nh−ng nÕu gi¸
thµnh cao, nh©n d©n Ýt tiÒn mua th× ®−îc Ýt l·i, nªn ph¶i rÎ, lµm rÎ nh−ng
xÊu th× kh«ng cã Ých. Nªn ph¶i ®¶m b¶o c¶ bèn ®iÓm trªn” (tr.537).
Cuèi n¨m 1956, trong x©y dùng kinh tÕ, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh cßn
chó träng chèng tham «, l·ng phÝ, quan liªu. Ng−êi cïng Trung −¬ng
§¶ng ph¸t ®éng phong trµo “thi ®ua t¨ng gia s¶n xuÊt vµ thùc hµnh tiÕt
kiÖm; chèng tham «, l·ng phÝ, quan liªu”. Ng−êi ph©n tÝch râ: §Ó l·ng
phÝ nh− giã vµo nhµ trèng, tham « cã téi, l·ng phÝ còng cã téi, l·ng phÝ
lµ do quan liªu, thiÕu tr¸ch nhiÖm. Ngµnh nµo quan liªu còng cã l·ng
phÝ vµ dÔ sinh tham «. C¸n bé nãi chung tèt, nh−ng kh«ng ph¶i tÊt c¶ lµ
tèt. Cã mét sè Ýt c¸n bé nÕu cÊp trªn kh«ng s¸t, kÐm gi¸o dôc th× cã thÓ
xo¸y, cã thÓ tham « tiÒn cña Nhµ n−íc. Ng−êi nhÊn m¹nh: “Tham «,
l·ng phÝ lµ cã téi nÆng, ai thÊy ph¶i phª b×nh, ph¶i ®Èy m¹nh tù phª
b×nh vµ phª b×nh. Tr−êng hîp nµo thÊy cÇn, ph¶i cã kû luËt nghiªm
minh” (tr.496). Nãi vÒ ý nghÜa cña cuéc vËn ®éng nµy, Ng−êi kÕt luËn:
“T¨ng gia s¶n xuÊt vµ thùc hµnh tiÕt kiÖm lµ hai viÖc then chèt ®Ó kh«i
phôc kinh tÕ, ph¸t triÓn v¨n ho¸, ®Ó c¶i thiÖn dÇn ®êi sèng cña nh©n
d©n, ®Ó cñng cè miÒn B¾c, tranh thñ miÒn Nam, ®Ó t¨ng c−êng lùc l−îng
®Êu tranh thèng nhÊt n−íc nhµ.
XIV
Hå CHÝ MINH TOµN TËP
T¨ng gia s¶n xuÊt vµ thùc hµnh tiÕt kiÖm lµ hai viÖc cÇn thiÕt nhÊt ®Ó
ph¸t triÓn chÕ ®é d©n chñ nh©n d©n tiÕn dÇn lªn chñ nghÜa x· héi” (tr.545).
B»ng nh÷ng lêi lÏ dÔ hiÓu, phï hîp víi tr×nh ®é nhËn thøc cña nh©n
d©n, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®· gi¶i thÝch kh¸i l−îc vÒ chñ nghÜa x· héi t−¬ng lai mµ ®Êt n−íc ta tiÕn tíi: “Chñ nghÜa x· héi lµ lÊy nhµ m¸y, xe
löa, ng©n hµng, v.v., lµm cña chung. Ai lµm nhiÒu th× ¨n nhiÒu, ai lµm Ýt
th× ¨n Ýt, ai kh«ng lµm th× kh«ng ¨n, tÊt nhiªn lµ trõ nh÷ng ng−êi giµ c¶,
®au yÕu vµ trÎ con... Chñ nghÜa x· héi lµ lµm sao cho d©n giµu n−íc
m¹nh” (tr.390). Ng−êi còng nãi râ con ®−êng vµ c¸ch thøc ®i lªn chñ
nghÜa x· héi ë mçi n−íc cã kh¸c nhau, phô thuéc vµo ®iÒu kiÖn cô thÓ cña
mçi n−íc, ta kh«ng thÓ gièng Liªn X«... “Chñ nghÜa x· héi kh«ng thÓ lµm
mau ®−îc mµ ph¶i lµm dÇn dÇn” (tr.390); tõng b−íc c¶i t¹o vµ ph¸t triÓn
nÒn kinh tÕ ngµy cµng hiÖn ®¹i. Tr−íc m¾t, cÇn th«ng qua ph¸t triÓn tæ
®æi c«ng lªn hîp t¸c x· s¶n xuÊt n«ng nghiÖp tõ thÊp ®Õn cao; th«ng qua
c¸c lo¹i h×nh c«ng t− hîp doanh trong s¶n xuÊt c«ng nghiÖp, dÞch vô ®Ó
gi¸o dôc, thuyÕt phôc bµ con n«ng d©n vµ nh÷ng nhµ t− s¶n ®i theo chñ
nghÜa x· héi. §ã còng lµ mét néi dung cèt lâi cña quy luËt lªn chñ nghÜa
x· héi ë n−íc ta trong thêi kú qu¸ ®é.
Kh«i phôc vµ ph¸t triÓn kinh tÕ ph¶i ®i ®«i víi ph¸t triÓn v¨n ho¸.
Chñ tÞch Hå ChÝ Minh coi thanh to¸n n¹n mï ch÷ lµ mét trong nh÷ng
c«ng t¸c cÊp b¸ch vµ quan träng cña nh©n d©n ta trong thêi gian nµy.
Ng−êi yªu cÇu toµn d©n ta ph¶i: “Hoµn thµnh nhiÖm vô thanh to¸n n¹n
mï ch÷ trong 3 n¨m (1956 - 1958)” (tr.348) vµ nãi: “NÕu ¨n no mÆc Êm
mµ kh«ng häc th× còng kh«ng ®−îc” (tr.309). VËn dông t− t−ëng cña
V.I. Lªnin, Ng−êi kªu gäi: “Häc tËp, häc tËp n÷a, häc tËp m·i. TiÕn bé,
tiÕn bé n÷a, tiÕn bé m·i” (tr.585) mét c¸ch toµn diÖn c¶ vÒ chÝnh trÞ, kinh
tÕ, v¨n ho¸, khoa häc - kü thuËt vµ thêi sù. Ng−êi kh¼ng ®Þnh vai trß
quan träng cña ®éi ngò c¸c thÇy c« gi¸o vµ c¸n bé qu¶n lý trong c«ng t¸c
ph¸t triÓn v¨n ho¸, gi¸o dôc. Ng−êi nãi: “Kh«ng cã gi¸o dôc, kh«ng cã c¸n
bé th× còng kh«ng nãi g× ®Õn kinh tÕ v¨n ho¸” (tr.345).
Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®Æc biÖt quan t©m ®Õn gi¸o dôc c¸c ch¸u nhi
®ång, thiÕu niªn, häc sinh - nh÷ng ng−êi chñ t−¬ng lai cña ®Êt n−íc.
LêI GIíI THIÖU TËP 10
XV
Ng−êi cho ®ã lµ viÖc chung cña gia ®×nh, nhµ tr−êng vµ x· héi. Bè mÑ,
thÇy gi¸o vµ nh÷ng ng−êi lín kh¸c ph¶i cïng nhau phô tr¸ch, tr−íc hÕt
lµ ph¶i lµm g−¬ng mÉu cho c¸c em vÒ mäi mÆt. Trong néi dung gi¸o dôc,
Ng−êi chØ râ ph¶i chó ý gi¸o dôc toµn diÖn trªn c¸c mÆt ®¹o ®øc, trÝ dôc,
mü dôc vµ thÓ dôc, ®¸p øng yªu cÇu dÇn n©ng cao vÒ tr×nh ®é qua c¸c bËc
tiÓu häc, trung häc vµ ®¹i häc, g¾n häc víi hµnh, ®Ó ®µo t¹o vµ ph¸t triÓn
con ng−êi toµn diÖn võa cã ®øc, võa cã tµi.
VÒ ho¹t ®éng ngo¹i giao, tõ gi÷a n¨m 1955 ®Õn gi÷a n¨m 1957, Chñ
tÞch Hå ChÝ Minh ®i th¨m Trung Quèc, M«ng Cæ, Liªn X«; tiÕp ®ãn ®oµn
®¹i biÓu cña nh÷ng n−íc sang th¨m ViÖt Nam; tr¶ lêi pháng vÊn cña
phãng viªn trong vµ ngoµi n−íc vÒ c«ng t¸c ®èi ngo¹i cña Nhµ n−íc ta;
göi ®iÖn v¨n chóc mõng nh÷ng thµnh tùu trong ph¸t triÓn kinh tÕ, khoa
häc - kü thuËt cña nhiÒu n−íc. Ng−êi cßn göi th− chia buån víi ng−êi
th©n cña nh÷ng nhµ khoa häc trªn thÕ giíi võa míi tõ trÇn... Víi nh÷ng
ho¹t ®éng ®ã, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®· gãp phÇn vun ®¾p t×nh h÷u nghÞ
gi÷a nh©n d©n ta víi nh©n d©n c¸c n−íc x· héi chñ nghÜa vµ nhiÒu n−íc
kh¸c trªn thÕ giíi.
T− t−ëng vÒ hîp t¸c gi÷a c¸c n−íc cã chÕ ®é x· héi kh¸c nhau ®·
®−îc Ng−êi nªu râ: "N−íc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ s½n sµng ®Æt mäi
quan hÖ th©n thiÖn hîp t¸c víi bÊt cø mét n−íc nµo trªn nguyªn t¾c: t«n
träng sù hoµn chØnh vÒ chñ quyÒn vµ l·nh thæ cña nhau, kh«ng x©m ph¹m
lÉn nhau, kh«ng can thiÖp néi trÞ cña nhau, b×nh ®¼ng cïng cã lîi, vµ chung
sèng hoµ b×nh" (tr.12).
Ng−êi dµnh sù quan t©m ®Æc biÖt ®èi víi ®ång bµo miÒn Nam ®ang
t¹m thêi ph¶i sèng trong c¶nh chia c¾t, d−íi sù thèng trÞ tµn b¹o cña
chÝnh quyÒn tay sai.
Ng−êi lu«n lu«n thøc tØnh ý thøc céng ®ång d©n téc, thøc tØnh l−¬ng
t©m cña mäi ng−êi ViÖt Nam, b¸c bá nh÷ng luËn ®iÖu xuyªn t¹c cña kÎ
thï chia rÏ khèi ®¹i ®oµn kÕt d©n téc vµ lªn ¸n nh÷ng téi ¸c cña chÝnh
quyÒn Ng« §×nh DiÖm tµn s¸t d· man nh©n d©n miÒn Nam, nhÊt lµ
nh÷ng gia ®×nh kh¸ng chiÕn cò. Ng−êi tè c¸o ©m m−u cña ®Õ quèc Mü
cïng bän tay sai ®ang t×m mäi c¸ch ®Ó chia c¾t l©u dµi ®Êt n−íc ViÖt
Hå CHÝ MINH TOµN TËP
XVI
Nam, ©m m−u biÕn miÒn Nam ViÖt Nam thµnh c¨n cø qu©n sù cña ®Õ
quèc Mü. Ng−êi kh¼ng ®Þnh: "Thèng nhÊt n−íc nhµ lµ con ®−êng sèng
cña nh©n d©n ta" (tr.360).
Ngoµi ra, trong tËp 10, b¹n ®äc cßn cã thÓ t×m thÊy sù quan t©m chu
®¸o cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®èi víi c¸c ngµnh, c¸c giíi, c¸c tÇng líp
nh©n d©n, c«ng nh©n, n«ng d©n, bé ®éi, trÝ thøc, thanh, thiÕu niªn, ®ång
bµo c¸c d©n téc thiÓu sè, c¸c t«n gi¸o, v.v. qua nh÷ng bøc th− hoÆc ®Õn
tËn n¬i th¨m hái, ch¨m sãc, ®éng viªn...
*
*
*
TËp 10 Hå ChÝ Minh Toµn tËp, xuÊt b¶n lÇn thø ba gåm 266 t¸c
phÈm cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh. Ngoµi 172 t¸c phÈm cïng Danh môc
s¾c lÖnh do Ng−êi ký ®· ®−îc c«ng bè ë tËp 8 Hå ChÝ Minh Toµn tËp, xuÊt
b¶n lÇn thø hai, cßn cã 94 t¸c phÈm míi ®−îc bæ sung. TÊt c¶ c¸c t¸c
phÈm trªn ®Òu ®· ®−îc lùa chän, ch¾t läc kü l−ìng, b¶o ®¶m tÝnh ch©n
x¸c vÒ mÆt lÞch sö.
MÆc dï cã nhiÒu cè g¾ng, song do nh÷ng h¹n chÕ c¶ vÒ chñ quan vµ
kh¸ch quan, lÇn xuÊt b¶n nµy khã tr¸nh khái cã thiÕu sãt, mong b¹n ®äc
gãp ý ®Ó lÇn xuÊt b¶n sau ®−îc tèt h¬n.
HéI §åNG XUÊT B¶N
Hå CHÝ MINH TOµN TËP LÇN THø Ba
1
lêi tuyªn bè tr−íc khi lªn ®−êng
®i th¨m liªn x« vµ trung quèc
Th−a ®ång bµo toµn quèc,
Liªn X« vµ Trung Quèc lµ hai n−íc anh em cña ViÖt Nam ta.
H«m nay, ®¸p lêi mêi cña ChÝnh phñ Liªn X« vµ ChÝnh phñ
n−íc Céng hoµ Nh©n d©n Trung Hoa, ChÝnh phñ n−íc ViÖt Nam
D©n chñ Céng hoµ vµ §¶ng Lao ®éng ViÖt Nam cö mét §oµn ®¹i
biÓu sang th¨m Liªn X« vµ Trung Quèc.
T«i rÊt sung s−íng l·nh ®¹o §oµn ®¹i biÓu ®ã, vµ tin ch¾c r»ng
cuéc ®i th¨m nµy sÏ th¾t chÆt thªm t×nh ®oµn kÕt h÷u nghÞ gi÷a
nh©n d©n ViÖt Nam vµ ChÝnh phñ n−íc ViÖt Nam D©n chñ Céng
hoµ víi nh©n d©n vµ ChÝnh phñ hai n−íc b¹n.
Chóc ®ång bµo m¹nh khoÎ vµ cè g¾ng thi ®ua.
Nãi ngµy 22-6-1955.
B¸o Nh©n d©n, sè 477,
ngµy 23-6-1955.
2
§IÖN c¶m ¬n CHñ tÞch n−íc Céng hßa
Nh©n d©n Ba Lan
KÝnh göi ®ång chÝ Gi«dÐp XyrankiªvÝch,
Chñ tÞch Héi ®ång Bé tr−ëng n−íc Céng hoµ Nh©n d©n
Ba Lan,
T«i xin thay mÆt nh©n d©n vµ ChÝnh phñ n−íc ViÖt Nam D©n
chñ Céng hoµ vµ nh©n danh c¸ nh©n t«i, tr©n träng c¶m ¬n ®ång
chÝ Chñ tÞch vµ ChÝnh phñ n−íc Céng hoµ Nh©n d©n Ba Lan ®·
mêi chóng t«i cö mét ®oµn ®¹i biÓu sang dù lÔ kû niÖm lÇn thø
m−êi ngµy gi¶i phãng toµn quèc n−íc Céng hoµ Nh©n d©n Ba Lan.
Nh−ng rÊt tiÕc v× hoµn c¶nh hiÖn nay ch−a cho phÐp, chóng t«i
kh«ng thÓ cö ®¹i biÓu ®i tham dù ngµy lÔ träng thÓ cña n−íc Céng
hoµ Nh©n d©n Ba Lan anh em ®−îc. Nh©n dÞp nµy, t«i xin nhiÖt
liÖt kÝnh chóc nh©n d©n vµ ChÝnh phñ n−íc Céng hoµ Nh©n d©n
Ba Lan sau 10 n¨m x©y dùng l¹i n−íc nhµ ®· thu ®−îc nhiÒu
th¾ng lîi to lín, sÏ ®¹t thªm nhiÒu th¾ng lîi míi trong c«ng cuéc
kiÕn thiÕt chñ nghÜa x· héi. T«i xin chóc t×nh h÷u nghÞ gi÷a nh©n
d©n hai n−íc ViÖt Nam vµ Ba Lan ngµy cµng ®−îc th¾t chÆt v× lîi
Ých cña hai d©n téc chóng ta vµ lîi Ých cña hoµ b×nh thÕ giíi.
Ngµy 22 th¸ng 6 n¨m 1955
Hå ChÝ Minh
Tµi liÖu l−u t¹i
B¶o tµng Hå ChÝ Minh.
3
Thi §ua ®¾p ®ª
Trong mäi cuéc thi ®ua ®Òu ph¶i nh»m: lµm nhanh, lµm tèt,
lµm rÎ. Ba ®iÒu ®ã ph¶i cïng thùc hiÖn víi nhau, kh«ng rêi nhau
®−îc. V×:
NÕu lµm nhanh mµ kh«ng tèt, th× sÏ ph¶i lµm l¹i, nh− vËy
nhanh còng hãa ra chËm.
NÕu lµm tèt mµ kh«ng nhanh, th× sÏ lµm ®−îc qu¸ Ýt, vµ kh«ng
kÞp thêi.
NÕu lµm nhanh vµ tèt, nh−ng kh«ng rÎ, tøc lµ l·ng phÝ, th× sÏ
kh«ng ®ñ tiÒn cña ®Ó tiÕp tôc c«ng viÖc.
ViÖc ®¾p ®ª còng vËy. Ph¶i lµm nhanh, cho xong tr−íc mïa m−a.
Ph¶i lµm tèt ®Ó b¶o ®¶m chèng lôt. Ph¶i lµm rÎ ®Ó khái l·ng phÝ søc
d©n vµ cña d©n.
Nh−ng cã mét sè c¸n bé kh«ng lµm ®óng nh− vËy. ThÝ dô nh÷ng
viÖc nªu lªn trong "ý kiÕn b¹n ®äc" (B¸o Nh©n d©n ngµy 14-6):
- §ª ngo¹i thµnh Hµ Néi ®¾p xong tr−íc kú h¹n - thÕ lµ lµm
nhanh. Nh−ng m¸i ®ª ®¾p kh«ng kü, cá cÊy kh«ng ®Òu, sau vµi
trËn m−a th× ®ª sÏ sôt - thÕ lµ kh«ng lµm tèt. Nay cÇn ph¶i söa l¹i,
ph¶i tèn thªm c«ng, tèn thªm cña lÇn n÷a - thÕ lµ kh«ng lµm rÎ.
Kh«ng tèt vµ kh«ng rÎ, th× lµm nhanh còng v« Ých.
- §ª BÊt B¹t (S¬n T©y) th× cá kh« hÐo hÕt, v× thµnh ®ª ®øng
qu¸, cá kh«ng b¸m ®−îc, kh«ng mäc ®−îc. NhiÒu ®o¹n cã ®−êng c¸i
v¾t ngang, ®ª ®¾p kh«ng ®−îc cÈn thËn, dÔ vì vµ sôt dÇn.
4
Hå CHÝ MINH TOµN TËP
§¾p ®ª, gi÷ ®ª lµ viÖc rÊt quan hÖ ®Õn tÝnh mÖnh, tµi s¶n cña
nh©n d©n. §¶ng vµ ChÝnh phñ rÊt quan t©m ®Õn viÖc Êy. Nh©n
d©n bao giê còng h¨ng h¸i gãp cña, gãp c«ng. V× ai mµ cã nh÷ng
khuyÕt ®iÓm nãi trªn? Bëi v× mét sè c¸n bé ta cßn m¾c bÖnh quan
liªu: Lµm kÕ ho¹ch kh«ng cÈn thËn, viÖc kiÓm tra kh«ng chu ®¸o...
Mong r»ng c¸c ®ång chÝ c¸n bé ®ª ®iÒu n©ng cao h¬n n÷a tinh
thÇn tr¸ch nhiÖm, vµ c¸n bé c¸c ngµnh kh¸c còng vËy.
C.B.
B¸o Nh©n d©n, sè 476,
ngµy 22-6-1955.
5
H−ng Yªn
Lµ mét tØnh mµ trong thêi chiÕn tranh ®· bÞ thiÖt h¹i rÊt
nhiÒu. §Þch cµn quÐt vµ nÐm bom giÕt chÕt nhiÒu ng−êi, ®èt ch¸y
nhiÒu nhµ, b¾n nhiÒu tr©u bß, ph¸ ho¹i nhiÒu ruéng lóa. Sau ®Þch
häa, tiÕp ®Õn thiªn tai. TrËn lôt th¸ng 8 n¨m ngo¸i lµm h− háng
ngãt 1 v¹n mÉu ruéng. KÕ ®Õn h¹n h¸n.
Bän ®Þa chñ ph¶n ®éng l¹i g©y thªm tai häa. Chóng th¸o cèng,
ph¸ lóa, chÆt ng«. Chóng g©y ra trém c¾p, phao tin nh¶m lµm cho
nh©n d©n hoang mang. Trong lóc ®ång bµo thiÕu ¨n, bän ®Þa chñ
nì lßng ph¸ ho¹i thãc lóa; nh− ®Þa chñ Xiªm ®· ch«n 260 thïng
thãc, cè ý ®Ó cho môc n¸t!
Tr−íc hoµn c¶nh khã kh¨n Êy, c¸n bé ®· kiªn nhÉn h−íng dÉn
®ång bµo, ®ång bµo ®· tin t−ëng lµm theo c¸n bé, ra søc s¶n xuÊt
tù cøu, tù lùc c¸nh sinh.
§ång bµo ®· tù gióp ®ì lÉn nhau: 6 tÊn g¹o, 294 tÊn ng«, 731
tÊn thãc, 88 triÖu ®ång.
Bé ®éi ®· dµnh dôm ®Ó gióp nh©n d©n 65 tÊn g¹o.
ChÝnh phñ gióp 1.100 tÊn g¹o vµ 14 v¹n th−íc v¶i.
§ång bµo H−ng Yªn ®· khÐo dïng c¸i vèn Êy ®Ó t¨ng gia s¶n xuÊt:
®· ®µo 49 c©y sè ngßi, t−íi cho 3 v¹n mÉu ruéng, cÊy 8 v¹n 4.590 mÉu
chiªm (h¬n n¨m ngo¸i 6.000 mÉu) vµ h¬n 4 v¹n 3.000 mÉu mÇu.
Víi lùc l−îng vµ quyÕt t©m cña m×nh, H−ng Yªn ®· v−ît qua
6
Hå CHÝ MINH TOµN TËP
n¹n ®ãi. Nh−ng kh«ng chñ quan, ®ång bµo H−ng Yªn võa gÆt
chiªm, võa ra søc trång thªm hoa mÇu, quyÕt kh«ng ®Ó cho vô ®ãi
th¸ng 8 x¶y ra.
C.B.
B¸o Nh©n d©n, sè 477,
ngµy 23-6-1955.
7
DIÔN V¡N
§äC T¹I NHµ GA NAM NINH
C¸c ®ång chÝ th©n mÕn vµ c¸c b¹n,
§oµn ®¹i biÓu ChÝnh phñ n−íc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ v«
cïng vui mõng nhËn lêi mêi sang th¨m n−íc Céng hoµ Nh©n d©n
Trung Hoa vÜ ®¹i.
ViÖt Nam vµ Trung Quèc lµ hai n−íc anh em. T×nh h÷u nghÞ
ch©n thµnh vµ s©u xa gi÷a nh©n d©n ViÖt Nam vµ nh©n d©n Trung
Quèc ®· cã tõ l©u. Ngµy nay, chóng t«i l¹i v« cïng c¶m ®éng vÒ sù
®ãn tiÕp hÕt søc nång hËu cña c¸c ®ång chÝ vµ c¸c b¹n ®èi víi
chóng t«i. Nh©n dÞp nµy §oµn ®¹i biÓu chóng t«i xin tá lßng ch©n
thµnh c¶m ¬n c¸c ®ång chÝ vµ c¸c b¹n.
Trung Quèc lµ mét n−íc vÜ ®¹i, hïng c−êng vµ ®Ñp ®Ï. NÒn v¨n
ho¸ l©u ®êi vµ −u tó cña Trung Quèc ®· cã mét ¶nh h−ëng s©u xa ë
ch©u ¸ vµ trªn thÕ giíi.
Tõ ngµy nh©n d©n Trung Quèc giµnh ®−îc th¾ng lîi lÞch sö
trong cuéc chiÕn tranh gi¶i phãng, d−íi sù l·nh ®¹o cña §¶ng
Céng s¶n Trung Quèc quang vinh, nh©n d©n Trung Quèc ®· tiÕn
triÓn v−ît bùc vÒ mäi ph−¬ng diÖn trong c«ng cuéc x©y dùng mét
hÖ thèng x· héi chñ nghÜa. Nh©n d©n ViÖt Nam coi ®ã còng lµ
thµnh tÝch cña b¶n th©n m×nh.
Nh©n d©n ViÖt Nam ngµy nay ®ang ra søc ®Êu tranh cñng cè
hoµ b×nh, thùc hiÖn thèng nhÊt, hoµn thµnh ®éc lËp vµ d©n chñ.
Cuéc ®Êu tranh ®ã ®· ®−îc vµ sÏ lu«n lu«n ®−îc sù khuyÕn khÝch
8
Hå CHÝ MINH TOµN TËP
vµ ñng hé m¹nh mÏ cña nh©n d©n Trung Quèc còng nh− nh©n d©n
thÕ giíi.
Chóng t«i tin ch¾c r»ng cuéc ®Êu tranh chÝnh nghÜa cña chóng
t«i, mÆc dÇu tr−êng kú vµ m·nh liÖt, nh−ng nhÊt ®Þnh th¾ng lîi.
Mét lÇn n÷a, chóng t«i xin tá lßng c¶m ¬n s©u s¾c nh©n d©n Trung
Quèc vµ nh©n d©n tØnh Qu¶ng T©y.
T×nh h÷u nghÞ gi÷a nh©n d©n hai n−íc ViÖt Nam vµ Trung
Quèc bÊt diÖt!
Chñ tÞch Mao Tr¹ch §«ng, l·nh tô vÜ ®¹i cña nh©n d©n Trung
Quèc vµ ng−êi b¹n tèt nhÊt cña nh©n d©n ViÖt Nam, mu«n n¨m!
§äc ngµy 23-6-1955.
B¸o Nh©n d©n, sè 479,
ngµy 25-6-1955.
9
B¸o nhi ®ång
B¸o TiÒn Phong cã ra nh÷ng sè ®Æc biÖt cho c¸c em nhi ®ång,
®ã lµ mét viÖc hay. Sau ®©y lµ vµi kinh nghiÖm cña b¸o Nhi ®ång
Trung Quèc cã thÓ gióp thªm ý kiÕn cho b¸o Nhi ®ång ta:
T©n thiÕu niªn lµ mét tê b¸o to nhÊt cña nhi ®ång Trung Quèc.
Mçi kú ra 1 triÖu 19 v¹n 8.000 sè, b¸n kh¾p c¶ n−íc.
Môc ®Ých vµ néi dung - Nh»m gi¸o dôc trÎ em tinh thÇn yªu
n−íc vµ tinh thÇn quèc tÕ mét c¸ch thÝch hîp víi tuæi nhá cña
trÎ em, b¸o Êy ®¨ng nh÷ng chuyÖn ®êi x−a v¾n t¾t, thó vÞ vµ cã
ý nghÜa gi¸o dôc; nhiÒu tranh vÏ gi¶n ®¬n vµ dÔ hiÓu vÒ nh÷ng
viÖc quan träng trªn thÕ giíi; nh÷ng kÕt qu¶ tèt ®Ñp trong viÖc
x©y dùng n−íc nhµ. Bµi b¸o th× bµi nµo dµi l¾m còng kh«ng qu¸
150 ch÷.
- B¸o ®¨ng nh÷ng chuyÖn anh hïng g−¬ng mÉu ®Ó båi d−ìng
cho trÎ em ®øc tÝnh gan d¹, thµnh thËt, gi÷ kû luËt, chÝ c«ng v« t−.
Nh÷ng bµi Êy ¶nh h−ëng rÊt to. Vµi thÝ dô:
H«m tr−íc, b¸o ®¨ng mét bµi "Kh«ng ph¶i tiÒn t«i, t«i kh«ng
lÊy". H«m sau, em B. ®−a tr¶ l¹i c¸i bót m¸y em Êy ®· lÊy c¾p cña
b¹n vµ xin lçi.
TrÎ em ë n«ng th«n th−êng lÊy ®ßng ®ßng lóa lµm kÌn thæi.
B¸o ®¨ng mét bøc vÏ hai con chuét c¾n lóa vµ b¶o nhau: "C¸c chó
bÐ kia lµ b¹n cña chóng ta ®Êy". Xem bøc vÏ Êy, c¸c em b¶o nhau:
"QuyÕt lµm b¹n víi bµ con n«ng d©n, chø kh«ng lµm b¹n cña
chuét". Tõ ®ã, c¸c em kh«ng lÊy ®ßng lóa lµm kÌn n÷a.
10
Hå CHÝ MINH TOµN TËP
- B¸o d¹y trÎ em nh÷ng th−êng thøc khoa häc, b»ng nh÷ng bøc
vÏ vµ nh÷ng c©u gi¶i thÝch rÊt thó vÞ, rÊt dÔ hiÓu.
- B¸o tr¶ lêi nh÷ng c©u hái cña trÎ em nh−: "V× sao khi t«i ch¹y
th× «ng tr¨ng còng ch¹y theo t«i?", "V× sao b¸nh tr«i n−íc lóc ®Çu
th× ch×m, lóc sau l¹i næi?"...
- B¸o d¹y trÎ em c¸ch gi÷ vÖ sinh, c¸ch ch¬i vui cã Ých, v.v..
- B¸o tæ chøc vµ h−íng dÉn phong trµo thi ®ua, gióp cho c¸c
trÎ em ph¸t triÓn tinh thÇn tù ®éng vµ ®Çu ãc s¸ng t¹o.
B¸o T©n thiÕu niªn ®· trë nªn ng−êi thÇy mÕn, ng−êi b¹n th©n
thiÕt cña c¸c trÎ em. NhiÒu em tù ®éng l·nh tr¸ch nhiÖm b¸n gióp
b¸o. Mçi th¸ng b¸o nhËn ®−îc 4, 5 tr¨m bøc th− cña c¸c trÎ em
b¸o c¸o c«ng t¸c, cho tin tøc, ®Æt c©u hái, nªu ý kiÕn...
Nh÷ng ng−êi gióp ®ì b¸o - NhiÒu vÞ gi¸o s−, nhµ v¨n, thÇy
thuèc, c«ng tr×nh s−... gióp b¸o viÕt bµi, vÏ tranh, tr¶ lêi c©u hái,
v.v.. H¬n 600 c« gi¸o, thÇy gi¸o th−êng xuyªn liªn l¹c víi b¸o. H¬n
300 gi¸o viªn, ®oµn viªn thanh niªn, c¸c c«, c¸c mÑ lµm phãng viªn
cho b¸o. Nhê vËy, b¸o ngµy cµng ph¸t triÓn.
§ã lµ nh÷ng kinh nghiÖm mµ b¸o Nhi ®ång ViÖt Nam ta nªn
cè g¾ng lµm theo.
C.B.
B¸o Nh©n d©n, sè 478,
ngµy 24-6-1955.
11
LêI PH¸T BIÓU
KHI §ÕN S¢N BAY B¾C KINH
Th−a Mao Chñ tÞch th©n mÕn,
Th−a c¸c ®ång chÝ vµ c¸c b¹n th©n mÕn,
§oµn ®¹i biÓu ChÝnh phñ ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ v« cïng
phÊn khëi vµ sung s−íng ®−îc mêi sang th¨m n−íc Céng hoµ Nh©n
d©n...
Hå CHÝ MINH TOµN TËP
XUÊT B¶N LÇN THø BA
THEO quyÕt ®Þnh cñA
BAN BÝ TH¦ TRUNG ¦¥NG
§¶NG CéNG S¶N VIÖT NAM
Sè
299-q®/TW,
NGµY
TH¸NG 4 N¡M 2010.
6
Héi ®ång xuÊt b¶n
Tr−¬ng TÊn Sang
Chñ tÞch Héi ®ång
T« Huy Røa
Phã Chñ tÞch Héi ®ång
Phan DiÔn
ñy viªn Héi ®ång
Lª V¨n Dòng
ñy viªn Héi ®ång
Lª H÷u NghÜa
ñy viªn Héi ®ång
§ç Hoµi Nam
ñy viªn Héi ®ång
NguyÔn Duy Hïng
ñy viªn Héi ®ång
Ban chØ ®¹o x©y dùng b¶n th¶o
Lª H÷u NghÜa
Tr−ëng ban
Ph¹m Hång Ch−¬ng
Phã Tr−ëng ban
NguyÔn Kh¸nh BËt
ñy viªn
NguyÔn Duy Hïng
ñy viªn
nhãm x©y dùng b¶n th¶o tËp 10
vò v¨n thuÊn
bïi ®×nh phong
nguyÔn v¨n lanh
nguyÔn huy hoan
trÇn thÞ hîi
Tr−ëng nhãm
hå chÝ minh
toµn tËp
XuÊt b¶n lÇn thø ba
10
1955 - 1957
Nhµ xuÊt b¶n chÝnh trÞ quèc gia - Sù THËT
Hµ Néi - 2011
VII
Lêi giíi thiÖu tËp 10
TËp 10 bé s¸ch Hå ChÝ Minh Toµn tËp, xuÊt b¶n lÇn thø ba, bao gåm
nh÷ng bµi viÕt, bµi nãi, ®iÖn v¨n, th− tõ,... (gäi chung lµ t¸c phÈm) cña Chñ tÞch
Hå ChÝ Minh tõ ngµy 22-6-1955 ®Õn ngµy 6-7-1957.
Néi dung tËp 10 ph¶n ¸nh nh÷ng ho¹t ®éng cña Chñ tÞch Hå ChÝ
Minh vÒ ®−êng lèi chiÕn l−îc, s¸ch l−îc vµ ph−¬ng thøc chØ ®¹o c¸c phong
trµo c¸ch m¹ng n−íc ta trong nh÷ng n¨m ®Çu sau khi HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬
®−îc ký kÕt, t×nh h×nh trong n−íc vµ thÕ giíi cã nhiÒu biÕn chuyÓn míi:
HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬ ®· chÝnh thøc thõa nhËn ViÖt Nam lµ mét n−íc
®éc lËp, thèng nhÊt, toµn vÑn l·nh thæ, nh−ng ®Êt n−íc cßn t¹m thêi bÞ
chia c¾t lµm hai miÒn: miÒn B¾c ®−îc hoµn toµn gi¶i phãng, ®ang ë
giai ®o¹n ®Çu thêi kú qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x· héi; miÒn Nam vÉn cßn
n»m d−íi sù thèng trÞ cña chÝnh quyÒn Ng« §×nh DiÖm, tay sai cña ®Õ
quèc Mü.
Trªn thÕ giíi, c¸c thÕ lùc x©m l−îc, hiÕu chiÕn, ®øng ®Çu lµ ®Õ quèc
Mü, ®ang can thiÖp s©u vµo c¸c n−íc thuéc ®Þa vµ phô thuéc, biÕn nh÷ng
n−íc nµy thµnh thuéc ®Þa kiÓu míi lµm c«ng cô tiÕn c«ng phe x· héi chñ
nghÜa, chèng ph¸ phong trµo ®Êu tranh v× ®éc lËp d©n téc, vµ tiÕn bé x·
héi ®ang d©ng cao. Phe x· héi chñ nghÜa, ®øng ®Çu lµ Liªn X«, ®ang trªn
®µ ph¸t triÓn, tÝch cùc gióp ®ì c¸c phong trµo c¸ch m¹ng gi¶i phãng d©n
téc, ®Êu tranh v× hßa b×nh, d©n chñ vµ chñ nghÜa x· héi...
§Êt n−íc trong t×nh h×nh míi víi nh÷ng ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho
miÒn B¾c b¾t tay ngay vµo c«ng cuéc kh«i phôc kinh tÕ, v¨n hãa - x·
héi, hµn g¾n vÕt th−¬ng chiÕn tranh, ®ång thêi hoµn thµnh c¶i c¸ch
ruéng ®Êt, cñng cè quèc phßng vµ më réng giao l−u quèc tÕ... nh−ng
còng gÆp kh«ng Ýt khã kh¨n, th¸ch thøc cho nh©n d©n c¶ n−íc, tr−íc
VIII
Hå CHÝ MINH TOµN TËP
hÕt lµ cho ®ång bµo miÒn Nam, trong cuéc ®Êu tranh ®ßi thi hµnh HiÖp
®Þnh Gi¬nev¬, giµnh hßa b×nh, ®éc lËp vµ thèng nhÊt n−íc nhµ b»ng
hiÖp th−¬ng “tæng tuyÓn cö tù do vµo n¨m 1956” (tr.15). §ã còng lµ
nh÷ng nhiÖm vô chiÕn l−îc cña c¸ch m¹ng c¶ n−íc vµ cña mçi miÒn
Nam, B¾c tõ n¨m 1955 ®Õn n¨m 1957.
Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®· chØ cho toµn §¶ng, toµn d©n ta nhËn thøc
râ: Cuéc ®Êu tranh vÒ kinh tÕ vµ chÝnh trÞ cña chóng ta hiÖn nay ®Ó cñng
cè hßa b×nh, thùc hiÖn thèng nhÊt, hoµn thµnh ®éc lËp d©n chñ trong c¶
n−íc lµ mét cuéc ®Êu tranh l©u dµi, gian khæ, phøc t¹p. V× ®Õ quèc Mü
ngµy cµng can thiÖp s©u vµo miÒn Nam n−íc ta, dïng mäi thñ ®o¹n ph¸
ho¹i HiÖp ®Þnh Gi¬nev¬, dùa vµo bän ®Þa chñ vµ t− s¶n ph¶n ®éng do Ng«
§×nh DiÖm cÇm ®Çu, lËp ra c¸i gäi lµ “ChÝnh phñ ViÖt Nam céng hßa”, ra
søc t¨ng c−êng x©y dùng qu©n ®éi, tiÕn hµnh nh÷ng cuéc tµn s¸t, khñng
bè ®ång bµo miÒn Nam, bãp nghÑt quyÒn tù do d©n chñ, hßng chia c¾t l©u
dµi ®Êt n−íc ta, biÕn miÒn Nam n−íc ta thµnh thuéc ®Þa kiÓu míi cña
chóng. Ngoµi Mü - DiÖm ngoan cè, cßn thiªn tai vµ dÞch bÖnh... g©y thªm
c¶n trë, nªn toµn d©n ta “ph¶i tù lùc h¨ng h¸i mµ lµm” (tr.65) vµ tranh
thñ sù gióp ®ì cña c¸c n−íc b¹n. Tuy cuéc ®Êu tranh cña nh©n d©n ta cßn
gÆp nhiÒu khã kh¨n, tr¾c trë, nh−ng nhÊt ®Þnh th¾ng lîi: “N−íc ViÖt Nam
nhÊt ®Þnh sÏ thèng nhÊt, v× n−íc ta lµ mét khèi, kh«ng ai chia c¾t ®−îc...
®ã lµ nguyÖn väng thiÕt tha cña toµn thÓ nh©n d©n ta tõ B¾c ®Õn Nam,
mµ còng lµ sù mong muèn chung cña nh©n d©n yªu chuéng hßa b×nh thÕ
giíi” (tr.102).
§Ó thùc hiÖn th¾ng lîi nhiÖm vô c¸ch m¹ng trong nh÷ng n¨m
1955 - 1957, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh kªu gäi toµn d©n ®oµn kÕt. Ng−êi
tæng kÕt vµ chØ râ:
“§oµn kÕt lµ mét lùc l−îng v« ®Þch.
Lùc l−îng ®oµn kÕt ®· gióp C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m thµnh c«ng.
Lùc l−îng ®oµn kÕt ®· gióp kh¸ng chiÕn th¾ng lîi.
Lùc l−îng ®oµn kÕt sÏ ®éng viªn nh©n d©n tõ B¾c ®Õn Nam ®Êu
tranh ®Ó thùc hiÖn hßa b×nh, thèng nhÊt, ®éc lËp, d©n chñ trong c¶
n−íc” (tr.104). Ng−êi chñ tr−¬ng më réng vµ cñng cè MÆt trËn d©n
LêI GIíI THIÖU TËP 10
IX
téc thèng nhÊt h¬n n÷a: “Tõ Nam ®Õn B¾c, ai lµ ng−êi t¸n thµnh hßa
b×nh, thèng nhÊt, ®éc lËp, d©n chñ, th× chóng ta s½n sµng ®oµn kÕt
víi hä, thËt thµ hîp t¸c víi hä, dï tõ tr−íc ®Õn nay hä ®· theo phe
ph¸i nµo” (tr.104). Ng−êi “KÕt luËn: BÊt kú ë ®©u, MÆt trËn thèng
nhÊt v÷ng m¹nh lµ mét lùc l−îng ®−a nh©n d©n ®Õn th¾ng lîi hoµn
toµn” (tr.88).
Trong t− t−ëng cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh, sù l·nh ®¹o s¸ng suèt cña
§¶ng lu«n lµ yÕu tè quyÕt ®Þnh th¾ng lîi cña c¸ch m¹ng n−íc nhµ. V×
vËy, Ng−êi th−êng xuyªn quan t©m x©y dùng §¶ng trong s¹ch, v÷ng
m¹nh c¶ vÒ chÝnh trÞ, t− t−ëng vµ tæ chøc. Ng−êi nh¾c nhë:
“§¶ng kh«ng ph¶i lµ n¬i ®Ó th¨ng quan, tiÕn chøc, ®Ó ph¸t tµi. Vµo
§¶ng lµ ®Ó phôc vô nh©n d©n, phôc vô giai cÊp, ®¶ng viªn ph¶i trë thµnh
ng−êi con hiÕu th¶o cña Tæ quèc, cña giai cÊp.
§¶ng ph¶i rÊt m¹nh, rÊt trong s¹ch” (tr. 67).
Ng−êi chØ râ nguyªn t¾c M¸c - Lªnin trong l·nh ®¹o cña §¶ng vµ
chèng tÖ sïng b¸i c¸ nh©n. Ng−êi nãi: “Tõ Trung −¬ng ®Õn chi bé x· ®Òu
ph¶i lµm ®óng nguyªn t¾c l·nh ®¹o tËp thÓ, c¸ nh©n phô tr¸ch; ®Òu ph¶i
chèng c¸i tÖ sïng b¸i c¸ nh©n vµ quan liªu mÖnh lÖnh; ®Òu ph¶i thËt thµ
tù phª b×nh vµ phª b×nh th¼ng th¾n; ®Òu ph¶i thËt sù d©n chñ” (tr.431).
Trong Lêi bÕ m¹c Héi nghÞ Trung −¬ng lÇn thø 11 (më réng), Chñ
tÞch Hå ChÝ Minh nhÊn m¹nh: “Ph¶i kh¾c phôc hiÖn t−îng thiÕu tËp
thÓ, thiÕu d©n chñ, kh¾c phôc t¸c phong quan liªu mÖnh lÖnh, ph¶i
nghe ngãng ý kiÕn cña c¸n bé vµ nh©n d©n” (tr.451-452). §ång thêi,
Ng−êi còng yªu cÇu: “Trong néi bé §¶ng cã d©n chñ réng r·i, ®ång
thêi cã kû luËt nghiªm kh¾c. Ng−êi ®¶ng viªn ph¶i khiªm tèn, thµnh
khÈn. Kh«ng cã ®¶ng viªn nµo cã thÓ ®øng trªn §¶ng, tù cho m×nh lµ
h¬n §¶ng” (tr.456).
Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®Æc biÖt quan t©m tíi Chi bé §¶ng. Theo Ng−êi,
chi bé lµ gèc rÔ cña §¶ng, “Chi bé v÷ng m¹nh th× mäi chÝnh s¸ch cña §¶ng
vµ ChÝnh phñ nhÊt ®Þnh thi hµnh ®−îc tèt” (tr.504). Søc m¹nh chi bé lµ
tæng hîp tµi vµ ®øc cña mçi c¸n bé, ®¶ng viªn cña chi bé trong cuéc ®Êu
tranh h−íng thiÖn, diÖt ¸c ë trong lßng. Ng−êi chØ râ: Nãi vÒ mçi ng−êi
Hå CHÝ MINH TOµN TËP
X
chóng ta, nÕu hÕt lßng, hÕt søc phông sù Tæ quèc, phôc vô nh©n d©n, thÕ lµ
thiÖn. NÕu chØ lo cho lîi Ých riªng cña m×nh, kh«ng lo ®Õn lîi Ých chung cña
n−íc nhµ, cña d©n téc, thÕ lµ ¸c. V× vËy, Ng−êi ®ßi hái ë mçi c¸n bé, ®¶ng
viªn ph¶i nªu g−¬ng s¸ng cho quÇn chóng noi theo: “Ph¶i ®oµn kÕt nhÊt
trÝ, gi÷ v÷ng ®¹o ®øc cÇn, kiÖm, liªm, chÝnh; kiªn quyÕt chèng quan liªu,
tham «, l·ng phÝ; hÕt lßng hÕt d¹ phôc vô nh©n d©n; chÊp hµnh nghiªm
chØnh chÝnh s¸ch cña ChÝnh phñ vµ ph¸p luËt cña Nhµ n−íc” (tr.424). Tøc
lµ: “Tiªn thiªn h¹ chi −u nhi −u, hËu thiªn h¹ chi l¹c nhi l¹c”1) (tr.377).
§−îc nh− vËy th× §¶ng ta ngµy cµng trong s¹ch, v÷ng m¹nh.
§Ó ch¨m lo x©y dùng Nhµ n−íc thËt xøng ®¸ng lµ Nhµ n−íc cña d©n,
do d©n vµ v× d©n, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®· x¸c ®Þnh môc tiªu hµng ®Çu
cña Nhµ n−íc ta lµ x©y dùng thËt tèt kÕ ho¹ch, chÝnh s¸ch kh«i phôc vµ
ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi nh»m c¶i thiÖn vµ n©ng cao dÇn møc sèng cña
nh©n d©n. Ng−êi kh¼ng ®Þnh: “TÊt c¶ nh÷ng viÖc §¶ng vµ ChÝnh phñ ®Ò
ra ®Òu nh»m c¶i thiÖn ®êi sèng cho nh©n d©n. Lµm g× mµ kh«ng nh»m
môc ®Ých Êy lµ kh«ng ®óng” (tr.310). NhÊt qu¸n môc tiªu nµy, Chñ tÞch
Hå ChÝ Minh yªu cÇu trong ®iÒu kiÖn míi ph¶i: “Më réng d©n chñ ®i ®«i
víi t¨ng c−êng chuyªn chÝnh ®Ó lµm cho chÝnh quyÒn ta ngµy cµng thËt sù
lµ chÝnh quyÒn cña nh©n d©n, phôc vô nh©n d©n, chèng l¹i kÎ thï cña
nh©n d©n” (tr.466). §Ó ®¶m b¶o ®−îc yªu cÇu ®ã, th× mét yÕu tè cèt tö lµ
Quèc héi ph¶i th«ng qua nh÷ng ®¹o luËt vÒ c¸c quyÒn tù do d©n chñ cho
nh©n d©n vµ trong ®iÒu kiÖn míi ph¶i chuÈn bÞ thËt tèt cho c«ng viÖc söa
®æi HiÕn ph¸p. Ng−êi yªu cÇu n−íc ta ph¶i “cã mét HiÕn ph¸p ph¶n ¸nh
®−îc nh÷ng th¾ng lîi vÜ ®¹i cña sù nghiÖp ®Êu tranh c¸ch m¹ng cña
nh©n d©n ta, thÝch hîp víi sù tr−ëng thµnh cña chÕ ®é ta” (tr.484) vµ “nã
sÏ lµ b¶n HiÕn ph¸p cña mét n−íc d©n chñ nh©n d©n tiÕn dÇn lªn chñ
nghÜa x· héi” (tr.510).
NhiÒu t¸c phÈm cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh trong tËp nµy ph¶n ¸nh
sù l·nh ®¹o vµ chØ ®¹o trùc tiÕp cña Ng−êi trong c«ng cuéc kh«i phôc vµ
_______________
1) Tiªn thiªn h¹ chi −u nhi −u, hËu thiªn h¹ chi l¹c nhi l¹c: Lo tr−íc thiªn
h¹, vui sau thiªn h¹ (BT).
LêI GIíI THIÖU TËP 10
XI
ph¸t triÓn kinh tÕ miÒn B¾c bÞ tµn ph¸ trong chiÕn tranh. Ng−êi kh¼ng
®Þnh: Lóc nµy kinh tÕ lµ mÆt trËn chÝnh cña chóng ta. Chóng ta ph¶i
kh«i phôc nÒn kinh tÕ quèc d©n ®¹t møc n¨m 1939. ë n«ng th«n, ph¶i
lµm xong c¶i c¸ch ruéng ®Êt ®Ó hoµn thµnh cuéc c¸ch m¹ng ph¶n phong,
®Èy m¹nh ph¸t triÓn s¶n xuÊt n«ng nghiªp. ë thµnh thÞ, ph¶i ®iÒu chØnh,
c¶i t¹o c«ng th−¬ng nghiÖp; kh«i phôc vµ ph¸t triÓn dÇn nh÷ng xÝ nghiÖp
cã lîi cho quèc kÕ d©n sinh; ph¶i tõng b−íc ph¸t triÓn kinh tÕ hîp t¸c x·,
kinh tÕ quèc doanh; tæ chøc l¹i s¶n xuÊt vµ qu¶n lý s¶n xuÊt theo kÕ
ho¹ch, b×nh æn vËt gi¸, th¨ng b»ng thu chi ng©n s¸ch. §ång thêi, ph¶i
®Èy m¹nh sù nghiÖp v¨n hãa - x· héi, ph¸t triÓn khoa häc - kü thuËt,
cñng cè quèc phßng, më réng c«ng t¸c ®èi ngo¹i... Ng−êi viÕt: “Cñng cè
miÒn B¾c tøc lµ gióp ®ì mét c¸ch thiÕt thùc ®ång bµo miÒn Nam ®Êu
tranh ®ßi hßa b×nh vµ thèng nhÊt” (tr.103).
Mét trong nh÷ng c«ng t¸c quan träng cña thêi kú 1955 - 1957 lµ tiÕn
hµnh c¶i c¸ch ruéng ®Êt ®ît 5. Chñ tÞch Hå ChÝ Minh tæng kÕt: Kinh
nghiÖm lÞch sö cho thÊy: “n«ng th«n ph¶i kinh qua 2 cuéc c¸ch m¹ng: C¶i
c¸ch ruéng ®Êt lµ mét cuéc, cuéc thø hai lµ tõ chç thùc hiÖn tæ ®æi c«ng,
hîp t¸c x·, n«ng tr−êng tËp thÓ ®Õn chç x· héi hãa n«ng nghiÖp” (tr.181).
V× vËy, më ®Çu ®ît 5 c¶i c¸ch ruéng ®Êt, Ng−êi nh¾c nhë c¸n bé ph¶i thËt
sù n¾m v÷ng ®−êng lèi, chÝnh s¸ch cña §¶ng; tuyÖt ®èi chí b¾t bí lung
tung, dïng nhôc h×nh, quy kÕt sai thµnh phÇn vµ chó ý chiÕu cè nh÷ng
®Þa chñ cã c«ng víi c¸ch m¹ng, víi kh¸ng chiÕn, cã con em lµ c¸n bé, bé
®éi... Khi ph¸t hiÖn cã sai lÇm trong c¶i c¸ch ruéng ®Êt, Chñ tÞch Hå ChÝ
Minh ®· göi th− cho ®ång bµo nãi râ nh÷ng th¾ng lîi vµ sai lÇm. Ng−êi
chØ râ: C¶i c¸ch ruéng ®Êt lµ mét cuéc c¸ch m¹ng xãa bá chÕ ®é phong
kiÕn ë n«ng th«n, thùc hiÖn ng−êi cµy cã ruéng, ®−a n«ng d©n lªn ®Þa vÞ
lµ ng−êi lµm chñ ®Êt n−íc... Ng−êi kh¼ng ®Þnh: “§ã lµ mét th¾ng lîi to
lín. Nã më ®−êng cho ®ång bµo n«ng th«n ta x©y dùng cuéc ®êi Êm no,
gãp phÇn xøng ®¸ng vµo c«ng cuéc kh«i phôc vµ ph¸t triÓn kinh tÕ, cñng
cè miÒn B¾c thµnh c¬ së v÷ng m¹nh ®Ó ®Êu tranh thùc hiÖn thèng nhÊt
n−íc nhµ” (tr.411). Ng−êi còng chØ râ: C¶i c¸ch ruéng ®Êt lµ mét chñ
tr−¬ng ®óng ®¾n cña §¶ng, nh−ng trong qu¸ tr×nh tæ chøc thùc hiÖn cã
Hå CHÝ MINH TOµN TËP
XII
nh÷ng n¬i, nh÷ng lóc c¸n bé ch−a qu¸n triÖt ®óng ®−êng lèi, chÝnh s¸ch
cña §¶ng; ch−a c¨n cø vµo hoµn c¶nh cô thÓ cña mçi ®Þa ph−¬ng ®Ó vËn
dông cho thÝch hîp; “sù l·nh ®¹o cña Trung −¬ng §¶ng vµ ChÝnh phñ cã
chç thiÕu cô thÓ, thiÕu kiÓm tra ®«n ®èc” (tr.412) nªn ®· m¾c nhiÒu sai
lÇm nghiªm träng, vi ph¹m chñ tr−¬ng, chÝnh s¸ch cña §¶ng mét c¸ch
phæ biÕn: “Trung −¬ng §¶ng vµ ChÝnh phñ ®· nghiªm kh¾c kiÓm ®iÓm
nh÷ng sai lÇm, khuyÕt ®iÓm Êy, vµ ®· cã kÕ ho¹ch kiªn quyÕt söa ch÷a,
nh»m ®oµn kÕt c¸n bé, ®oµn kÕt nh©n d©n, æn ®Þnh n«ng th«n, ®Èy m¹nh
s¶n xuÊt” (tr.412).
§ång thêi vµ sau c¶i c¸ch ruéng ®Êt, trªn mÆt trËn kinh tÕ, trong
®iÒu kiÖn miÒn B¾c võa ra khái chiÕn tranh, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh lu«n
nhÊn m¹nh vai trß cña s¶n xuÊt n«ng nghiÖp: “HiÖn nay §¶ng vµ ChÝnh
phñ cã quyÕt ®Þnh kh«i phôc kinh tÕ, mµ s¶n xuÊt n«ng nghiÖp lµ chÝnh”
(tr.184), b−íc ®Çu gi¶i quyÕt vÊn ®Ò l−¬ng thùc, cung cÊp nguyªn vËt liÖu
®Ó kh«i phôc thñ c«ng nghiÖp, tiÓu c«ng nghiÖp, c«ng nghiÖp vµ cung cÊp
n«ng, l©m, thæ s¶n ®Ó më réng quan hÖ bu«n b¸n víi n−íc ngoµi. Nh»m
thùc hiÖn môc tiªu nµy, Ng−êi lu«n nh¾c nhë §¶ng vµ ChÝnh phñ ph¶i cã
chÝnh s¸ch ®óng ®¾n ®éng viªn bµ con n«ng d©n tÝch cùc trång thªm lóa
vµ hoa mµu; t¨ng n¨ng suÊt vµ më réng diÖn tÝch trång trät; trång thªm
vô; cÊy hÕt ruéng hoang hãa vµ khai khÈn ®Êt hoang; kh«i phôc diÖn tÝch
vµ ph¸t triÓn c©y c«ng nghiÖp; ch¨n nu«i thªm nhiÒu gia sóc, gia cÇm;
kh«i phôc vµ ph¸t triÓn nghÒ c¸, lµm muèi; khai th¸c gç ®i ®«i víi tu bæ
vµ b¶o vÖ rõng; chó ý trång c©y g©y rõng ven biÓn; tÝch cùc phßng, chèng
thiªn tai, h¹n h¸n, b·o tè, óng lôt; ®Ò phßng ®Þch ph¸ ho¹i. Ng−êi quan
t©m ®Æc biÖt tíi ph¸t ®éng phong trµo thi ®ua c¶i tiÕn kü thuËt trªn c¸c
kh©u: thñy lîi, ph©n bãn, gièng c©y con vµ n«ng cô,... Ng−êi chØ râ: “Lµm
®−îc nh÷ng viÖc ®ã tøc lµ thùc hiÖn ®−îc phÇn chñ yÕu cña kÕ ho¹ch kh«i
phôc kinh tÕ. Do ®ã mµ c¶i thiÖn ®−îc ®êi sèng cña nh©n d©n, ®Ó tiÕn ®Õn
d©n giµu n−íc m¹nh” (tr.213).
Trong ®Èy m¹nh s¶n xuÊt, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh yªu cÇu ph¶i ®éng
viªn lßng h¨ng h¸i, nhiÖt t×nh cña nh©n d©n, cñng cè vµ ph¸t triÓn phong
trµo x©y dùng tæ ®æi c«ng. Ng−êi chØ râ: “C¸n bé ta cÇn hiÓu thÊu vµ nhí
LêI GIíI THIÖU TËP 10
XIII
kü r»ng: Tæ ®æi c«ng ph¶i theo nguyªn t¾c tù gi¸c, tù nguyÖn. L·nh ®¹o tæ
®æi c«ng cÇn ph¶i d©n chñ” (tr.361).
Chñ tÞch Hå ChÝ Minh nãi râ trong nÒn kinh tÕ quèc d©n cã ba mÆt
quan träng: n«ng nghiÖp, c«ng nghiÖp vµ th−¬ng nghiÖp. Ba mÆt c«ng t¸c
nµy quan hÖ mËt thiÕt víi nhau. Th−¬ng nghiÖp lµ c¸i kh©u trung gian
g¾n bã mËt thiÕt n«ng nghiÖp víi c«ng nghiÖp.
NÕu kh©u th−¬ng nghiÖp bÞ ®øt th× kh«ng liªn kÕt ®−îc n«ng nghiÖp
víi c«ng nghiÖp, kh«ng cñng cè ®−îc c«ng n«ng liªn minh. Ng−êi lu«n
nh¾c nhë c¸n bé, c«ng nh©n, viªn chøc trong lÜnh vùc c«ng nghiÖp vµ
th−¬ng nghiÖp, dï lµ lao ®éng ch©n tay hay lao ®éng trÝ ãc ph¶i: lu«n lu«n
®oµn kÕt hoµn thµnh tèt kÕ ho¹ch cña Nhµ n−íc, tÝch cùc thi ®ua s¶n
xuÊt; “t¨ng n¨ng suÊt, t¨ng chÊt l−îng, ®ång thêi ph¶i h¹ gi¸ thµnh. Tãm
l¹i: Ph¶i lµm mau, lµm tèt, lµm rÎ, lµm nhiÒu... Ýt mµ tèt kh«ng ®ñ cho
nh©n d©n dïng, nhµ m¸y Ýt l·i; lµm tèt råi l¹i ph¶i nhiÒu, nh−ng nÕu gi¸
thµnh cao, nh©n d©n Ýt tiÒn mua th× ®−îc Ýt l·i, nªn ph¶i rÎ, lµm rÎ nh−ng
xÊu th× kh«ng cã Ých. Nªn ph¶i ®¶m b¶o c¶ bèn ®iÓm trªn” (tr.537).
Cuèi n¨m 1956, trong x©y dùng kinh tÕ, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh cßn
chó träng chèng tham «, l·ng phÝ, quan liªu. Ng−êi cïng Trung −¬ng
§¶ng ph¸t ®éng phong trµo “thi ®ua t¨ng gia s¶n xuÊt vµ thùc hµnh tiÕt
kiÖm; chèng tham «, l·ng phÝ, quan liªu”. Ng−êi ph©n tÝch râ: §Ó l·ng
phÝ nh− giã vµo nhµ trèng, tham « cã téi, l·ng phÝ còng cã téi, l·ng phÝ
lµ do quan liªu, thiÕu tr¸ch nhiÖm. Ngµnh nµo quan liªu còng cã l·ng
phÝ vµ dÔ sinh tham «. C¸n bé nãi chung tèt, nh−ng kh«ng ph¶i tÊt c¶ lµ
tèt. Cã mét sè Ýt c¸n bé nÕu cÊp trªn kh«ng s¸t, kÐm gi¸o dôc th× cã thÓ
xo¸y, cã thÓ tham « tiÒn cña Nhµ n−íc. Ng−êi nhÊn m¹nh: “Tham «,
l·ng phÝ lµ cã téi nÆng, ai thÊy ph¶i phª b×nh, ph¶i ®Èy m¹nh tù phª
b×nh vµ phª b×nh. Tr−êng hîp nµo thÊy cÇn, ph¶i cã kû luËt nghiªm
minh” (tr.496). Nãi vÒ ý nghÜa cña cuéc vËn ®éng nµy, Ng−êi kÕt luËn:
“T¨ng gia s¶n xuÊt vµ thùc hµnh tiÕt kiÖm lµ hai viÖc then chèt ®Ó kh«i
phôc kinh tÕ, ph¸t triÓn v¨n ho¸, ®Ó c¶i thiÖn dÇn ®êi sèng cña nh©n
d©n, ®Ó cñng cè miÒn B¾c, tranh thñ miÒn Nam, ®Ó t¨ng c−êng lùc l−îng
®Êu tranh thèng nhÊt n−íc nhµ.
XIV
Hå CHÝ MINH TOµN TËP
T¨ng gia s¶n xuÊt vµ thùc hµnh tiÕt kiÖm lµ hai viÖc cÇn thiÕt nhÊt ®Ó
ph¸t triÓn chÕ ®é d©n chñ nh©n d©n tiÕn dÇn lªn chñ nghÜa x· héi” (tr.545).
B»ng nh÷ng lêi lÏ dÔ hiÓu, phï hîp víi tr×nh ®é nhËn thøc cña nh©n
d©n, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®· gi¶i thÝch kh¸i l−îc vÒ chñ nghÜa x· héi t−¬ng lai mµ ®Êt n−íc ta tiÕn tíi: “Chñ nghÜa x· héi lµ lÊy nhµ m¸y, xe
löa, ng©n hµng, v.v., lµm cña chung. Ai lµm nhiÒu th× ¨n nhiÒu, ai lµm Ýt
th× ¨n Ýt, ai kh«ng lµm th× kh«ng ¨n, tÊt nhiªn lµ trõ nh÷ng ng−êi giµ c¶,
®au yÕu vµ trÎ con... Chñ nghÜa x· héi lµ lµm sao cho d©n giµu n−íc
m¹nh” (tr.390). Ng−êi còng nãi râ con ®−êng vµ c¸ch thøc ®i lªn chñ
nghÜa x· héi ë mçi n−íc cã kh¸c nhau, phô thuéc vµo ®iÒu kiÖn cô thÓ cña
mçi n−íc, ta kh«ng thÓ gièng Liªn X«... “Chñ nghÜa x· héi kh«ng thÓ lµm
mau ®−îc mµ ph¶i lµm dÇn dÇn” (tr.390); tõng b−íc c¶i t¹o vµ ph¸t triÓn
nÒn kinh tÕ ngµy cµng hiÖn ®¹i. Tr−íc m¾t, cÇn th«ng qua ph¸t triÓn tæ
®æi c«ng lªn hîp t¸c x· s¶n xuÊt n«ng nghiÖp tõ thÊp ®Õn cao; th«ng qua
c¸c lo¹i h×nh c«ng t− hîp doanh trong s¶n xuÊt c«ng nghiÖp, dÞch vô ®Ó
gi¸o dôc, thuyÕt phôc bµ con n«ng d©n vµ nh÷ng nhµ t− s¶n ®i theo chñ
nghÜa x· héi. §ã còng lµ mét néi dung cèt lâi cña quy luËt lªn chñ nghÜa
x· héi ë n−íc ta trong thêi kú qu¸ ®é.
Kh«i phôc vµ ph¸t triÓn kinh tÕ ph¶i ®i ®«i víi ph¸t triÓn v¨n ho¸.
Chñ tÞch Hå ChÝ Minh coi thanh to¸n n¹n mï ch÷ lµ mét trong nh÷ng
c«ng t¸c cÊp b¸ch vµ quan träng cña nh©n d©n ta trong thêi gian nµy.
Ng−êi yªu cÇu toµn d©n ta ph¶i: “Hoµn thµnh nhiÖm vô thanh to¸n n¹n
mï ch÷ trong 3 n¨m (1956 - 1958)” (tr.348) vµ nãi: “NÕu ¨n no mÆc Êm
mµ kh«ng häc th× còng kh«ng ®−îc” (tr.309). VËn dông t− t−ëng cña
V.I. Lªnin, Ng−êi kªu gäi: “Häc tËp, häc tËp n÷a, häc tËp m·i. TiÕn bé,
tiÕn bé n÷a, tiÕn bé m·i” (tr.585) mét c¸ch toµn diÖn c¶ vÒ chÝnh trÞ, kinh
tÕ, v¨n ho¸, khoa häc - kü thuËt vµ thêi sù. Ng−êi kh¼ng ®Þnh vai trß
quan träng cña ®éi ngò c¸c thÇy c« gi¸o vµ c¸n bé qu¶n lý trong c«ng t¸c
ph¸t triÓn v¨n ho¸, gi¸o dôc. Ng−êi nãi: “Kh«ng cã gi¸o dôc, kh«ng cã c¸n
bé th× còng kh«ng nãi g× ®Õn kinh tÕ v¨n ho¸” (tr.345).
Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®Æc biÖt quan t©m ®Õn gi¸o dôc c¸c ch¸u nhi
®ång, thiÕu niªn, häc sinh - nh÷ng ng−êi chñ t−¬ng lai cña ®Êt n−íc.
LêI GIíI THIÖU TËP 10
XV
Ng−êi cho ®ã lµ viÖc chung cña gia ®×nh, nhµ tr−êng vµ x· héi. Bè mÑ,
thÇy gi¸o vµ nh÷ng ng−êi lín kh¸c ph¶i cïng nhau phô tr¸ch, tr−íc hÕt
lµ ph¶i lµm g−¬ng mÉu cho c¸c em vÒ mäi mÆt. Trong néi dung gi¸o dôc,
Ng−êi chØ râ ph¶i chó ý gi¸o dôc toµn diÖn trªn c¸c mÆt ®¹o ®øc, trÝ dôc,
mü dôc vµ thÓ dôc, ®¸p øng yªu cÇu dÇn n©ng cao vÒ tr×nh ®é qua c¸c bËc
tiÓu häc, trung häc vµ ®¹i häc, g¾n häc víi hµnh, ®Ó ®µo t¹o vµ ph¸t triÓn
con ng−êi toµn diÖn võa cã ®øc, võa cã tµi.
VÒ ho¹t ®éng ngo¹i giao, tõ gi÷a n¨m 1955 ®Õn gi÷a n¨m 1957, Chñ
tÞch Hå ChÝ Minh ®i th¨m Trung Quèc, M«ng Cæ, Liªn X«; tiÕp ®ãn ®oµn
®¹i biÓu cña nh÷ng n−íc sang th¨m ViÖt Nam; tr¶ lêi pháng vÊn cña
phãng viªn trong vµ ngoµi n−íc vÒ c«ng t¸c ®èi ngo¹i cña Nhµ n−íc ta;
göi ®iÖn v¨n chóc mõng nh÷ng thµnh tùu trong ph¸t triÓn kinh tÕ, khoa
häc - kü thuËt cña nhiÒu n−íc. Ng−êi cßn göi th− chia buån víi ng−êi
th©n cña nh÷ng nhµ khoa häc trªn thÕ giíi võa míi tõ trÇn... Víi nh÷ng
ho¹t ®éng ®ã, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®· gãp phÇn vun ®¾p t×nh h÷u nghÞ
gi÷a nh©n d©n ta víi nh©n d©n c¸c n−íc x· héi chñ nghÜa vµ nhiÒu n−íc
kh¸c trªn thÕ giíi.
T− t−ëng vÒ hîp t¸c gi÷a c¸c n−íc cã chÕ ®é x· héi kh¸c nhau ®·
®−îc Ng−êi nªu râ: "N−íc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ s½n sµng ®Æt mäi
quan hÖ th©n thiÖn hîp t¸c víi bÊt cø mét n−íc nµo trªn nguyªn t¾c: t«n
träng sù hoµn chØnh vÒ chñ quyÒn vµ l·nh thæ cña nhau, kh«ng x©m ph¹m
lÉn nhau, kh«ng can thiÖp néi trÞ cña nhau, b×nh ®¼ng cïng cã lîi, vµ chung
sèng hoµ b×nh" (tr.12).
Ng−êi dµnh sù quan t©m ®Æc biÖt ®èi víi ®ång bµo miÒn Nam ®ang
t¹m thêi ph¶i sèng trong c¶nh chia c¾t, d−íi sù thèng trÞ tµn b¹o cña
chÝnh quyÒn tay sai.
Ng−êi lu«n lu«n thøc tØnh ý thøc céng ®ång d©n téc, thøc tØnh l−¬ng
t©m cña mäi ng−êi ViÖt Nam, b¸c bá nh÷ng luËn ®iÖu xuyªn t¹c cña kÎ
thï chia rÏ khèi ®¹i ®oµn kÕt d©n téc vµ lªn ¸n nh÷ng téi ¸c cña chÝnh
quyÒn Ng« §×nh DiÖm tµn s¸t d· man nh©n d©n miÒn Nam, nhÊt lµ
nh÷ng gia ®×nh kh¸ng chiÕn cò. Ng−êi tè c¸o ©m m−u cña ®Õ quèc Mü
cïng bän tay sai ®ang t×m mäi c¸ch ®Ó chia c¾t l©u dµi ®Êt n−íc ViÖt
Hå CHÝ MINH TOµN TËP
XVI
Nam, ©m m−u biÕn miÒn Nam ViÖt Nam thµnh c¨n cø qu©n sù cña ®Õ
quèc Mü. Ng−êi kh¼ng ®Þnh: "Thèng nhÊt n−íc nhµ lµ con ®−êng sèng
cña nh©n d©n ta" (tr.360).
Ngoµi ra, trong tËp 10, b¹n ®äc cßn cã thÓ t×m thÊy sù quan t©m chu
®¸o cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®èi víi c¸c ngµnh, c¸c giíi, c¸c tÇng líp
nh©n d©n, c«ng nh©n, n«ng d©n, bé ®éi, trÝ thøc, thanh, thiÕu niªn, ®ång
bµo c¸c d©n téc thiÓu sè, c¸c t«n gi¸o, v.v. qua nh÷ng bøc th− hoÆc ®Õn
tËn n¬i th¨m hái, ch¨m sãc, ®éng viªn...
*
*
*
TËp 10 Hå ChÝ Minh Toµn tËp, xuÊt b¶n lÇn thø ba gåm 266 t¸c
phÈm cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh. Ngoµi 172 t¸c phÈm cïng Danh môc
s¾c lÖnh do Ng−êi ký ®· ®−îc c«ng bè ë tËp 8 Hå ChÝ Minh Toµn tËp, xuÊt
b¶n lÇn thø hai, cßn cã 94 t¸c phÈm míi ®−îc bæ sung. TÊt c¶ c¸c t¸c
phÈm trªn ®Òu ®· ®−îc lùa chän, ch¾t läc kü l−ìng, b¶o ®¶m tÝnh ch©n
x¸c vÒ mÆt lÞch sö.
MÆc dï cã nhiÒu cè g¾ng, song do nh÷ng h¹n chÕ c¶ vÒ chñ quan vµ
kh¸ch quan, lÇn xuÊt b¶n nµy khã tr¸nh khái cã thiÕu sãt, mong b¹n ®äc
gãp ý ®Ó lÇn xuÊt b¶n sau ®−îc tèt h¬n.
HéI §åNG XUÊT B¶N
Hå CHÝ MINH TOµN TËP LÇN THø Ba
1
lêi tuyªn bè tr−íc khi lªn ®−êng
®i th¨m liªn x« vµ trung quèc
Th−a ®ång bµo toµn quèc,
Liªn X« vµ Trung Quèc lµ hai n−íc anh em cña ViÖt Nam ta.
H«m nay, ®¸p lêi mêi cña ChÝnh phñ Liªn X« vµ ChÝnh phñ
n−íc Céng hoµ Nh©n d©n Trung Hoa, ChÝnh phñ n−íc ViÖt Nam
D©n chñ Céng hoµ vµ §¶ng Lao ®éng ViÖt Nam cö mét §oµn ®¹i
biÓu sang th¨m Liªn X« vµ Trung Quèc.
T«i rÊt sung s−íng l·nh ®¹o §oµn ®¹i biÓu ®ã, vµ tin ch¾c r»ng
cuéc ®i th¨m nµy sÏ th¾t chÆt thªm t×nh ®oµn kÕt h÷u nghÞ gi÷a
nh©n d©n ViÖt Nam vµ ChÝnh phñ n−íc ViÖt Nam D©n chñ Céng
hoµ víi nh©n d©n vµ ChÝnh phñ hai n−íc b¹n.
Chóc ®ång bµo m¹nh khoÎ vµ cè g¾ng thi ®ua.
Nãi ngµy 22-6-1955.
B¸o Nh©n d©n, sè 477,
ngµy 23-6-1955.
2
§IÖN c¶m ¬n CHñ tÞch n−íc Céng hßa
Nh©n d©n Ba Lan
KÝnh göi ®ång chÝ Gi«dÐp XyrankiªvÝch,
Chñ tÞch Héi ®ång Bé tr−ëng n−íc Céng hoµ Nh©n d©n
Ba Lan,
T«i xin thay mÆt nh©n d©n vµ ChÝnh phñ n−íc ViÖt Nam D©n
chñ Céng hoµ vµ nh©n danh c¸ nh©n t«i, tr©n träng c¶m ¬n ®ång
chÝ Chñ tÞch vµ ChÝnh phñ n−íc Céng hoµ Nh©n d©n Ba Lan ®·
mêi chóng t«i cö mét ®oµn ®¹i biÓu sang dù lÔ kû niÖm lÇn thø
m−êi ngµy gi¶i phãng toµn quèc n−íc Céng hoµ Nh©n d©n Ba Lan.
Nh−ng rÊt tiÕc v× hoµn c¶nh hiÖn nay ch−a cho phÐp, chóng t«i
kh«ng thÓ cö ®¹i biÓu ®i tham dù ngµy lÔ träng thÓ cña n−íc Céng
hoµ Nh©n d©n Ba Lan anh em ®−îc. Nh©n dÞp nµy, t«i xin nhiÖt
liÖt kÝnh chóc nh©n d©n vµ ChÝnh phñ n−íc Céng hoµ Nh©n d©n
Ba Lan sau 10 n¨m x©y dùng l¹i n−íc nhµ ®· thu ®−îc nhiÒu
th¾ng lîi to lín, sÏ ®¹t thªm nhiÒu th¾ng lîi míi trong c«ng cuéc
kiÕn thiÕt chñ nghÜa x· héi. T«i xin chóc t×nh h÷u nghÞ gi÷a nh©n
d©n hai n−íc ViÖt Nam vµ Ba Lan ngµy cµng ®−îc th¾t chÆt v× lîi
Ých cña hai d©n téc chóng ta vµ lîi Ých cña hoµ b×nh thÕ giíi.
Ngµy 22 th¸ng 6 n¨m 1955
Hå ChÝ Minh
Tµi liÖu l−u t¹i
B¶o tµng Hå ChÝ Minh.
3
Thi §ua ®¾p ®ª
Trong mäi cuéc thi ®ua ®Òu ph¶i nh»m: lµm nhanh, lµm tèt,
lµm rÎ. Ba ®iÒu ®ã ph¶i cïng thùc hiÖn víi nhau, kh«ng rêi nhau
®−îc. V×:
NÕu lµm nhanh mµ kh«ng tèt, th× sÏ ph¶i lµm l¹i, nh− vËy
nhanh còng hãa ra chËm.
NÕu lµm tèt mµ kh«ng nhanh, th× sÏ lµm ®−îc qu¸ Ýt, vµ kh«ng
kÞp thêi.
NÕu lµm nhanh vµ tèt, nh−ng kh«ng rÎ, tøc lµ l·ng phÝ, th× sÏ
kh«ng ®ñ tiÒn cña ®Ó tiÕp tôc c«ng viÖc.
ViÖc ®¾p ®ª còng vËy. Ph¶i lµm nhanh, cho xong tr−íc mïa m−a.
Ph¶i lµm tèt ®Ó b¶o ®¶m chèng lôt. Ph¶i lµm rÎ ®Ó khái l·ng phÝ søc
d©n vµ cña d©n.
Nh−ng cã mét sè c¸n bé kh«ng lµm ®óng nh− vËy. ThÝ dô nh÷ng
viÖc nªu lªn trong "ý kiÕn b¹n ®äc" (B¸o Nh©n d©n ngµy 14-6):
- §ª ngo¹i thµnh Hµ Néi ®¾p xong tr−íc kú h¹n - thÕ lµ lµm
nhanh. Nh−ng m¸i ®ª ®¾p kh«ng kü, cá cÊy kh«ng ®Òu, sau vµi
trËn m−a th× ®ª sÏ sôt - thÕ lµ kh«ng lµm tèt. Nay cÇn ph¶i söa l¹i,
ph¶i tèn thªm c«ng, tèn thªm cña lÇn n÷a - thÕ lµ kh«ng lµm rÎ.
Kh«ng tèt vµ kh«ng rÎ, th× lµm nhanh còng v« Ých.
- §ª BÊt B¹t (S¬n T©y) th× cá kh« hÐo hÕt, v× thµnh ®ª ®øng
qu¸, cá kh«ng b¸m ®−îc, kh«ng mäc ®−îc. NhiÒu ®o¹n cã ®−êng c¸i
v¾t ngang, ®ª ®¾p kh«ng ®−îc cÈn thËn, dÔ vì vµ sôt dÇn.
4
Hå CHÝ MINH TOµN TËP
§¾p ®ª, gi÷ ®ª lµ viÖc rÊt quan hÖ ®Õn tÝnh mÖnh, tµi s¶n cña
nh©n d©n. §¶ng vµ ChÝnh phñ rÊt quan t©m ®Õn viÖc Êy. Nh©n
d©n bao giê còng h¨ng h¸i gãp cña, gãp c«ng. V× ai mµ cã nh÷ng
khuyÕt ®iÓm nãi trªn? Bëi v× mét sè c¸n bé ta cßn m¾c bÖnh quan
liªu: Lµm kÕ ho¹ch kh«ng cÈn thËn, viÖc kiÓm tra kh«ng chu ®¸o...
Mong r»ng c¸c ®ång chÝ c¸n bé ®ª ®iÒu n©ng cao h¬n n÷a tinh
thÇn tr¸ch nhiÖm, vµ c¸n bé c¸c ngµnh kh¸c còng vËy.
C.B.
B¸o Nh©n d©n, sè 476,
ngµy 22-6-1955.
5
H−ng Yªn
Lµ mét tØnh mµ trong thêi chiÕn tranh ®· bÞ thiÖt h¹i rÊt
nhiÒu. §Þch cµn quÐt vµ nÐm bom giÕt chÕt nhiÒu ng−êi, ®èt ch¸y
nhiÒu nhµ, b¾n nhiÒu tr©u bß, ph¸ ho¹i nhiÒu ruéng lóa. Sau ®Þch
häa, tiÕp ®Õn thiªn tai. TrËn lôt th¸ng 8 n¨m ngo¸i lµm h− háng
ngãt 1 v¹n mÉu ruéng. KÕ ®Õn h¹n h¸n.
Bän ®Þa chñ ph¶n ®éng l¹i g©y thªm tai häa. Chóng th¸o cèng,
ph¸ lóa, chÆt ng«. Chóng g©y ra trém c¾p, phao tin nh¶m lµm cho
nh©n d©n hoang mang. Trong lóc ®ång bµo thiÕu ¨n, bän ®Þa chñ
nì lßng ph¸ ho¹i thãc lóa; nh− ®Þa chñ Xiªm ®· ch«n 260 thïng
thãc, cè ý ®Ó cho môc n¸t!
Tr−íc hoµn c¶nh khã kh¨n Êy, c¸n bé ®· kiªn nhÉn h−íng dÉn
®ång bµo, ®ång bµo ®· tin t−ëng lµm theo c¸n bé, ra søc s¶n xuÊt
tù cøu, tù lùc c¸nh sinh.
§ång bµo ®· tù gióp ®ì lÉn nhau: 6 tÊn g¹o, 294 tÊn ng«, 731
tÊn thãc, 88 triÖu ®ång.
Bé ®éi ®· dµnh dôm ®Ó gióp nh©n d©n 65 tÊn g¹o.
ChÝnh phñ gióp 1.100 tÊn g¹o vµ 14 v¹n th−íc v¶i.
§ång bµo H−ng Yªn ®· khÐo dïng c¸i vèn Êy ®Ó t¨ng gia s¶n xuÊt:
®· ®µo 49 c©y sè ngßi, t−íi cho 3 v¹n mÉu ruéng, cÊy 8 v¹n 4.590 mÉu
chiªm (h¬n n¨m ngo¸i 6.000 mÉu) vµ h¬n 4 v¹n 3.000 mÉu mÇu.
Víi lùc l−îng vµ quyÕt t©m cña m×nh, H−ng Yªn ®· v−ît qua
6
Hå CHÝ MINH TOµN TËP
n¹n ®ãi. Nh−ng kh«ng chñ quan, ®ång bµo H−ng Yªn võa gÆt
chiªm, võa ra søc trång thªm hoa mÇu, quyÕt kh«ng ®Ó cho vô ®ãi
th¸ng 8 x¶y ra.
C.B.
B¸o Nh©n d©n, sè 477,
ngµy 23-6-1955.
7
DIÔN V¡N
§äC T¹I NHµ GA NAM NINH
C¸c ®ång chÝ th©n mÕn vµ c¸c b¹n,
§oµn ®¹i biÓu ChÝnh phñ n−íc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ v«
cïng vui mõng nhËn lêi mêi sang th¨m n−íc Céng hoµ Nh©n d©n
Trung Hoa vÜ ®¹i.
ViÖt Nam vµ Trung Quèc lµ hai n−íc anh em. T×nh h÷u nghÞ
ch©n thµnh vµ s©u xa gi÷a nh©n d©n ViÖt Nam vµ nh©n d©n Trung
Quèc ®· cã tõ l©u. Ngµy nay, chóng t«i l¹i v« cïng c¶m ®éng vÒ sù
®ãn tiÕp hÕt søc nång hËu cña c¸c ®ång chÝ vµ c¸c b¹n ®èi víi
chóng t«i. Nh©n dÞp nµy §oµn ®¹i biÓu chóng t«i xin tá lßng ch©n
thµnh c¶m ¬n c¸c ®ång chÝ vµ c¸c b¹n.
Trung Quèc lµ mét n−íc vÜ ®¹i, hïng c−êng vµ ®Ñp ®Ï. NÒn v¨n
ho¸ l©u ®êi vµ −u tó cña Trung Quèc ®· cã mét ¶nh h−ëng s©u xa ë
ch©u ¸ vµ trªn thÕ giíi.
Tõ ngµy nh©n d©n Trung Quèc giµnh ®−îc th¾ng lîi lÞch sö
trong cuéc chiÕn tranh gi¶i phãng, d−íi sù l·nh ®¹o cña §¶ng
Céng s¶n Trung Quèc quang vinh, nh©n d©n Trung Quèc ®· tiÕn
triÓn v−ît bùc vÒ mäi ph−¬ng diÖn trong c«ng cuéc x©y dùng mét
hÖ thèng x· héi chñ nghÜa. Nh©n d©n ViÖt Nam coi ®ã còng lµ
thµnh tÝch cña b¶n th©n m×nh.
Nh©n d©n ViÖt Nam ngµy nay ®ang ra søc ®Êu tranh cñng cè
hoµ b×nh, thùc hiÖn thèng nhÊt, hoµn thµnh ®éc lËp vµ d©n chñ.
Cuéc ®Êu tranh ®ã ®· ®−îc vµ sÏ lu«n lu«n ®−îc sù khuyÕn khÝch
8
Hå CHÝ MINH TOµN TËP
vµ ñng hé m¹nh mÏ cña nh©n d©n Trung Quèc còng nh− nh©n d©n
thÕ giíi.
Chóng t«i tin ch¾c r»ng cuéc ®Êu tranh chÝnh nghÜa cña chóng
t«i, mÆc dÇu tr−êng kú vµ m·nh liÖt, nh−ng nhÊt ®Þnh th¾ng lîi.
Mét lÇn n÷a, chóng t«i xin tá lßng c¶m ¬n s©u s¾c nh©n d©n Trung
Quèc vµ nh©n d©n tØnh Qu¶ng T©y.
T×nh h÷u nghÞ gi÷a nh©n d©n hai n−íc ViÖt Nam vµ Trung
Quèc bÊt diÖt!
Chñ tÞch Mao Tr¹ch §«ng, l·nh tô vÜ ®¹i cña nh©n d©n Trung
Quèc vµ ng−êi b¹n tèt nhÊt cña nh©n d©n ViÖt Nam, mu«n n¨m!
§äc ngµy 23-6-1955.
B¸o Nh©n d©n, sè 479,
ngµy 25-6-1955.
9
B¸o nhi ®ång
B¸o TiÒn Phong cã ra nh÷ng sè ®Æc biÖt cho c¸c em nhi ®ång,
®ã lµ mét viÖc hay. Sau ®©y lµ vµi kinh nghiÖm cña b¸o Nhi ®ång
Trung Quèc cã thÓ gióp thªm ý kiÕn cho b¸o Nhi ®ång ta:
T©n thiÕu niªn lµ mét tê b¸o to nhÊt cña nhi ®ång Trung Quèc.
Mçi kú ra 1 triÖu 19 v¹n 8.000 sè, b¸n kh¾p c¶ n−íc.
Môc ®Ých vµ néi dung - Nh»m gi¸o dôc trÎ em tinh thÇn yªu
n−íc vµ tinh thÇn quèc tÕ mét c¸ch thÝch hîp víi tuæi nhá cña
trÎ em, b¸o Êy ®¨ng nh÷ng chuyÖn ®êi x−a v¾n t¾t, thó vÞ vµ cã
ý nghÜa gi¸o dôc; nhiÒu tranh vÏ gi¶n ®¬n vµ dÔ hiÓu vÒ nh÷ng
viÖc quan träng trªn thÕ giíi; nh÷ng kÕt qu¶ tèt ®Ñp trong viÖc
x©y dùng n−íc nhµ. Bµi b¸o th× bµi nµo dµi l¾m còng kh«ng qu¸
150 ch÷.
- B¸o ®¨ng nh÷ng chuyÖn anh hïng g−¬ng mÉu ®Ó båi d−ìng
cho trÎ em ®øc tÝnh gan d¹, thµnh thËt, gi÷ kû luËt, chÝ c«ng v« t−.
Nh÷ng bµi Êy ¶nh h−ëng rÊt to. Vµi thÝ dô:
H«m tr−íc, b¸o ®¨ng mét bµi "Kh«ng ph¶i tiÒn t«i, t«i kh«ng
lÊy". H«m sau, em B. ®−a tr¶ l¹i c¸i bót m¸y em Êy ®· lÊy c¾p cña
b¹n vµ xin lçi.
TrÎ em ë n«ng th«n th−êng lÊy ®ßng ®ßng lóa lµm kÌn thæi.
B¸o ®¨ng mét bøc vÏ hai con chuét c¾n lóa vµ b¶o nhau: "C¸c chó
bÐ kia lµ b¹n cña chóng ta ®Êy". Xem bøc vÏ Êy, c¸c em b¶o nhau:
"QuyÕt lµm b¹n víi bµ con n«ng d©n, chø kh«ng lµm b¹n cña
chuét". Tõ ®ã, c¸c em kh«ng lÊy ®ßng lóa lµm kÌn n÷a.
10
Hå CHÝ MINH TOµN TËP
- B¸o d¹y trÎ em nh÷ng th−êng thøc khoa häc, b»ng nh÷ng bøc
vÏ vµ nh÷ng c©u gi¶i thÝch rÊt thó vÞ, rÊt dÔ hiÓu.
- B¸o tr¶ lêi nh÷ng c©u hái cña trÎ em nh−: "V× sao khi t«i ch¹y
th× «ng tr¨ng còng ch¹y theo t«i?", "V× sao b¸nh tr«i n−íc lóc ®Çu
th× ch×m, lóc sau l¹i næi?"...
- B¸o d¹y trÎ em c¸ch gi÷ vÖ sinh, c¸ch ch¬i vui cã Ých, v.v..
- B¸o tæ chøc vµ h−íng dÉn phong trµo thi ®ua, gióp cho c¸c
trÎ em ph¸t triÓn tinh thÇn tù ®éng vµ ®Çu ãc s¸ng t¹o.
B¸o T©n thiÕu niªn ®· trë nªn ng−êi thÇy mÕn, ng−êi b¹n th©n
thiÕt cña c¸c trÎ em. NhiÒu em tù ®éng l·nh tr¸ch nhiÖm b¸n gióp
b¸o. Mçi th¸ng b¸o nhËn ®−îc 4, 5 tr¨m bøc th− cña c¸c trÎ em
b¸o c¸o c«ng t¸c, cho tin tøc, ®Æt c©u hái, nªu ý kiÕn...
Nh÷ng ng−êi gióp ®ì b¸o - NhiÒu vÞ gi¸o s−, nhµ v¨n, thÇy
thuèc, c«ng tr×nh s−... gióp b¸o viÕt bµi, vÏ tranh, tr¶ lêi c©u hái,
v.v.. H¬n 600 c« gi¸o, thÇy gi¸o th−êng xuyªn liªn l¹c víi b¸o. H¬n
300 gi¸o viªn, ®oµn viªn thanh niªn, c¸c c«, c¸c mÑ lµm phãng viªn
cho b¸o. Nhê vËy, b¸o ngµy cµng ph¸t triÓn.
§ã lµ nh÷ng kinh nghiÖm mµ b¸o Nhi ®ång ViÖt Nam ta nªn
cè g¾ng lµm theo.
C.B.
B¸o Nh©n d©n, sè 478,
ngµy 24-6-1955.
11
LêI PH¸T BIÓU
KHI §ÕN S¢N BAY B¾C KINH
Th−a Mao Chñ tÞch th©n mÕn,
Th−a c¸c ®ång chÝ vµ c¸c b¹n th©n mÕn,
§oµn ®¹i biÓu ChÝnh phñ ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ v« cïng
phÊn khëi vµ sung s−íng ®−îc mêi sang th¨m n−íc Céng hoµ Nh©n
d©n...
 





