THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT



Tiết 63, 64

THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
I/ Tri thức TV: sgk111

So sánh

So sánh ngầm

- Trẻ em như búp trên
cành
Có 2 sự vật xuất hiện
trong câu

Ẩn dụ

- Lần này nó chưa kịp ăn,
những mũi tên đen, mang
hình đuôi cá từ đâu bay
tới tấp
Chỉ có 1 sự vật xuất
hiện trong câu, còn 1
sự vật thì tự liên
tưởng (là con chèo
bẻo)

Là đối chiếu sự vật Là gọi tên sự vật này bằng
này với sự vật khác có tên sự vật khác có nét
nét tương đồng
tương đồng

Ẩn dụ
- Lần này nó chưa kịp ăn,
những mũi tên đen, mang
hình đuôi cá từ đâu bay
tới tấp
Chỉ có 1 sự vật xuất hiện
trong câu, còn 1 sự vật
thì tự liên tưởng (là con
chèo bẻo)

Hoán dụ
Kháng chiến ba ngàn
ngày không nghỉ
Bắp chân, đầu gối vẫn
săn gân.
Lấy 1 bộ phận nhưng
ám chỉ toàn bộ, tất cả

Là gọi tên sự vật này Là gọi tên sự vật này
bằng tên sự vật khác có bằng tên sự vật khác có
nét tương đồng
nét gần gũi.

1/ Kháng chiến ba ngàn ngày không nghỉ
Bắp chân, đầu gối vẫn săn gân.
 Lấy 1 bộ phận nhưng ám chỉ toàn bộ, tất cả
2/ Cả nhà ăn cơm trong hương lúa đầu mùa.
 Lấy vật chứa để gợi vật được chứa.
3/ Lớp 6A đang học môn tiếng Việt.

Anh đội viên nhìn Bác
Càng nhìn lại càng thương
Người Cha mái tóc bạc
Đốt lửa cho anh nằm.

Ẩn dụ

Bàn tay ta làm nên tất cả
Hoán dụ
Có sức người sỏi đá cũng thành cơm



Ẩn dụ

Lần này nó chưa kịp
ăn, những mũi tên đen,
Ví dụ mang hình đuôi cá từ
đâu bay tới tấp
Cơ
chế

Hoán dụ

Kháng chiến ba ngàn
ngày không nghỉ
Bắp chân, đầu gối vẫn
săn gân.

Gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên
sự vật hiện tượng khác.

Định
Dựa trên nét tương
Dựa trên quan hệ
nghĩa đồng với nó
gần gũi với nó
Tác
dụng

Làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự
diễn đạt


II/ Thực hành TV: sgk121



1/ - Câu so sánh: “Chim cắt như dao
bầu chọc tiết lợn.
- Câu ẩn dụ: Chúng là loài quỷ đen,
vụt đến, vụt biến.
 Giống: Đều so sánh sự vật có nét
tương đồng.
 Khác: So sánh hiện lên 2 sự vật,
còn ẩn dụ chỉ hiện 1.



2/ a/ Ẩn dụ: “Kẻ cắp hôm nay gặp bà già”.
b/ Nét tương đồng:
- Kẻ cắp = chẻo bẻo.
- Bà già = diều hâu.
 Tác dụng: Làm cho cách miêu tả hình
ảnh các loài vật trở nên sinh động, thú vị,

Câu c, d
HS tự làm

Gợi ý:
3/ Lớp 6A đang học môn tiếng Việt.

(Lấy vật chứa để gợi vật được chứa)

Bài tập 3: Xác định biện pháp hoán dụ
a/ “Cả làng xóm” chỉ người trong xóm (Lấy
vật chứa để gọi tên vật bị chứa)
b/ “hai đõ ong” chỉ những con ong trong
đõ. (giống câu a)



4/ Cụm từ “mắt xanh”: liên tưởng đến
hình ảnh chiếc lá trầu. 

 Phép ẩn dụ vì giữa mắt xanh và lá
trầu có sự giống nhau về hình dáng, màu
sắc.
BT5 (HS tự làm)


6/ - Biện pháp tu từ nhân hóa
- Dấu hiệu: Dùng từ ngữ vốn dùng để
gọi, xưng hô, miêu tả hoạt động của người
cho cây trầu.

7/ Làm cho cây cối, loài vật giống như
con người  VB trở nên sống động, hấp
dẫn hơn.

HS về nhà làm, tiết sau báo cáo sản phẩm