https://thuviensach.vn

DƯƠNG THÔNG - LÊ KIM

Những hoạt động
PHÁ HOẠI
VÀ LẬT ĐỒ CỦA CIA
ở Việt Nam

NHÀ XUẤT BẢN CÔNG AN NHÂN DÂN
HÀ NỘI

https://thuviensach.vn

Những hoạt động phá hoại và lật đổ của CIA ở Việt Nam
Tác giả: Dương Thông, Lê Kim
NXB Công an nhân dân
Năm xuất bản: Khoảng năm 1990
Scan ebook: fb: Nguyễn Tuấn Đức
chuyển text ebook: fb: Cao Trung Hiếu
Nguồn: quansuvn.net
Epub (02/2019): @lamtam, tve-4u.org

https://thuviensach.vn

LỜI NHÀ XUẤT BẢN

Cho tới nay trên thể giới đã xuất bản rất nhiều sách viết về Cục
tình báo trung ương Mỹ, gọi tắt là CIA: “CIA chống Cuba”, “CIA lũng
đoạn lục địa Mỹ La tinh”, “CIA trên đất Thụy Sĩ ", “CIA trong cuộc
chiến tranh thể giới thứ hai” … Có thể nói, trên khắp các lục địa của
trái đất này, đều có CIA hoạt động. Nước sở tại tố cáo các hành vì tội
ác của CIA đã đành, ngay cả nhiều quan chức cấp cao đã từng một
thời hoạt động trong hàng ngũ CIA cũng viết nhiều cuốn sách có tính
chất hồi ký, phanh phui trước ánh sáng dư luận nhiều mưu đồ và hoạt
động đen tối của CIA. Không phải ai khác mà chính người Mỹ đã gọi
CIA là “con quái vật”, là “bộ máy gián điệp khổng lồ ngốn nhiều tiền
của nhất của nước Mỹ”, là “một chính phủ vô hình” trùm lên chính
quyền Mỹ, lũng đoạn cả Nhà Trắng lẫn Lầu năm góc.
Tuy nhiên, cũng cho mãi tới nay, sách báo viết về các hoạt động
của CIA tại Việt Nam hãy còn rất ít và quá sơ lược. Trong khi đó, liên
tục suốt mấy thập kỷ qua, những tội ác của CIA ở cả hai miền Nam
Bắc Việt Nam lại rất nhiều. Nếu cuộc chiến tranh xâm lược của đề
quốc Mỹ tại miền Nam Việt Nam được nhiều nhà sử học Hoa Kỳ đánh
gía là một cuộc chiến tranh “kéo dài nhất, đẫm máu nhất. tốn kém
nhất” và “thất bại thảm hại nhất, toàn diện nhất” trong lịch sử viễn
chinh của đế quốc Mỹ, thì các hoạt động đen tối của CIA ở cả hai
miền Nam Bắc Việt Nam cũng "được coi là những hoạt động điên
cuồng nhất, đa dạng nhất, dai dẳng nhất” và cũng đã từng chuốc lấy
“những thất bại cay đắng nhất” kể từ ngày thành lập.
Lịch sử đã chứng minh, trước khi những binh lính vũ trang của Mỹ
kéo vào miền Nam Việt Nam thì Các điệp viên CIA đã từng thâm nhập
vào miền Bằc Việt Nam. CIA không chỉ dọn đường cho đế quốc Mỹ
xâm lược Việt Nam mà ngay cả khi tên lính Mỹ cuối cùng đã rút khỏi
sân bay Tân Sơn Nhất CIA còn đề lại một kế hoạch “hậu chiến” đã
được chuẫn bị sẵn, ấp ủ nhiều mưu đồ phá hoại lâu dài đất nước Việt
Nam. Nhưng lịch sử cũng đã chứng minh, tất cả mưu đồ nham hiểm
lâu dài đó của CIA đều đã bị phá sản thảm hại.
Cuộc đấu tranh chống các hoạt dộng phá hoại của CIA ở Việt Nam

https://thuviensach.vn

là một cuộc đấu tranh rất lâu dài và vô cùng gay go, phức tạp. Thắng
lợi của cuộc đấu tranh muôn hình muôn vẻ, không có ranh giới, không
có mặt trận này, trước hết là thắng lợi của tinh thần yêu nước và
truyền thống bất khuất của toàn dân Việt Nam dưới sự lãnh đạo của
Đảng Cộng Sản quang vinh và Chủ tịch Hồ Chi Minh muôn đời bất
diệt. Trong chiến công chói lọi của các tầng lớp nhân dân hai miền
NamBắc Việt Nam có phân dóng góp xứng đáng của các lực lượng
chiến đâu trên mặt trận thầm lặng trong dó có cán bộ và chiến sĩ trong
lực lượng an ninh nhân dân Việt Nam.
Nhân dịp kỷ niệm những ngày lễ lớn của Việt Nam trong năm
1990: kỷ niệm 45 năm ngày thành lập nước Việt Nam dân chủ cộng
hòa sau đổi thành Cộng hòa xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, kỷ niệm 43
năm ra đời lực lượng công an nhân dân Việt Nam, Nhà xuất bản
Công an nhân dân cho xuất bản cuốn “Những hoạt động phá hoại và
lật đổ của CIA ở Việt Nam”.
Đây chưa phãi là cuốn sách tổng kết toàn bộ hoạt động của CIA ở
Việt Nam nhưng qua những tư liệu thực giúp bạn đọc hiểu được tổng
quát âm mưu, tội ác của CIA đối với nước ta qua từng giai đoạn cách
mạng. Những sự kiện ghi lại trong cuốn sách này đều là “việc thật,
người thật”. Nguồn tư liệu để viết cuốn sách này rút từ những văn bản
do chính các nhân viên cấp cao của CIA tiết lộ, cùng với những
chuyện kể của các cán bộ phản gián và cả những lời khai của một số
người trước kia cộng tác với CIA nay đã hối cải. Một số tài lỉệu tịch
thu được của Mỹ ngụy sau khi giải phóng miền Nam Việt Nam cũng
được tận dụng.
Vì bản thân các hoạt động của CIA ở Việt Nam, tự nó đã nói lên sự
thật, cho nên người viết không phải bình luận phê phán dài dòng mà
chỉ ghi lại trung thực những sự việc cần nêu. Dĩ nhiên do khuôn khổ
có hạn, cuốn sách này chưa thể thuật lại đầy đủ toàn bộ các hoạt
động của CIA ờ Việt Nam với tất cả các chi tiêt cụ thể. Nhưng dù sao
cũng mong rằng những mẫu chuyện dưới đây sẽ góp phần lưu ý bạn
đọc ở trong và ngoài nước về những hoạt động của CIA, không phải
chỉ riêng ở trên đất Việt Nam mà còn ở nhiều nơi khác trên thế giới:
những hoạt động này không phải đã chấm dứt mà nhất định còn tiếp
diễn ở nhiều nơi cũng như ở Việt Nam trong hoàn cảnh mới.
Nhà xuất bản cũng như người viết mong nhận được những ý kiến

https://thuviensach.vn

phê bình, nhận xét của bạn đọc.
NHÀ XUẤT BẢN CÔNG AN NHÂN DÂN

https://thuviensach.vn

1. CỤC TÌNH BÁO TRUNG ƯƠNG MỸ RA ĐỜI

Sau đại chiến thể giới lần thứ hai, tổng thống Mỹ Toruman trình
bày trước quốc hội đề án thành lập một cơ quan mang tên Cục tình
báo Trung ương Mỹ, gọi tắt là CIA, nhiều nghị sỹ Mỹ hồi đó cũng mới
chỉ quan niệm một cách đơn giản, đây là một bộ máy cần thiết nhằm
“tìm hiểu một số nước mà chính phủ Mỹ coi là đối tượng nghiên cứu,
đề phục vụ lợi ích an ninh của nước Mỹ” Chính vì vậy, kế hoạch thành
lập Cục tình báo CIA đã được quốc hội Mỹ thông qua rất nhanh
chóng. Cùng với việc phê chuẩn đạo luật an ninh quốc gia 1917, quốc
hội Mỹ cũng tán thành cho CIA ngay từ khi mới bắt đầu thành lập,
được hưởng một số điều khoản “miễn trừ” như miễn báo cáo trước
quốc hội về toàn bộ danh sách các nhân viên được tuyển mộ, về tài
chính, về phương thức hoạt động của CIA ở nước ngoài, dựa trên lý
do “cần phải giữ bí mật triệt để". Đến năm 1949 quốc hội Mỹ laij thông
qua một đạo luật đặc biệt về các cơ quan tình báo, mở rộng thêm
nhiều điều khoản “miễn trừ” cho CIA, thậm chí còn đặc cách cho CIA
không phải đặt dưới sự kiểm tra của quốc hội mà trực tiếp do Tổng
thống hoặc người được Tổng thống đặc biệt ủy nhiệm chỉ đạo.
Không phải ai khác mà chính một nhân viên cấp cao của CIA là
Vichto Masétti đã tố cáo chính những đạo luật “cơ bản” này đã tạo
điều kiện thuận lợi cho CIA trở thành một cơ quan lộng hành, một
chính phủ “siêu hình” không ai có thể kiểm soát được. Trên thực tế,
CIA không phải là một cơ quan tình báo thông thường như các nước
khác trên thể giới. Bởi vì CIA của Mỹ không phải chỉ làm nhiệm vụ thu
thập tin tức, nghiên cứu, phân tích, tìm hiều đối phương mà còn trắng
trợn can thiệp vào tình hình nội bộ của các nước khác. CIA thành lập
các đài phát thanh, hàng ngày, hàng giờ tuyên truyền chiến tranh tâm
lý, gieo rắc mầm mống chống đối, bạo loạn tại các nước Mỹ coi là thù
địch. CIA còn là một tổ chức buôn lậu, vũ khí lớn nhất thể giới và
những vũ khí này chủ yếu dùng đề tiến hành các hoạt động phá hoạt
và lật đổ. CIA, với nguồn tài chính bất minh bằng con đường buôn lậu
ma túy và vũ khí, đã bỏ tiền ra tuyền mộ những tên lính đánh thuê
nhằm ,tồ chức những toán thổ phỉ, biệt kích, thậm chí cả những đạo

https://thuviensach.vn

quân nhỏ dùng vào việc phá hoại và lật đổ. Cũng vẫn những “đồng
đôla bẩn thỉu” này, CIA có thể “mua” một số nghị sĩ, bộ trưởng, thậm
chí cả Tổng thống mà Mỹ cần lôi kéo hoặc lật đổ một Tổng thống hay
cả một chính phủ mà Mỹ không ưa thích.
Mới đầu, mục tiêu chủ yếu của CIA là nhằm vào Liên Xô và các
nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu. Liền sau đó, trước sự lơn mạnh vượt
bậc của hệ thống xã hội chủ nghĩa trên thế giới, cộng với cao trào giải
phóng dân tộc dâng lên như vũ bão trên phạm vi toàn thế giới mục
tiêu của CIA cũng mở rộng không ngửng ngay từ những năm 50 của
thế kỷ này. Tức là mới chỉ vẻn vẹn chưa đầy 3 năm sau khi thành lập.
CIA đã hầu như “ôm” lấy toàn bộ thể giới: CIA không chỉ dò xét các
nước cộng sản mà còn tiến hành các hoại động tình báo, phá hoại, lật
đổ tại tất cả các nước xã hội chủ nghĩa, tất cả các nước dân tộc chủ
nghĩa, thậm chí còn “nắm trong tay” vận mệnh của các nước chư hầu
và các nước tư bản đồng minh của Mỹ nữa. CIA thực sự trở thành
một cơ quan tình báo và một trung tâm phá hoại, lật đổ lớn nhất thể
giới, đồng thời cũng tàn bạo nhất thể giớị. Dựa vào cái thế là một cơ
quan tình báo “Trung ương“, CIA thâu tóm trong tay và khống chế tất
cả bộ máy tỉnh báo khổng lồ của nước Mỹ, toàn bộ các cơ quan quân
báo của Lầu năm góc, các cơ quan tình báo của bộ ngoại giao, của
Sở thông tin, của viện năng lượng nguyên tử Hoa Kỳ... và có thể nói
là bất Cứ Bộ nào, Cục nào, vụ, viện nào của Mỹ có bộ máy tỉnh báo
núp dưới danh nghĩa “cơ quan nghiên cứu” đều phải phụ thuộc vào
CIA.
Sự phát triền nhanh chóng của hệ thống xã hội chủ nghĩa trên thế
giới cộng với cao trào giải phóng dân tộc ngày càng dâng cao trên các
lục địa Á, Phi rồi Mỹ la tinh càng làm cho chính phủ Mỹ phải tang
cường thêm nhiều biện pháp tạo điều kiện thuận lợi cho CIA hoạt
động nhằm “ngăn chặn làn sóng đỏ” theo kiểu nói của cơ quan tuyên
chuyền “chiến tranh tâm lý” Mỹ. Đặc biệt ở châu Á, tình hình diễn biến
theo chiều hướng bất lợi cho chủ nghĩa thực dân cũ và mới càng làm
cho đế quốc Mỹ cuống cuồng tìm cách đối phó. Tháng 10 năm 1949
nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa thành lập trên lục địa rộng lớn,
bọn Quốc đân đảng thân Mỹ bị đánh bật ra đảo Đài Loan là một sự
kiện được Nhà trắng coi là “nghiêm trọng nhất” kể từ khi kết thúc
chiến tranh thể giới thứ hai. Bước vào năm 1950 sự lớn mạnh vượt
bậc của quân đội nhân dân Việt Nam, đánh dấu bằng những thắng lợi

https://thuviensach.vn

to lớn trong chiến dịch biên giới làm cho đế quốc Mỹ càng thêm lo
lắng.
Theo các tài liệu mật của Lầu năm góc, ngay sau khi lục địa Trung
Hoa rơi vào tay những người cộng sản Trung Quốc, chính quyền Mỹ
đã “tìm cách bắt liên lạc với cựu hoàng Bảo Đại và cung cấp viện trợ
quân sự cho Pháp chống lại Việt Minh”. Cũng vẫn theo các tài liệu
mật của Lầu năm góc, đường lối chính sách này của Mỹ đã được
Tổng thống Mỹ Tơruman giải thích là nhằm “ngăn chặn sự bành
trướng thêm nữa của cộng sản ở châu Á”. Đầu năm 1952, Hội đồng
an ninh Mỹ đã họp phiên đặc biệt và sau đó đã ra một bản “tuyên bố
về chính sách của Mỹ đối với Đông Nam Á”. Toàn bộ bản tuyên bố
này đã được lưu trữ trong đống hồ sơ “tuyệt mật” của Lầu năm góc,
nhưng đến năm 1971 đã bị phanh phui, dư luận rộng rãi trên thế giới
đã được biết đến cái gọi là “đường lối chính sách” của Mỹ ghi trên
giấy trắng mực đen như sau:
Việc cộng sản kiểm soát được Đông Nam Á, sẽ làm cho vị trí Mỹ ở
mắt xích Thái Bình Dương trở nên dễ vỡ và sẽ phá hoại nghiêm trọng
lợi ich an ninh cơ bản của Mỹ tại Viễn Đông... Việc bảo vệ dược Bắc
Kỳ là điều quan trọng đối với nhiệm vụ giữ cho lục địa Đông Nam Á
khỏi rơi vào tay cộng sản... Vì vậy, đối với Đông Nam Á nước Mỹ
phải... tăng cường các “hoạt động bí mật nhằm giúp đỡ việc thực hiện
các mục tiêu ở Đông Nam Á. Đối với Đông Dương, Mỹ phải tiếp tục
sự giúp đỡ đối với ba quốc gia liên kết, tiếp tục bảo đảm với Pháp và
Mỹ coi cố gắng của Pháp ở Đông Dương là có ý nghĩa quan trọng to
lớn về chiến lược, không phải chỉ đối với lợi ich thuần túy của Pháp
mà còn cần thiết cho cầ thể giới tự do”.
Tuy nhiên, mặc dù từ năm 1950 chính quyền Mỹ đã bắt đầu viện
trợ quân sự cho Pháp tiến hành cuộc chiến tranh xâm lược trở lại ba
nước Đông Dương, quân đội viễn chinh của thực dân Pháp vẫn liên
tiếp bị đánh bại nhất là trên chiến trường miền bắc Việt Nam. Đầu
tháng 4 năm 1954, giữa lúc các đơn vị tính nhuệ của Pháp đang bị
khốn đốn ở Điện Biên, hội đồng an ninh quốc gia của Mỹ đã lại tiến
hành một phiên họp đặc biệt dưới sự chủ tọa của tổng thông Mỹ
Aixenhao. Ngày 5 tháng 4 năm 1954, một ủy ban đặc biệt được thành
lập theo chỉ thị của hội đồng an ninh quốc gia đã soạn thảo một 1 “bị
vong lục” bao gồm nhiều chỉ thị tuyệt mật dành cho các cơ quan quân

https://thuviensach.vn

sự, ngoại giao vào Cục tình báo trung ương Mỹ. Bản bị vong lục nhân
mạnh: “Chính sách của Mỹ ở Đông Dương trong lúc này là không
chấp nhận một điều gì khác ngoài chiến thắng quân sự ở Đông
Dương; lập trường của Mỹ là tranh thủ sự ủng hộ của Pháp đối với
quyết tâm này của Mỹ và nếu không được như vậy thì Mỹ kiên quyết
phản đối mọi giải pháp thương lượng về vấn đề Đông Dương tại hội
nghị Giơnevơ”. Bả vị vong lục còn vạch rõ: “Nếu giữ được Dông
Dương thì hành động này sẽ tăng thêm sức mạnh cho việc chống
cộng sản ở khu vực, nếu như không giữ được Đông Dương thì
đường lối hành động cần thiết là: làm chậm càng lâu càng tốt sự mở
rộng quyền lực cộng sản tại khu vực Viễn Đông, kết hợp với các hoạt
động phản công nhằm giành lại Đông Dương từ tay cộng sản”.
Trong những “hoạt động phản công” nhằm giành lại Đông Dương”,
chính quyền Mỹ cũng đã tính đến chuyện đưa quân đội Mỹ đổ bộ vào
Đông Dương cứu nguy cho Pháp. Thế nhưng, sau khi cân nhắc kỹ,
tổng thống Mỹ Aixenhao thấy rằng hành động phiêu lưu này bất lợi về
mặt chính trị và cũng không bảo đảm thắng lợi về quân sự bởi vì Mỹ
cũng đã đưa quân vào Triều Tiên nhưng đến năm 1953 lại phải ký
hiệp định đình chiến và lui quân về phía nam vĩ tuyến 38. Vì vậy “hoạt
động phản công” được coi như phù hợp nhất trong tình hình Đông
Dương lúc này là phá hoại lật đồ chính quyền cộng sản. Việc này giao
cho CIA.
Qua những tài liệu văn bản ghi trong tập hồ sơ mật của Lầu năm
góc bị tiết lộ trước ánh sáng, mọi người đều thấy rõ, ngay từ khi thực
dân Pháp còn đang bị bao vây Điện Biên và hiệp nghị Giơnevơ về
Đông Dương chưa ký kết, chính quyền Mỹ đã dự kiến trước kế hoạch
“thay chân Pháp” đồng thời “phá hoại và lật đổ chính quyền Việt Minh
cộng sản” trong trường hợp Pháp buộc phải rút khỏi khu vực này. CIA
là cơ quan chủ yế được giao nhiệm vụ “chặn đứng cộng sản” và “dọn
đường cho Mỹ thâm nhập vào Việt Nam” lập tức tuyển mộ ngay một
loạt sĩ quan quân báo trước kia đã từng hoạt động trong Sở tình báo
chiến lược OSS nhất là những sĩ quan tình báo đã từng hoạt động tại
khu vực châu Á, trở lại làm điệp viên của CIA. Trong số những điệp
viên cấp cao đầu tiên được cử vào Việt Nam có Etuốt Lênxđên.
Không phải ngẫu nhiên mà Lênxđên lại được tuyển chọn để trao
cho “sứ mệnh” này. Theo báo chí Mỹ tiết lộ, trong chiến tranh thế giới

https://thuviensach.vn

thứ hai Lênxđên đã từng là một sĩ quan quân báo hoạt động tại khu
vực Viễn Đông. Khi chiến tranh kết thúc, Sở tình báo chiến lược OSS
giải thể, Lênxđên đã được chuyển công tác sang ngành không quân
với cấp bậc đại tá. Nhưng liền sau đó chính quyền Mắcxayxaydo Mỹ
lập ra ở Philippin đang đứng trước sự uy hiếp của Đảng cộng sản
Philippin là một chính đảng đã từng giữ vai trò chủ chốt trong cuộc
kháng chiến chống bọn quân phiệt Nhật Bản. đã từng lập ra một đội
quân giải phóng và đang đấu tranh giậnh độc lập thật sự cho
Philippin. Cục tình báo Trung ương Mỹ đã tìm đến Lênxđên, bí mật
tuyển mộ Lênxđên vào hàng ngũ CIA rồi giới thiệu Lênxđên với Nhà
trắng đề cử Lênxđên sang Philippin giúp chính quyền Mắcxayxay “dẹp
loạn cộng sản”.
Đúng là trong suốt 5 năm làm cố vấn cho tổng thống Philippin
Macxayxay, Lênxđên đã đem tất cả “nhiệt tình chống cộng cùng với
kinh nghiệm chống du kích” để giúp Mắcxayxay chống lại đội quân
“giải phóng nhân dân” Hukhalahap do Đảng cộng sản Philippin thành
lập. Do những thành tích đó Lênxđên đã được cục tình báo Trung
ương Mỹ “đánh giá cao”. Đầu năm 1954, CIA đã giới thiệu Lênxđên
với chính quyền Mỹ và Lênxđên lại được cử sang làm trưởng phái
đoàn quân sự Mỹ tại Sài Gòn rồi làm cố vấn cho tổng thống bù nhìn
Ngô Đình Diệm cho tới hết năm 1956 mới trở về nước.
Qua những tài liệu văn bản ghi trong tập hồ sơ mật của Lầu năm
góc bị tiết lộ, mọi người đều thấy rõ ngay từ khi chưa ký kết hiệp nghị
Giơnevơ 1954 về Đông Dương, chính quyền Mỹ đã dự kiến trước một
kế hoạch phá hoại và lật đổ tại miền Bắc Việt Nam trong trường hợp
thực dân Pháp phải rút khỏi khu vực này. CIA là cơ quan chủ yếu
được trao nhiệm vụ này đã lập tức tuyển mộ ngay những cựu sĩ quan
quân báo trước kia đã từng hoạt động tại sở tình báo chiến lược Mỹ
OSS nhất là những sĩ quan đã từng hoạt động tại khu vực châu Á,
làm điệp viên cho CIA. Đại tá Etuốt Lênxđên là nhân viên CIA đầu tiên
được chính tổng thống Mỹ Aixenhao cử tới SàiGòn, trực tiếp chỉ đạo
các hoạt động “ngăn chặn cộng sản”, như chỉ thị của hội đồng an ninh
quốc gia Mỹ đã đề ra từ đầu tháng 1 năm 1954.
Theo chính Lêuxđên tự khoe trong cuốn hồi ký xuất bản năm 1972,
nhan đề: “Giữa hai cuộc chiến tranh”, thế giới thứ hai, 1939-1955, ông
ta đã từng phục vụ trong lực lượng tình báo chiến lược OSS và sau

https://thuviensach.vn

khi chiến tranh chấm dứt đã được chuyển sang lực lượng không quân
mà ông ta tự coi là “đoạn tuyệt hẳn với nghề quân báo”. Nhưng đến
năm 1950 lại được CIA tuyển mộ.
Năm 1963, Lênxđên nghỉ hưu với cấp bậc trung tướng và đến năm
1965 lại trở lại Việt Nam giữ chức vụ trợ tá cho đại sứ Mỹ tại Sài Gòn,
mãi đến năm 1968 mới về nước hẳn. Năm 1972 Lênxđên cho xuất
bản cuốn hồi ký nhan đề “Giữa hai cuộc chiên tranh” , kể lại khá tỉ mỉ
các hoạt động của mình tại miền Nam Việt Nam, đồng thời cũng tiết tộ
những âm mưu phá hoại “chính quyền Việt Minh cộng sản” tại miền
Bắc Việt Nam.
Lênxdên đặt chân tới SàiGòn hồi cuối tháng 5 năm 1954. Lúc này
quân đội thực dân Pháp đã gặp một thất bại “chưa từng thấy” trên
chiến trường Điện Biên và hội nghị Giơnevơ về Đông Dương đã bắt
đâu họp. Ở Việt Nam, từ ngày 5 tháng 6 năm 1948 Pháp đã ký với
Bảo Đại cái gọi là “thỏa hiệp vịnh Hạ Long” và đến ngày 8 tháng 3
năm 1949 đã dựng lên một chính quyền bù nhìn thân Pháp do Bảo
Đại làm quốc trưởng. Đến ngày 3 tháng 7 năm 1953 Pháp lại ra tuyên
bố nhấn mạnh “đã trao trả độc lập cho Việt Nam” nhưng trên thực tế,
chính quyền Bảo Đại chỉ là một chính quyền tay sai của Pháp
và“không có thực quyền; Pháp vẫn nắm quân đội, ngoại giao, tài
chính, vẫn phát hành và kiểm soát tiền, cũng như vẫn điều hành cái
gọi là “ngân hàng quốc gia” Việt Nam. Về phía Mỹ, từ năm 1953 đã
thành lập một phái đoàn cố vấn và viện trợ quân sự của Mỹ cho Pháp
tại Việt Nam, gọi tắt là MAAG do trung tướng Mỹ Ô Đanieu đứng đầu.
Đến năm 1954 lại có thêm một trung tướng Mỹ nữa là Giêm Laotôn
Côlon được cử làm đại sứ Mỹ bên cạnh chính quyền Bảo Đại.
Như vậy là trước khi Lênxđên đặt chân tới Sài Gòn, tại đây đã có
một tòa đại sứ Mỹ và một cơ quan quân sự Mỹ, Lênxđên đóng vai một
nhân viên dân sự làm việc trong tòa đại sứ Mỹ tại Sài Gòn hay vẫn
mang quân hàm đại tá không quân làm việc tại phái đoàn MAAG? Để
bảo đảm “tuyệt đối bí mật” đồng thời trao cho Lênxđên “toàn quyền
hành động”, báo cáo thẳng về Mỹ chứ không phải qua đại sứ hoặc
trưởng phái đoàn MAAG. CIA kiến nghị nên lập ra một phái đoàn
quân sự nữa, gọi là phái đoàn quân sự Sài Gòn viết tắt là SMM đề
Lênxđên và nhóm nhân viên tỉnh báo dưới quyền Lênxđên có cơ sở
hoạt động. Báo chí Mỹ cho biết ngay từ hồi đó rất nhiều người Pháp

https://thuviensach.vn

và cả người Mỹ ở Sài Gòn cũng thắc mắc, không hiểu sao Mỹ đã có
mội phái đoàn quân sự MAAG đặt tại Sài Gòn rồi, lại nặn thêm ra một
phái đoàn quân sự Sài Gòn nữa, gọi tắt là SMM. Cũng ngay từ hồi đó
một số người Mỹ đã mỉa mai châm biếm, cái SMM không phải là phái
đoàn quân sự Sài Gòn (Sài Gòn Military mission) mà có lẽ là phái
đoàn quân sự bí mật (Secret military mission).
Chính người cầm đầu phái đoàn SMM của Mỹ là đại tá Lênxđên
cũng thừa nhận trong hồi ký, khi bắt đầu được trao nhiệm vụ làm
trưởng phái đoàn SMM, ông ta đã là một nhân viên cấp cao của cục
tình báo CIA. Toàn bộ phái đoàn SMM do Lênxđên phụ trách gồm vẻn
vẹn có 18 người, tất cả đều là điệp viên CIA, trong đó một phần là cựu
sĩ quan quân báo OSS. Một trợ tá đắc lực cho Lênxđên đồng thời là
phó trưởng phái đoàn SMM không phải ai khác mà chính là trung tá
Luyxiêng Cônen, cựu sĩ quan quân báo OSS, trong cuộc chiến tranh
thế giới thứ hai đã hoạt động tại khu vực biên giới Trung Việt và đã
từng thâm nhập vào chiến khu của Việt Minh trong vùng núi rừng Việt
Bắc để “giúp đỡ Việt Minh kháng chiến chống phát xít Nhật Bản”.
Lênxđên cũng nói rõ, phái đoàn SMM “được lệnh vào Vệt Nam một
cách bí mật để giúp người Việt Nam (chỉ bọn ngụy) chống cộng sản
chứ không phải đề giúp Pháp” (như phái đoàn MAAG). Về mặt công
khai, Lênxđên đóng vai phó tùy viên không quân Mỹ trực thuộc sứ
quán Mỹ tại Sài Gòn nhưng lại sinh hoạt tại cơ quan MAAG và đặc
biệt là “liên lạc thằng vớí Oasingtơn thông qua chi nhánh CIA tại Sài
Gòn!”.
Lênxđên kể lại, ông ta là người đầu tiên trong phái đoàn SMM đã
bay thẳng từ Philippin tới Sài Gòn trong chuyến bay sớm nhất kề từ
khi nhận được lệnh từ Oasinhtơn và đã tới Sài Gòn bằng một chiếc
thủy phi cơ thuộc đội máy bay cấp cứu của Mỹ tại Philippin. Ngay
sáng đầu tiên ở Sài Gòn, Lênxđên đã giật mình tỉnh dậy vì những
tiếng nổ long trời lở đất do “đặc công Việt Minh tiên đánh một kho đạn
của Pháp ở gần sân bay Tân Sơn Nhất”.
Và cũng trong những buổi đầu tiên đó, trong đầu óc Lênxđên đã
phác họa một kế hoạch cần phải dựng lên ở SàiGòn một chính quyền
triệt đề chống cộng và đặc biệt thân Mỹ, đi đôi với việc làm suy yếu
chính quyền “Việt Minh cộng sản”.
Dựa trên kế hoạch rất phù hợp với chỉ thị của chính quyền

https://thuviensach.vn

Aixenhao này, Lênxđên đã trực tiếp chỉ đạo việc dựng lên một chính
quyền “triệt để chống cộng và đặc biệt thân Mỹ” ở miền Nam Việt
Nam. Đồng thời sau khi hiệp nghị Giơnevơ được ký kết, Lênxđên đã
trao cho phó của mình là Luyxiêng Cônen đặc trách việc phá hoại
chính quyền Việt Minh cộng sản tại miền Bắc Việt Nam.
Lênxđên và Cônen đã tiến hành các hoạt động này như thế nào?

https://thuviensach.vn

2. TÌNH BÁO MỸ THÂM NHẬP
VIỆT NAM TỪ BAO GIỜ?

Vào những năm đầu tiên của thể kỳ này, khi thực dân Pháp đầy
mạnh việc bòn rút các tài nguyên Đông Dương đưa về chính quốc,
hầu như toàn bộ công cuộc kinh doanh khai thác trên dải đất thuộc
địa này đều nằm trong tay các công ty tư bản người Pháp. Tuy nhiên,
một số các nhà kinh doanh Anh, Mỹ, Hà Lan,…cũng vẫn cố len vào
được, chiếm lĩnh những lĩnh vực mà tư bản Pháp không thể vươn tới.
Lúc này, các công ty dầu mỏ Shell, Callex, Standard Oli đang đẩy
mạnh việc khai thác dầu mỏ ở Inđônêxia, hồi đó còn gọi là Nam
Dương và cũng đang ráo riết tìm thị trường tiêu thụ. Từ Nam Dương,
dầu mỏ đã được đưa bằng đường biển tới Hải Phòng và Sài Gòn để
rồi từ đó lại phân phối đi tất cả cơ sở của chính quyền thực dân Pháp
trên toàn cõi Đông Dương, đồng thời bán lẻ cho cả nhân dân Việt
Nam, Lào, Campuchia dùng vào việc thắp sáng. Chính trong những
năm này, chiếc đèn thắp bằng dầu mỏ do Mỹ chế tạo, với tên gọi phổ
biến là “đèn dầu Hoa Kỳ” đã tuần tự thay thế những ngọn đèn thắp
bằng đầu lạc cồ xưa của Việt Nam. Với mặt hàng kinh doanh hầu như
độc quyền này, các công ty lũng đoạn Mỹ đã kiếm được khá nhiều lợi
nhuận.
Cho tới trước khi bùng nổ chiến tranh thế giới thứ hai, thậm chí
ngay cải khi quân đội Nhật Bản đã kéo vào Đông Dương hồi tháng 9
năm 1940 rồi phải đến cuộc chiến tranh Thái Bình Dương ngày 7
tháng 12 năm 1941, các đại lý dầu mỏ của Mỹ, Anh, Hà Lan đặt tại
các cửa biển Hãi Phòng, Sài Gòn, Đà Nẵng (hồi đó còn gọi là Tuaran
hoặc Cửa Hàn) vẫn tiếp tục làm ăn phát đạt. Giám đốc chi nhánh
công ty dầu mỏ Slandarde Oil của Mỹ đặt tại Hải Phòng trong khoảng
thời gian này là Aontin Glatxơ, một người Mỹ nói tiếng Pháp khá thạo,
giao thiệp rộng. Từ Hải Phòng, công ty Standard Oli của Mỹ có cả một
hệ thống đại lý suốt dọc đường 5 tới Hà Nội, ,rồi từ Hà Nội lại trải dài
theo con đường thuộc địa số 1qua các thành phố, tỉnh lị, thị trấn tới
tận Sài Gòn. Phụ trách các đại lý dầu mỏ này đều là người Việt Nam
hoặc người Hoa do Aontin Glatxơ tuyển mộ, trả lương tháng hoặc cho

https://thuviensach.vn

hưởng hoa hồng, thanh toán sau khi tiêu thụ hết hàng.
Vốn là một nhà kinh doanh cần cù, năng nổ, ông Aontin Glatxơ
thường tận dụng con đường “xuyên suốt Đông Dương” để đi thăm
các đại lý đặt rải rác ở khắp các địa phương rất chăm chỉ, đều đặn.
Mỗi chuyến đi như vậy ông thường kết hợp cả việc du ngoạn thưởng
thức phong cảnh, quan tâm đến cả phong tục tập quán của các dân
tộc.
Chi nhánh Standard Oil do Aontin Glatxơ đứng đầu cũng có những
quan hệ chặt chẽ với các chi nhánh bạn, nhất là với hãng Callex (tên
gọi một công ty dầu mỏ Mỹ kết hợp giữa các nhóm thuộc bang
Caliphonia và bang Têchxớt). Đứng đầu chi nhánh dầu mỏ Caltex là
Laorenxơ Gođơn, một người Anh ra đời ở Canada và làm việc cho
công ty dầu mỏ Mỹ. Năm 1940 khi quân dội Nhật Bản đổ bộ lên Hải
Phòng được ít ngày. Người ta thấy ông Gođơn trở về Mỹ báo cáo
công việc kinh doanh với ban giám đốc, đặt trụ sở tại thành phố
Caliphonia. Cuối năm 1941, Ông Gođon đang chuẩn bị lên đường trở
lại Hải Phòng thì đột nhiên Nhật Bản mở cuộc tiến công vào hàng loạt
các vị trí chiến lược của Mỹ, Anh, Hà Lan trong khu vực Châu Á và
Thái Bình Dương. Gođon không đi Đông Dương nữa nhưng cũng
không ở lại Caliphonia mà lại đi Ấn Độ và dừng lại Niuđêli khá lâu.
Chỉ sau khi chiến tranh kết thúc, mọi người mới được biết, trong
chặng dừng chân ở Ấn Độ (lúc đó còn là thuộc địa của Anh) nhà kinh
doanh dầu mỏ Gođon đẫ được “bí mật phong quân hàm đại úy” và
nhận nhiệm vụ của cơ quan tình báo chiến lược Anh. Từ NiuĐêli,
Gođơn đã đáp máy bay quân sự của Anh tới Trùng Khánh, nơi đặt cơ
quan chính phủ của Tưởng Giới Thạch, đồng thời cũng là nơi đặt trụ
sở của bộ chỉ huy quân sự Mỹ khu vực Hoa Nam và các sứ quan Mỹ,
Anh. Tại Trùng Khánh, Gođon đã gặp lại người bạn cũ hồi cùng nhau
đảm nhiệm công việc kinh doanh ở Hải Phòng. Đó là Aontin Glatxơ
lúc này đã là thiếu tá quân bào. làm việc trong sở công lác chiến lược
Hoa Kỳ, gọi tắt là OSS, Aontin Glatxơ đã đình chỉ hẳn công việc “bán
dầu” ở Đông Dương và chuyển sang việc “mua tin tinh báo” và thu
lượm các tin tình báo từ miền Bắc Việt Nam, bí mật chuyền tới Trùng
Khánh cho cơ quan OSS. Lúc này OSS đang cần có một mạng lưới
điệp viên ở Việt Nam. Theo sự giới thiệu của cơ quan tình báo chiến
lược Anh, tướng Uyliam Đônôvan chỉ huy sở công lác chiến lược

https://thuviensach.vn

OSS của Mỹ đã “kết nạp” luôn Gođơn làm “cộng tác viên” cho OSS.
Từ tháng 4 năm 1944, Godơn trở thành một gián điệp kép, vừa phục
vụ cho tình báo Anh, vừa phục vụ cho tình báo Mỹ. Trên thực tế,
Gođơn làm việc cho Mỹ nhiều hơn vì những mục tiêu của Mỹ ở Đông
Dương hồi đó cũng nhiều hơn của Anh. Việc trước mắt mà sở công
tác chiến lược OSS của Mỹ giao cho Gođơn là điều tra xem có bao
nhiêu phi công Mỹ lái máy bay tới ném bom các vị trí quân sự của
Nhật Bản và bị Nhật Bản bắn rơi đang bị giam giữ ở những nơi nào.
Cùng hoạt động Với Gođơn trong thời kỳ`này, còn 2 cựu nhân viên
hãng Caltex, người thứ nhất là Phrencơ Tân, một người Mỹ gốc Hoa
sống lâu năm ở Hải Phòng, người thứ hai là Hari Bônat, đã từng làm
đại lý cho hang Caltex tại Sài Gòn và thường được nhân dân địa
phương gọi theo tên Pháp là ông Becna. Tổ ba người này trong các
báo cáo mật gửi tới rụ sở OSS tại Trùng Khánh thường ký tắt là GBT
tức là Gođơn, Bônat, Tân. Nhóm GBT đã bí mật tuyển mộ một số
người Hoa và người Việt Nam làm cộng tác viên trong việc dò xét phi
công Mỹ bị bắn rơi và bị quân đội Nhật Bản giam giữ.
Tháng 10 năm 1944, đại úy Akênidici Path. Phụ trách mạng lưới
tình báo của ORS ở khu vực Địa Trung Hải, được thăng cấp thiếu tá
rồi được thuyên chuyển tới Hoa Nam, đặc trách về vấn đề Đông
Dương dưới quyền tướng Risơt Hepnơ, chỉ huy trưởng cơ quan OSS
khu vực Hoa Nam, đặt trụ sở tại Côn Minh. Nhiệm vụ của sở công tác
chiến lược OSS lúc này không chỉ đơn giản trong việc đó xét các khu
vực có giam giữ phi công Mỹ bị bắn rơi ở Đông Dương rồi tìm cách
giải thoát mà còn phải điều tra nghiên cứu toàn bộ hệ thống đóng
quân của Nhật Bản ở Đông Dương. Lúc này các lực lượng đồng minh
ở khu vực Thái Bình Dương đang dồn dập phản công quân đội Nhật
Bản. Trong các phương án tác chiến của Bộ Tư lệnh quân đội Mỹ khu
vực Thái Bình Dương có dự kiến cả việc đổ bộ vào Đông Dương khi
có thời cơ và điều kiện. Cơ quan tình báo chiến lược của Mỹ ở Hoa
Nam có nhiệm vụ điều tra mọi hoạt động quân sự của Nhật Bản trên
đất Đông Dương, từ việc bố trí quân, điều động quân đến các thành
phần bình lực.
Patti vừa tới Côn Minh được vài tháng thì vào ngày 9 tháng 3 năm
1945 quân đội Nhật Bản đóng tại Đông Dương tiến hành đảo chính
quân sự lật đổ chính quyền thực dân Pháp. Chỉ trong vài giờ, toàn bộ

https://thuviensach.vn

hệ thống cai trị của thực dân Pháp thiết lập hàng thế kỷ trên đất Đông
Dương bị xóa sạch. Tất cả cá đơn vị vũ trang của Pháp, trừ một vài
đơn vị kịp chạy trốn sang Trung Quốc, số còn lại đều bị Nhật Bản
tước vũ khí và bắt giam trong các trại tập trung. Hơn thế nữa, nếu
như trước kia cơ quan tình báo chiến lược của Mỹ thường dựa vào tổ
chức kháng chiến bí mật của Pháp (gồm những người thuộc phái Đờ
Gôn) để thu thập tin tức về Nhật Bản, thì sau ngày đảo chính toàn bộ
hệ thống kháng chiến bí mật của phái Đờ Gôn trên đất Đông Dương
cũng bị tan rã hết, không sao hồi phục lại được. Tất cả các cơ sở tình
báo của Aontin Glatxơ cũng như của nhóm GBT mới chỉ cung cấp cho
OSS được một bản danh sách gồm họ tên của 9 phi công Mỹ bị bắn
rơi còn sống sót và nơi giam giữ họ từ nay cũng bị Nhật Bản quét
sạch.
Sau này, theo chính Patti kề lại trong cuốn hồi ký “Tại sao Việt
Nam?” xuất bản năm 1980 cho biết, tại Côn Minh lúc này tập trung rất
nhiều cơ quan tình báo của Mỹ, Anh, Pháp, Trung Quốc, nhưng tất cả
đều bị “bật gốc” không có được một chút “chân rết” nào ở Việt Nam.
Patti cũng đã tiếp xúc với một loại nhân vật tự xưng là lãnh tụ các
phong trào cach mạng đang bị truy nã, phải chạy trốn sang Trung
Quốc như Việt Nam quốc đân Đảng, Đại Việt, Việt Nam phục quốc hội
nhưng không một phong trào nào trên đây có được thực lực ở Việt
Nam.
Vẫn theo lời Patti kể lại, ngay từ khi còn ở Oasinhtơn, trong lúc
nghiên cứu các hồ sơ về những phong trào cách mạng ở Việt Nam,
lần đầu tiên Patti phát hiện được một bức điện từ đại sứ quán Mỹ ở
Trùng Khánh về nước, đề ngày 31 tháng 11 năm 1942, trong đó đại
sứ Mỹ báo tin có một phong trào của người Việt Nam đề nghị chính
phủ Mỹ dùng ảnh hưởng của mình vận động chính quyền Tưởng Giới
Thạch trả tự do cho ông Hồ Chí Sĩ bị bắt vì một sự hiểu lầm tại Liễu
Châu ngày 2 tháng 9 năm 1942.
Lúc đó, Patti cứ tưởng Chí Sĩ là tên vị lãnh tụ đứng đầu mặt trận
Việt Nam độc lập đồng minh hội và là đại diện của Hội liên hiệp các
dân tộc bị áp bức tới Hoa Nam tìm gặp các lực lượng đồng minh để
yêu cầu giúp đỡ, cùng chống đế quốc Nhật Bản. Khi tới Côn Min...