Thiên tài bên trái, kẻ điên bên phải
—★—
Tác giả: Cao Minh
Người dịch: Thu Hương
Phát hành: Vibooks

Nhà xuất bản Thế Giới 2019
Lời nói đầu
Thời gian trôi qua thật nhanh, chớp mắt đã sáu năm.
Trước khi viết câu vừa rồi, tôi đã mất khoảng hai mươi phút để
gõ ra một đống các câu từ dài dòng, kiểu như “cảm ơn độc giả”,
“cảm ơn mọi người đã yêu quý”, sau khi nghĩ đi nghĩ lại cuối cùng
tôi quyết định xoá hết.
Tôi đang làm gì vậy? Sao tôi phải cố nói mấy lời nịnh nọt ấy, tôi có
bán Chicken soup for your soul đâu. Chuyên tâm viết nội dung mới
là cách tôn trọng độc giả nhất, nếu không cho dù có quỳ xuống liếm
chân độc giả cũng vẫn bị chửi mắng! Vì vậy tôi thật sự không cần
viết những lời khách sáo vô dụng đó, nó không quan trọng, quan
trọng là nội dung cuốn sách này, không phải những lời nói đầu hay
tự sự vẫy đuôi.
Nghĩ được vậy tôi không còn áp lực nữa. Lời nói đầu cứ có gì nói
này thôi, ừm, không tự ti không cao ngạo, tâm bình khí hoà.
Lời nói đầu - thật
Khoảng 2 giờ 30 phút sáng sớm ngày 17 tháng 8 năm 2009, tôi ngồi
trước bàn phím gõ chữ đầu tiên. Bắt đầu từ đó là sự ra đời kỳ
diệu không biên giới của một tân vũ trụ, rất nhiều điều lắng đọng
trong ký ức của tôi đã được khơi dậy, dâng trào. Chúng vừa là vật
chất vừa là ánh sáng, quyện vào nhau, quấn lấy nhau, hình thành nên
một khái niệm hay ý nghĩa nào đó, chúng xuất hiện trước mắt tôi với
hình hài lập thể. Trước đó tôi chưa từng nghĩ nên làm gì với các ký
ức này, cũng chưa từng nghĩ cách lý giải chúng, tôi luôn cho rằng đó
chỉ là một đoạn ký ức. Nhưng có thể vì kìm nén quá lâu, hoặc do
thời điểm đó quá rảnh rỗi, nên tôi đã viết ra. Thật bất ngờ, quyết
định viết ra này lại trở thành một lần thể nghiệm và giải đáp đầy tính
công kích đối với tôi. Tôi nhớ trong cuốn Sổ tay nhà thôi miên tập
hai, tôi đã viết một câu: “Ngôn ngữ và chữ viết là những loại virus
tư duy, chúng có thể viết lại đường truyền của đại não bao gồm cả bản thân.”
Nếu mang ra so sánh, chữ viết là bản tiến hoá của ngôn ngữ, bởi chữ
viết là sự giải thích mang tính sùng bái đối với ngôn ngữ truyền tải hàm ý sâu sắc hơn hay ám thị có tính lan toả hơn. Mỗi lần
ý thức được điều này, tôi đều cảm thấy bản thân không phải đang

ngồi trước bàn phím gõ chữ, mà là đang thực hiện một nghi lễ tôn
giáo. Vị trí của tôi là người tổ chức nghi lễ, cũng là người tham gia,
người quan sát. Đây là một trải nghiệm rất kỳ diệu.
Mấy tháng sau đó, những chữ viết này được “trình diễn” trước nhiều
người hơn - được in thành sách. Tất nhiên, đối với tôi đây không chỉ
là vấn đề về một cuốn sách.
Những năm trở lại đây, sau khi xuất bản cuốn sách này, tôi nhìn thấy
được nhiều sự việc có ý nghĩa, tiếp xúc với nhiều cách nghĩ
mới mẻ, và quen biết thêm những người bạn thú vị, nhờ vậy tôi có
thể nhận thức rõ hơn về bản thân cũng như cả thế giới.
Thế giới rất kỳ diệu, rộng lớn và bao la; thế giới rất hệ thống,
nghiêm ngặt và quy tắc. Đáng tiếc chúng ta tuy tồn tại trong thế giới
này, nhưng đa số chỉ có thể cảm nhận được một phần nhỏ trong đó.
Bạn hiểu tôi đang nói gì không? Hiểu biết của chúng ta hạn hẹp và
phiến diện một cách phổ quát.
Nhớ lúc xem Avatar tôi rất ngưỡng mộ người dân hành tinh đó, họ
chỉ cần đưa các xúc tu (hay một cơ quan gì khác) được giấu trong
bím tóc nhỏ tiếp xúc với cây linh hồn là có thể cảm nhận được điều
mà đa số những người dân địa cầu cả đời cũng không cảm nhận
được - cộng hưởng cùng tự nhiên, “nhìn” bản chất của thế
giới từ các góc độ của thế giới, không cần đi lòng vòng. Tôi tin rằng
phương thức giao lưu tình cảm của họ cũng chân thực hơn nhiều, khi
đã tiếp xúc bím tóc sẽ biết hết mọi việc, muốn nói dối cũng không
có cửa. Vì vậy tôi đoán ngôn ngữ của họ tương đối đơn giản, ít nhất
họ không cần những câu từ cảm động để chạm đến tim gan, tất cả
giao cho bím tóc, đảm bảo chính xác, giao tiếp tâm linh tiêu chuẩn.
Bản thân họ chắc cũng khó có người bị bệnh thần kinh, vì tất
cả đều có thể trực tiếp truyền đạt, bao gồm cả áp lực, bối rối, hoang
mang, những khúc mắc chưa thể giải thích.
Còn chúng ta không được như vậy.
Do sự khác biệt giữa các cá thể, chúng ta có vô số vấn đề và mâu
thuẫn phức tạp, nhưng chúng ta lại không có bím tóc giấu xúc tu đặc
biệt, vì vậy chỉ có thể dựa vào ngôn ngữ để truyền đạt tư duy.
Nếu muốn nhiều người biết hơn, cần thông qua một nghi thức mang
tính tôn giáo nào đó, ví dụ như văn tự để thực hiện. Điểm này gần
giống phương thức người dân hành tinh Pandora giao tiếp cùng tự

nhiên, ý tôi muốn nhắc đến chính bản thân nghi thức.
Nhưng dù sử dụng văn tự, chúng ta cũng không thể vượt qua sự
khác biệt về cảm nhận, không thể hoàn toàn đồng cảm với nhau.
Chính vì vậy mới có người mắc bệnh tâm thần. Chúng ta không thể
hoàn toàn biểu đạt các áp lực, bối rối, hoang mang, khúc mắc, thế
nên sản sinh ra cái gọi là tâm bệnh. Vì vậy, có thể đứng từ góc độ
của người khác để nhìn nhận thế giới là một việc vô cùng đáng
quý… ờ… bí từ rồi… nên nói thế nào nhỉ? Thể nghiệm? Thôi được
rồi, đại khái là ý nghĩa như vậy, có thể hiểu được là tốt rồi… Bạn
thấy đấy, tôi giờ đang mắc kẹt trong cách biểu đạt.
Chính từ điểm khởi đầu này, tôi này sinh ý tưởng tiếp xúc với các
bệnh nhân tâm thần - một phương pháp rất khờ khạo để thể
nghiệm những góc nhìn khác nhau. Việc đúng hay sai, tốt hay xấu,
rõ ràng hay hỗn loạn, logic hay không có trình tự, tất cả đều không
quan trọng (tôi không muốn tìm họ để khẳng định cảm giác tồn tại),
quan trọng là một loại cộng hưởng gần giống như y thức tôn giáo
vậy. Đó chính là điều tôi muốn.
Đúng vậy, mọi việc không bắt đầu từ sáng sớm ngày 17 tháng 8
năm 2009, mà sớm hơn nữa, từ khi tôi hiếu kỳ với thế giới này, với
những hiểu biết của chúng ta qua các góc nhìn khác nhau.
Cho đến nay vẫn vậy.
Sau khi lắng đọng vài năm tôi viết cuốn sách này, sáu năm sau đã có
bản thứ hai bổ sung, hoàn thiện các chương còn dang dở; cũng vì
vậy mà tôi viết lời nói đầu tào lao dông dài này.
Thời gian trôi qua thật nhanh, chớp mắt đã sáu năm. Nhưng tôi biết,
tất cả vẫn chưa kết thúc, đây mới chỉ là bắt đầu.
Mùa thu năm 2015, Ngọc Khê, Vân Nam.
Vấn đề nhân vật
Anh: “Tôi chỉ có thể nói tôi đồng cảm với anh, nhưng không hề
tội nghiệp anh, bởi suy cho cùng tôi chính là người sáng tạo ra anh.”
Tôi: “Sao anh lại là người sáng tạo ra tôi?”
Anh: “Anh chỉ là nhân vật trong tiểu thuyết của tôi, mục đích xuất
hiện của anh là để tôi - nhân vật chính của cuốn sách này - thêm một

số phản ứng tâm lý, sau đó dẫn dắt toàn bộ sự việc, ý tôi là toàn bộ
câu chuyện phát triển tiếp theo đây.”
Anh chàng trước mặt tôi mắc bệnh hoang tưởng, luôn nghĩ mình là
nhân vật chính của một cuốn sách, đồng thời cũng là tác giả cuốn
sách đó. Anh ta có bệnh sử hơn bốn năm rồi, ba năm trước bị nhốt
vào bệnh viện. Thuốc thang gần như vô hiệu với anh ta, người nhà
- vợ anh ta cũng sắp bỏ cuộc.
Do anh ta từng có biểu hiện hưng cảm nên tôi chỉ mang bút ghi âm
theo, không mang giấy bút hay bất cứ vật gì có đầu nhọn. Tôi và anh
ta ngồi cách nhau đủ xa, anh ta ở đầu bàn bên kia, tôi ở đầu bàn bên
này, khoảng cách chừng hai mét. Anh ta ngồi chà chà tay phía dưới
mặt bàn theo thói quen.
Anh: “Tôi biết điều này vượt quá phạm vi lý giải của anh, nhưng đây
là sự thật. Hơn nữa, cuộc nói chuyện giữa anh và tôi sẽ không
xuất hiện trong tiểu thuyết. Nó chỉ là một câu thoáng qua, ví dụ:
ngày tháng năm nào, tôi gặp anh trong bệnh viện tâm thần, sau đó
tôi nghĩ gì đó, đại khái là như vậy.”
Tôi: “Anh thật sự cảm thấy như vậy sao? Làm sao anh chứng minh
được tôi chỉ là một nhân vật anh tạo ra? Anh nói thử xem?”
Anh: “Anh viết tiểu thuyết có nói rõ gia cảnh, thân thế của nhân vật
cho độc giả biết không?”
Tôi: “Tôi chưa từng viết tiểu thuyết, tôi không biết.”
Anh ta cười: “Anh chắc chắn không biết rồi. Tôi đã nói rõ thân phận
hiện giờ của tôi là nhân vật chính trong cuốn tiểu thuyết này, tôi tràn
ngập trong toàn bộ tác phẩm, nhân vật của tôi không mang thân
phận tác giả, cũng không thể mang thân phận tác giả, cái gì cũng rõ
rành rành độc giả sẽ không hứng thú nữa.
Tôi có thể biết thân thế của anh, nhưng không cần thiết phải miêu tả
trong tiểu thuyết, nó không có ý nghĩa gì cả. Hiện giờ tôi nói chuyện
với anh là do sự sắp xếp tình tiết, có điều nội dung cụ thể
ngoại trừ một vài người trong truyện thì không ai biết. Độc giả cũng
không biết, đây chỉ là một phân đoạn nhỏ trong kịch bản lớn…”
Tôi: “Anh biết anh ở đây bao nhiêu năm rồi không?”
Anh: “Ba năm, ở đây rất vô vị.”
Tôi: “Vậy tại sao anh không làm cho thời gian trôi qua giai đoạn này
nhanh hơn? Hoặc viết một siêu nhân đến cứu anh thoát khỏi đây

chẳng hạn? Người ngoài hành tinh cũng được.”
Anh ta cười ồ lên: “Anh thật thú vị! Thời gian trong tiểu thuyết như
một dòng chảy và theo quy luật tự nhiên của truyện. Ba năm
đối với độc giả chỉ là mấy hàng chữ, thậm chí còn ngắn hơn, nhưng
trong truyện các nhân vật đều thật sự trải qua ba năm đó, yêu đương,
kết hôn, sinh con, thăng chức, cãi nhau, ăn uống, cờ bạc, trai gái đủ
cả. Làm sao thời gian của tiểu thuyết có thể nhảy vọt được chứ? Tôi
là nhân vật chính, cần phải nhẫn nại với sự vô vị
này. Còn cái gì mà siêu nhân, người ngoài hành tinh như anh nói,
thật nhạt nhẽo, đây không phải tiểu thuyết khoa học viễn tưởng. Tư
duy logic của anh có vấn đề.”
Tôi nhận ra anh ta nói hoàn toàn đúng, từ góc độ cá nhân của anh ta,
thế giới quan vô cùng vững chắc, không thể phá vỡ.
Tôi: “Tôi hiểu rồi, ý anh là thế giới này vì anh mà tồn tại, vậy khi
anh chết thì sao? Thế giới này còn tồn tại không?”
Anh: “Tất nhiên vẫn tồn tại rồi, chỉ có điều độc giả không còn nhìn
thấy được nữa. Nếu tôi chết, có hai khả năng: một là tình tiết buộc
tôi phải chết, hai là tôi không phải nhân vật chính. Về khả năng thứ
nhất, giờ tôi không thể chết được, tiểu thuyết vẫn còn đang viết dang
dở mà. Về khả năng thứ hai, tôi không cần xác nhận lại gì cả, tôi là
nhân vật chính, vì tôi là tác giả.”
Tôi: “Làm sao anh chứng minh được?”
Anh: “Nếu muốn lúc nào tôi cũng có thể chứng minh được, nhưng
để làm gì? Với cương vị của tôi, chứng minh bản thân là một việc
buồn cười, trừ phi tôi cảm thấy cần phải làm như vậy. Nếu cần
chứng minh, giờ anh có thể thử giết tôi, anh sẽ không giết được tôi
đâu, các bác sĩ bên ngoài sẽ ngăn anh lại, hoặc anh có thể sẽ vấp
ngã, hoặc lúc lao đến anh bị lên cơn đau tim, thậm chí anh không thể
đánh thắng được tôi và suýt chút nữa còn bị tôi giết… vậy đấy.”
Tôi: “Đây là tiểu thuyết gì vậy?”
Anh: “Về một số kiểu tình cảm con người, có lúc rất bình lặng
nhưng lại dễ làm lay động lòng người. Có những sự việc như thế
mà, đúng không?”
Tôi: “Vậy anh có yêu vợ không?”
Anh: “Tất nhiên rồi, tôi viết như vậy mà.”

Tôi: “Còn con cái?”
Anh ta có vẻ hơi khó chịu: “Những việc này… còn cần phải hỏi
sao?”
Tôi: “Không, ý tôi là tình cảm của anh đối với họ là tình tiết sắp đặt
và cần thiết cho câu chuyện, chứ không phải tình cảm tự phát của
anh đúng không?”
Anh: “Logic của anh sao hỗn loạn vậy? Tôi là nhân vật chính, họ
là gia đình của nhân vật chính, tình cảm của tôi đối với họ tất nhiên
chân thành.”
Tôi: “Vậy tại sao ba năm trước anh lại có ý định sát hại các con
anh?”
Anh: “Tôi không sát hại chúng. Tôi chỉ làm ra vẻ như vậy để dễ
dàng đưa bản thân đến đây.”
Tôi: “Ý anh là anh giả vờ làm vậy? Vì muốn đến nơi này?”
Anh: “Tôi biết không ai tin, tùy thôi, nhưng đó là điều phải làm,
không độc giả nào thích xem nước chảy bình lặng mãi, cần phải có
cao trào.”
Tôi quyết định kích động anh ta một chút: “Nếu trong thời gian anh
ở bệnh viện, vợ anh phản bội anh thì sao?”
Anh: “Tình tiết không được sắp đặt như vậy.”
Tôi: “Anh chắc chứ?”
Anh ta cười: “Con người anh thật là…”
Tôi không để lỡ thời cơ: “Anh thừa nhận tôi là con người rồi?
Chứ không phải nhân vật anh tạo ra?”
Anh: “Tôi tạo ra nhân vật của anh là người, hơn thế nữa anh đã hoàn
thành những việc anh cần làm.”
Tôi: “Tôi đã làm gì?”
Anh: “Làm cho tư duy cảm xúc của tôi biến động.”
Tôi gần như đã rơi vào cái bẫy của anh ta.
Tôi: “Sau khi hoàn thành, tôi không còn tồn tại nữa ư?”
Anh: “Không, anh vẫn sẽ tiếp tục cuộc sống của anh, kể cả sau khi
tiểu thuyết của tôi kết thúc, chỉ có điểu độc giả không thể nhìn thấy
anh nữa, bởi tôi sẽ không miêu tả thêm về anh cho độc giả.”

Tôi: “Vậy kết thúc cuốn tiểu thuyết này anh sẽ thế nào?”
Anh: “Ừm, vấn đề này, tôi chưa nghĩ tới…”
Tôi: “Bao giờ sẽ viết xong?”
Anh: “Có viết xong anh cũng không biết, bởi nó nằm ngoài thế
giới này rồi, vượt quá phạm vi lý giải của anh.”
Tôi: “…”
Anh ta nhìn tôi hứng thú: “Nói chuyện với anh rất vui, cảm ơn, tôi
đến giờ rồi.” Nói xong anh ta nháy nháy mắt.
Cuộc nói chuyện kết thúc. Tôi có quay lại đó hai lần, anh ta không
còn nói với tôi những chuyện như vậy nữa mà chuyển sang
nói đủ thứ chuyện phiếm trên trời dưới biển. Sau đó không lâu, nghe
nói anh ta có biến chuyển tốt, nửa năm sau được xuất viện để
quan sát thêm. Anh ta xuất viện đúng hôm tôi rảnh rỗi nên tôi đã đến
thăm, anh ta nói chuyện vui vẻ với bác sĩ chữa trị chính và người
nhà, bạn bè, không để ý đến tôi. Lúc chuẩn bị về, anh ta chậm rãi tới
bên cạnh tôi, hạ giọng nói nhanh: “Còn nhớ cái bàn lần đầu tiên
chúng ta gặp nhau chứ? Hãy xem phía dưới mặt bàn.” Nói xong anh
ta cười xảo quyệt, không để ý đến tôi nữa.
Tốn bao công sức tôi mới tìm thấy cái bàn hôm tôi và anh ta gặp
nhau nói chuyên lần đầu. Tôi quỳ xuống để xem phía dưới mặt bàn,
rất nhiều vết móng tay, có thể nhận ra mấy chữ nghiêng ngả.
Đó là ngày tôi và anh ta gặp nhau lần đầu tiên, kèm theo dòng chữ:
“Nửa năm sau rời đi.”
Sau đó rất lâu, trước mắt tôi vẫn luôn hiện lên nụ cười giảo hoạt cuối
cùng của anh ta.
Tính chân thực của giấc mơ
Mất một thời gian dài tiếp xúc với nữ bệnh nhân này, chúng tôi mới
có thể thật sự ngồi xuống nói chuyện với nhau, bởi cả ngày cô ấy chỉ
sống trong khủng hoảng, không tin tưởng bất cứ ai - người nhà, bạn
trai, bạn thân, bác sĩ, chuyên gia tâm lý, tất cả đều không tin.
Cơn khủng hoảng của cô ấy xuất phát từ những giấc mơ.
Cô ấy rất an toàn, không hề gây ra bất cứ uy hiếp nào. (Kết luận này
do chính tôi đúc rút sau khi quan sát cô ấy hết lần này đến lần khác.
Tôi không tin báo cáo của những người khác. Sự an toàn của bản

thân tốt nhất vẫn nên do mình tự quan sát rồi kết luận mới đáng tin.)
Vì vậy lần đó tôi mang đầy đủ cả bút ghi âm, giấy viết, bút chì.
Tôi: “Hôm qua cô có ngủ mơ không?”
Cô: “Tôi không ngủ.”
Gương mặt cô ấy không thể gọi là mệt mỏi, nó trắng bệch, suy sụp
do cảnh giác và mất ngủ thời gian dài - có chút dấu hiệu của chứng
hysteria[1].
Tôi: “Cô sợ ngủ mơ?” Tôi có chút hối hận vì hôm nay đã đến nên
quyết định sẽ nói chuyện cẩn thận.
Cô: “Ừm.”
Tôi: “Hôm kia thì sao? Có ngủ không?”
Cô: “Có.”
Tôi: “Ngủ có ngon không?”
Cô: “Không.”
Tôi: “Có mơ không?”
Cô: “Có”
Tôi: “Có thể kể cho tôi biết cô đã mơ thấy gì không?”
Cô: “Vẫn tiếp tục những chuyện kia.”
Lần đầu tiên ghi chép lại những mô tả của cô ấy về giấc mơ, tôi thừa
nhận mình có chút ngạc nhiên, cô ấy ghi nhớ gần như toàn bộ
các giấc mơ từ nhỏ đến lớn. Theo lời cô ấy kể, những giấc mơ đều
có tính liên kết, nghĩa là cuộc sống của cô ấy trong giấc mơ cũng
giống hiện thực, liên kết cùng dòng chảy thời gian và quan hệ nhân
quả. Ban đầu, vấn đề của cô ấy là thường xuyên lẫn lộn giữa các sự
việc trong giấc mơ và hiện thực, về sau cô ấy chấp nhận việc sống
hai thế giới - cuộc sống hiện thực và cuộc sống trong mơ.
Nhưng giờ vấn đề đã trở nên nghiêm trọng hơn, giấc mơ của cô ấy
ngày càng kinh dị, đáng sợ nhất là chúng vẫn có tính liên kết. Cứ
thử tưởng tượng mà xem, một bộ phim kinh dị mãi không có kết
thúc.
Tôi: “Cô biết đấy, tôi đến để giúp cô, cô có thể kể cho tôi nghe các
sự việc đã xảy ra trong một tháng nay không?” Tôi muốn nói đến
các sự việc trong giấc mơ.

Cô ấy cắn môi, do dự một lúc mới gật đầu.
Tôi: “Tốt. Vậy đã xảy ra chuyện gì?”
Cô: “Còn nhớ Ngài Bóng không? Tôi phát hiện ra ông ta không đến
để giúp tôi.”
Câu nói này khiến tôi rất kinh ngạc.
Ngoại trừ cô ấy ra, Ngài Bóng là con người duy nhất tồn tại trong
giấc mơ của cô ấy, hình dáng và trang phục đều không rõ ràng mà
chỉ xuất hiện mơ hồ. Ngài Bóng thường xuyên cứu cô ấy. Ban đầu
tôi tưởng Ngài Bóng là sự nuôi dưỡng tình cảm xuất phát từ lòng ái
mộ của bệnh nhân đối với một đối tượng nam giới nào đó trong hiện
thực. Nhưng sau nhiều lần các chuyên gia thôi miên cô ấy, tôi mới
phát hiện ra không phải như vậy, Ngài Bóng thật sự chỉ là nhân vật
trong mơ.
Tôi: “Ngài Bóng… không phải người cứu cô sao?”
Cô: “Không phải.”
Tôi: “Đã xảy ra chuyện gì vậy?”
Cô: “Ông ta bắt đầu kéo tôi nhảy lầu.”
Tôi khẽ thở ra một hơi: “Để cứu cô thoát hiểm phải không?
Trước đây cũng từng vậy mà?”
Cô: “Không phải, tôi đã phát hiện ra mục đích thật sự của ông ta.”
Tôi: “Mục đích gì?”
Cô: “Ông ta muốn tôi và ông ta cùng chết.”
Tôi cố gắng kiềm chế phản ứng của bản thân bằng cách dùng
chút chiêu trò - lặp lại câu nói sau cùng của cô ấy: “Cùng chết?”
Cô: “Đúng.”
Tôi không hỏi tiếp, chờ đợi.
Cô: “Tôi từng kể với anh rồi đấy, một năm trước, ông ta đã kéo tôi
nhảy lầu, nhưng lần nào cũng vậy, cứ vừa nhảy là tôi tỉnh giấc.
Một năm trở lại đây càng ngày tôi càng tỉnh muộn hơn.”
Cô: “Cô muốn nói là…”
Cô ấy cố gắng lấy đủ dũng khí, hít một hơi thật sâu: “Mỗi lần ông ta
kéo tôi nhảy xuống đều ở cùng một tòa nhà, ban đầu tôi không để

ý, về sau mới phát hiện ra một phòng ở tầng giữa của tòa nhà đó có
cái đèn chùm rất to. Hồi đầu tôi vừa nhảy đã tỉnh giấc, về sau mỗi
lần nhảy lại xuống thấp hơn mấy tầng rồi mới tỉnh.”
Tôi: “Ý cô là từ khi chú ý đến cái đèn chùm, cô mới nhận ra mỗi lần
mình đều tỉnh dậy sau khi đã xuống thêm mấy tầng của cùng một tòa
nhà?”
Cô: “Ừm.”
Tôi: “Đều là tòa nhà hơn 40 tầng cô từng kể sao?”
Cô: “Lần nào cũng vậy.”
Tôi: “Căn phòng có đèn chùm ở tầng mấy?”
Cô: “Tầng 35.”
Tôi: “Lần nào cũng nhìn thấy cái cửa sổ đó à?”
Cô: “Không phải cùng một cửa sổ, nhưng các phòng của toà nhà đó
có rất nhiều cửa sổ, vì vậy mỗi lần nhảy xuống, tôi đểu để ý tầng 35,
tôi có thể nhìn thấy cái đèn chùm to đó từ nhiều góc độ.”
Tôi: “Bây giờ đến tầng mấy mới tỉnh?”
Cô: “Sắp xuống đến một nửa tòa nhà rồi.”
Tôi: …
Cô: “Tôi có thể nhìn thấy mặt đất càng ngày càng gần tôi, ông ta
nắm tay tôi, cười bên tai tôi.”
Tôi có chút đứng ngồi không yên: “Không phải lần nào cũng mơ
thấy nhảy lầu đúng không?”
Cô: “Không phải.”
Tôi: “Vậy ông ta còn cứu cô không?”
Cô ấy sợ hãi nhìn tôi: “Ông ta là quái vật, ông ta biết hết tất cả
các con đường, tất cả các cánh cửa, cửa ra lẫn cửa vào. Khi ông ta
nắm tay tôi, tôi không cách nào thoát ra được, chỉ biết chạy theo ông
ta, không thể hét, không thể nói, cứ thế chạy đến tầng thượng của tòa
nhà rồi cùng ông ta nhảy xuống.”
Nếu không phải đã từng điều tra kỹ các đối tượng nam giới xung
quanh cô ấy, thậm chí còn mấy lần thôi miên, tôi sẽ nghĩ cô ấy từng
bị đàn ông ngược đãi trước đây. Nếu vậy mọi việc lại đơn giản. Nói
thật, tôi rất mong sự việc chỉ đơn giản như thế.

Tôi: “Bây giờ cô vẫn chưa nhìn rõ Ngài Bóng sao?”
Cô: “Khoảnh khắc nhảy lầu tôi có thể nhìn thấy rõ hơn một chút.”
Tôi thầm nghĩ xem có quen ai cao thủ phác họa chân dung không.
Tôi: “Mặt mũi ông ta thế nào?”
Cô ấy lại lần nữa trả lời với vẻ khủng hoảng: “Đó không phải mặt
người… không phải mặt người… không phải…”
Tình hình không ổn, cô ấy phát bệnh rồi, tôi nhanh chóng cắt ngang
cuộc nói chuyện: “Cô muốn uống nước không?”
Cô ấy nhìn tôi sững một lúc lâu mới tỉnh: “Không cần.”
Không lâu sau lần nói chuyện đó, cô ấy nhập viện. Bác sĩ rất quan
tâm chú ý quan sát giấc ngủ của cô ấy, kết quả báo cáo thật sự đáng
ngạc nhiên: đa phần các giấc ngủ cô ấy đều không mơ, giấc ngủ mơ
thật sự diễn ra không quá hai phút. Trong lúc đó, cơ
thể cô ấy bắt đầu co giật, ra mồ hôi, nhiệt độ tăng cao, rồi cô ấy giật
mình tỉnh giấc. Gần như lần nào cũng vậy.
Lần cuối cùng nói chuyện với cô ấy, tôi lại hỏi về hình dáng của
người đó.
Cô ấy kiềm chế nỗi sợ hãi mãnh liệt nói với tôi: “Ngũ quan của Ngài
Bóng không ngừng biến đổi, phảng phất khuôn mặt của rất nhiều
người, thay đổi rất nhanh trên cùng một khuôn mặt.”
Con sâu bốn chiều
Cậu: “Xin chào.”
Tôi: “Xin chào.”
Cậu ấy trầm tĩnh hiếm thấy so với những người cùng tuổi, ít nhiều
còn mang vẻ bất cần đời, nhưng đôi mắt lại toát lên khát vọng, khát
vọng được giao lưu.
Nếu thống kê các bệnh nhân tôi từng tiếp xúc và sắp xếp theo mức
độ mang đến đau khổ cho tôi, người này hoàn toàn xứng đáng đứng
trong top 5 dù cậu ấy chỉ là một thiếu niên 17 tuổi.
Sau bảy lần tiếp xúc thất bại, tôi quyết định dành ra hơn hai tuần để
chạy khắp nơi - từ lên thư viện đến bái kiến các học giả vật lý và
sinh học, thậm chí còn đi nghe các buổi thuyết giảng về vật lý mà
bình thường luôn khiến tôi ngủ gật. Tôi dành thời gian xem các sách
về vật lý lượng tử căn bản. Tôi bắt buộc phải làm vậy, nếu không sẽ

không thể giao lưu được với cậu ta, vì nghe không hiểu.
Sau quá trình đọc sách, nhồi nhét kiến thức khổ sở, tôi lại ngồi trước
mặt cậu ta một lần nữa.
Cậu ta vẫn còn vị thành niên nên mỗi lần gặp mặt đều có bố
hoặc mẹ ngồi không xa phía sau, họ phải đảm bảo không làm ảnh
hưởng đến cuộc nói chuyện của chúng tôi, bao gồm cả việc không
gây ra tiếng ồn.
Ngồi phía sau tôi là người trợ giúp tôi dẫn đến: một giáo sư vật lý
lượng tử trẻ tuổi.
Trước ánh mắt chú ý của cậu thiếu niên, tôi ấn nút bật bút ghi âm.
Cậu: “Sao anh không dẫn Giáo sư Trần đến?”
Tôi: “Giáo sư Trần tới bệnh viện kiểm tra sức khỏe nên không đến
được.”
Giáo sư Trần là một học giả vật lý - một cứu binh tôi từng đưa đến,
nhưng hiệu quả không như tôi mong muốn.
Cậu: “Ồ, những cuốn sách tôi nói anh đã đọc chưa?”
Tôi: “Tôi không có nhiều thời gian như cậu nên không đọc được
mấy, nhưng cũng đã chăm chỉ đọc một số cuốn.”
Cậu: “Ồ… Vậy anh có thể lý giải được sinh học bốn chiều tôi từng
nói rồi?”
Tôi cố gắng tìm kiếm trong đại não: “Ừm… chưa lý giải được hoàn
toàn, chiều thứ tư là thời gian đúng không?”
Cậu: “Đúng.” Có thể thấy sự hứng thú của cậu ấy tăng lên đôi chút.
Tôi: “Chúng ta sống trong sinh học ba chiều gồm chiều dài, chiều
rộng, chiều cao vật lý, đồng thời cũng trải qua trục thời gian…”
Cậu ấy thiếu kiên nhẫn ngắt lời tôi: “Ba chiều vật lý là dài, rộng, cao
sao? Ba chiều vật lý là độ dài, nhiệt độ, số lượng! Không phải dài,
rộng, cao! Độ dài trong đó đã bao gồm dài, rộng, cao!!!”
Cậu ấy nói không sai, tôi cố gắng để trí nhớ và cảm xúc hồi phục về
trạng thái bình thường, không ngờ bản thân lại có chút căng thẳng.
Cậu: “Hay anh về đọc sách tiếp đi.” Cậu ta đuổi tôi đi không khách
sáo.

Tôi: “Thật ra trí nhớ của tôi không tốt, tôi cũng mới tiếp xúc những
thứ này, nhưng thật sự tôi đã đọc rồi. Tôi công nhận lúc nghe các bài
giảng đó tôi đã ngủ gật, nhưng tôi vẫn cố gắng đi nghe rất nhiều, còn
ghi chép lại nữa.” Vừa nói tôi vừa đặt trước mặt cậu ấy tất cả những
ghi chép của tôi về vật lý trong thời gian qua.
Lúc này thành thật là cách hiệu quả nhất, cảm xúc của cậu ấy hòa
hoãn lại rất nhiều.
Cậu: “Được rồi, tôi biết anh rất muốn hiểu những gì tôi nói, tôi cũng
không muốn làm khó anh, tôi sẽ cố gắng nói với anh bằng phương
thức anh có thể hiểu.”
Tôi: “Cảm ơn.”
Cậu: “Thật ra chúng ta đều là sinh vật bốn chiều, ngoài không gian,
chúng ta còn tồn tại trên trục thời gian, chỉ là bắt buộc phải tuân theo
quy luật của dòng thời gian… Điều này anh hiểu chứ?”
Tôi: “Hiểu…”
Giáo sư vật lý lượng tử nhỏ tiếng nhắc tôi: “Chính là quan hệ
nhân quả.”
Cậu: “Đúng, chính là quan hệ nhân quả. Cần ấn công tắc mới có thể
bắt đầu ghi âm, nếu không có người ấn sẽ không thể bắt đầu ghi âm.
Vì vậy có thể nói, chúng ta không phải sinh vật bốn chiều
tuyệt đối, chúng ta chỉ đưa vào theo dòng thời gian, không thể đi
ngược lại, nhưng nó thì không như vậy.”
Tôi: “Nó là sinh vật bốn chiều tuyệt đối cậu từng nói sao?”
Cậu: “Ừm, nó là sinh vật thật sự tồn tại trong sinh học bốn chiều,
bốn chiều đối với nó cũng giống như chúng ta sống trong không gian
ba chiều vậy. Như vậy tức là, một phần thân thể của nó không phải
kết cấu ba chiều, mà là phi vật chất.”
Tôi: “Cái này tôi không hiểu.”
Cậu ấy cười: “Anh thử tưởng tượng đi, nếu chia thời gian thành từng
đoạn, trong mỗi đoạn thời gian con người chỉ có thể nhìn thấy một
phần của nó, chứ không phải toàn bộ. Có hiểu không?”
Tôi choáng váng ngẩn mặt ra.
Giáo sư vật lý lượng tử: “Cậu muốn nói đến giả thuyết sinh vật tuyệt
đối trong thế giới sinh vật sao?”

Cậu: “Ừm… chắc không phải, sinh vật tuyệt đối có thể tồn tại trong
bất cứ điều kiện hoàn cảnh nào, vượt qua giới hạn hoàn cảnh, nhưng
giới hạn sinh vật bốn chiều còn lớn hơn như vậy, có thể
không liên quan đến nhân quả.”
Giáo sư vật lý lượng tử: “Có đặc tính của lực học lượng tử?”
Cậu: “Chính là như vậy.”
Tôi: “Những điều này nghĩa là sao? Tôi nghe không hiểu.” Mấy bài
giảng nhập môn phần này tôi đều vừa bắt đầu đã ngủ.
Giáo sư vật lý lượng tử: “Để nói rõ vấn đề này thật sự rất khó, nói
đơn giản kiểu vô trách nhiệm thì, hai đơn vị hạt không liên quan đến
nhau, có thể cách xa nhau hàng vạn dặm nhưng lại tác động
đến nhau… Tôi đoán là anh nghe vẫn không hiểu.”
Tôi nhớ mang máng khi nói chuyện với một học giả vật lý lượng tử
nào đó cũng từng nghe qua, nhưng lúc này não bộ tôi vô cùng hỗn
loạn. Tôi có một dự cảm chẳng lành: Lần nói chuyện này nhiều khả
năng sẽ thất bại.
Cậu thiếu niên tiếp tục chủ đề: “Nói đơn giản nhất là, anh ở đây,
nhưng không cần bất cứ thiết bị phụ trợ nào vẫn có thể điều khiển
một cái bút vẽ tranh ở nhà, hoàn toàn dựa vào ý muốn của anh để
vẽ, giống như máy tính truyền dữ liệu vậy, gửi một vật thể ba chiều
đến một người khác ở nơi xa.”
Tôi: “Bằng cách nào vậy?”
Giáo sư vật lý lượng tử: “Không rõ, đây là đặc tính của lực học
lượng tử, cũng là vấn đề các trung tâm vật lý lượng tử đỉnh cao toàn
cầu đang nghiên cứu. Sao cậu lại biết được?” Câu sau là nói với cậu
thiếu niên.
Cậu: “Sinh vật bốn chiều bảo với tôi, cả đọc trong sách nữa.”
Tôi: “Sinh vật bốn chiều mà cậu nói ở đâu ?”
Cậu: “Tôi đã nói rồi, một phần kết cấu của nó mang tính phi vật
chất, chỉ có thể cảm nhận được.”
Tôi: “Cậu nói vậy nghĩa là nó tìm đến cậu, nói với cậu những điều
này đồng thời bảo cậu nên đọc những cuốn sách nào?”
Cậu: “Sách do tôi tự tìm đọc, vì tôi không thể lý giải được cảm giác
nó mang đến cho tôi.”

Những cuốn sách cậu ấy kể tên tôi đã từng thấy, một số thậm
chí còn là tạp chí học thuật tiếng Anh. Một học sinh cấp ba cả ngày
ôm từ điển chuyên ngành chỉ để đọc hiểu các luận văn được đăng
trên tạp chí chuyên ngành.
Tôi: “Nhưng sao cậu chứng thực được cảm giác của cậu là chính
xác, đúng hơn là làm sao cậu chứng minh được có ai đó mang đến
cho cậu cảm giác đó?”
Cậu ấy lạnh lùng nhìn tôi: “Lùi lại hơn một trăm năm trước, nếu anh
nói với một học giả vật lý hàng đầu thời đó rằng, anh chỉ cần cầm
một vật không to bằng bàn tay, không dày bằng cuốn sách là có thể
nói chuyện với một người ở nơi xa, nhờ vệ tinh bay quanh địa cầu và
một cái thẻ bé bằng móng tay nằm trong vật đó; anh có thể ngồi
trước một màn hình nhỏ bé nói chuyện với người lạ cách xa hàng
ngàn dặm mà không cần dùng bất cứ sợi dây liên kết nào; anh xem
một trận bóng ở bên kia địa cầu chỉ nhờ ấn điều khiển tivi; người đó
sẽ nghĩ thế nào? ông ta sẽ nghĩ anh bị điên! Bởi chúng vượt quá
phạm trù của bất cứ ngành khoa học nào thời đó, được liệt vào dạng
những điều bất hợp lý, đúng không?”
Tôi: “Nhưng thứ cậu nói là cảm giác.”
Cậu: “Đó chỉ là một từ. Trước khi phát hiện lượng tử, không ai biết
nên gọi lượng tử là gì, đa số gọi là năng lượng hay gì đó. Tư
duy của anh vẫn là thế giới vật chất quen thuộc, thế giới ba chiều.
Điều tôi muốn nói với anh là bốn chiều, không thể dùng cái khung
của ba chiều để miêu tả được, tôi nghĩ chúng ta không nên tiếp tục
nói chuyện với nhau.” Cậu ấy một lần nữa ám chỉ tôi nên cút đi.
Giáo sư vật lý lượng tử: “Cậu có thể cho tôi biết sinh vật bốn
chiều đó còn nói với cậu những gì nữa không?”
“Là sinh vật bốn chiều tuyệt đối.” Cậu ta sửa lại một cách thiếu kiên
nhẫn.
Giáo sư vật lý lượng tử: “Đúng, nó còn cho cậu những cảm giác gì?”
Cậu: “Cách nhìn nhận của nó đối với tôi.”
Tôi: “Như thế nào?”
Cậu ấy nghiêm túc quay sang tôi: “Đúng hơn là chúng ta, cách nhìn
nhận của nó đối với chúng ta. Chúng ta đối với nó không phải hình
dạng như hiện nay, vì con mắt của nó đã vượt qua cả thời gian. Theo
cách nhìn của nó, chúng ta chỉ như những con sâu đang bò.”

Tôi không nhịn được nữa, quay đầu lại đối mặt nhìn giáo sư vật lý
lượng tử.
Cậu: “Anh có thể tưởng tượng, nhìn vượt qua thời gian, chúng ta là
một quái vật sâu bọ rất dài rất dài, từ trên giường trườn xuống những
con đường, kéo đến trường học, kéo đến công ty, kéo đến chợ, kéo
đến nhiều nơi. Vì các động tác của chúng ta ở mỗi đoạn thời gian
đều không giống nhau, nên khi nhìn vượt qua thời gian, chúng ta đều
là những con sâu dài. Bắt đầu từ một đoạn thời gian nào đó đến một
đoạn thời gian nào đó thì kết thúc.”
Tôi và giáo sư vật lý lượng tử đều sững người nghe cậu ấy nói.
Cậu: “Sinh vật bốn chiều tuyệt đối có thể nhìn thấy trước cái chết
của chúng ta, rồi mới nhìn thấy chúng ta được sinh ra, không có
nhân quả trước sau. Thật ra điều này tôi đã có thể lý giải từ lâu:
thời gian không trôi đi, thứ trôi đi là chúng ta.”
Sau khi cậu ấy chậm rãi nói từng câu từng chữ, chúng tôi hỏi gì cậu
ấy cũng không trả lời nữa.
Lần nói chuyện đó cơ bản đã kết thúc thất bại.
Không lâu sau, cậu thiếu niên đồng ý làm một bài kiểm tra vật lý
lượng tử được chuẩn bị riêng cho cậu ấy nhưng kết quả rất tệ.
Không biết vì sao, sau khi nghe kết quả đó tôi có chút thất vọng.
Nếu cậu ấy thật sự là một thiên tài, cậu ấy cũng chỉ có thể là thiên tài
ở tương lai trăm năm sau, thậm chí xa hơn nữa, chứ không thuộc về
thời đại của chúng ta. Ý tôi là đoạn thời gian? Có thể vậy.
Đến giờ tôi vẫn rất muốn biết, cái gọi là sinh vật bốn chiều tuyệt đối
có hình dạng thế nào. Nó có đáng sợ không? Có lẽ mãi mãi tôi sẽ
không thể biết được, cho dù nó có thật.
Viết đến đây, tôi bỗng nhớ đến một câu Goethe[2] từng nói:
“Chân lý thuộc về con người, sai lầm thuộc về thời đại.”
Ba chú heo con
Phần đầu: người anh không tồn tại
Rất nhiều bệnh nhân mắc trở ngại tâm lý do hồi nhỏ gặp phải các tổn
thương tâm lý, một số nguyên nhân theo cách nhìn nhận của người
lớn thì gần như không có nghĩa lý gì cả. Trong mắt trẻ
con, những ảnh hưởng do hoàn cảnh và hành vi của người lớn xung
quanh đều có thể bị phóng đại, thậm chí bị bẻ cong. Một số

người vì thế mà có được năng lực người thường không có - cho dù
đó không phải thứ họ mong muốn.
Ngồi trước mặt tôi là một người đàn ông cao to vạm vỡ, ngũ
quan cũng khiến người khác sững sờ, nhưng nói chuyện lại nhỏ
nhẹ mềm mại, khiến tôi lúc mới tiếp xúc không thích ứng nổi.
Nhưng sau nhi...