MICHAEL J. GELB

Tên eBook: Tư Duy Như Leonardo Da
Vinci (full prc, pdf, epub)
Tác giả : Michael J. Gelb
Thể loại: Rèn luyện trí óc, Tư duy, Văn học phương Tây
Hình thức: Bìa Mềm
Giá bìa: 75.000 ₫
Công ty phát hành: Alphabooks
Nhà xuất bản: NXB Lao Động Xã Hội
Trọng lượng vận chuyển: 580 g
Kích thước: 13 x 20.5 cm
Số trang: 319
Nguồn: waka.vn
Ebook: Đào Tiểu Vũ eBook - http://www.dtv-ebook.com
Giới thiệu:

Leonardo da Vinci (1452 – 1519) là một thiên tài toàn năng
người Italia. Ông vừa là hoạ sĩ, kiến trúc sư, nhà điêu khắc,
nhà khảo luận mỹ thuật, thiên tài của nền văn hoá và chủ nghĩa
nhân đạo thời Phục hưng, xuất chúng trong mọi hình thái nghệ
thuật, vừa là nhạc sĩ, nhà toán học kiêm kỹ sư cơ khí, triết gia,
bác sĩ, nhà giải phẫu, người đi đầu trong rất nhiều lĩnh vực
phát minh khoa học sau này. Ở Leonardo da Vinci, năng lực tư
duy sáng tạo là vô hạn và độc nhất vô nhị.

Tuy nhiên, thiên tài không chỉ đến từ tự nhiên. Loài người đã
được trao tặng nhiều tiềm năng vô hạn để học tập và sáng tạo.
Và bạn hoàn toàn có thể khám phá và mài sắc tiềm năng còn
ẩn giấu trong bạn, giải phóng trí thông minh của bạn bằng
cách đi theo con đường của Leonardo da Vince.

Trong tư duy như Leonardo da Vinci, thông qua phân tích các
tác phẩm nghệ thuật, những bản vẽ sáng chế của thiên tài lớn
nhất mọi thời đại, Michael J. Gelb giới thiệu với bạn 7 nguyên
tắc Da Vinci, những yếu tố cốt lõi và nền tảng của khả năng
sáng tạo vô hạn đã giúp Leonardo trở thành hoạ sĩ đại tài, từ
Curiosità (trí tò mò) - tiếp cận cuộc sống với trí tò mò vô hạn
và nỗ lực học tập không mệt mỏi, đến Connessione (kết nối) –
tư duy hệ thống, nhận ra và đánh giá đúng tính chất liên kết
giữa sự vật và hiện tượng.

Với cuốn sách, bạn sẽ khám phá một cách tư duy hoàn toàn
mới. Từng bước, thông qua các bài tập và bài học, bạn sẽ khai
thác được thế mạnh và nhiều điều kỳ diệu khác trong con
người mình, làm chủ cuộc đời và tận dụng khả năng để:

Giải quyết vấn đề

Suy nghĩ sáng tạo

Biết cách thể hiện bản thân

Thưởng thức thế giới xung quanh

Đặt ra mục tiêu và cân bằng cuộc sống

Hài hoà cơ thể và trí não.

Mời các bạn đón đọc Tư Duy Như Leonardo Da Vinci của
tác giả Michael J. Gelb.

LỜI GIỚI THIỆU
Tư duy như Leonardo da Vinci?
Trong thời đại kinh tế tri thức, khi nhận thức của con người đã
đạt đến một trình độ cao hơn, thì năng lực tư duy không còn
giữ nguyên nghĩa mà đã trở thành năng lực tư duy sáng tạo.
Bởi lẽ, người ta không chỉ tư duy để có những khái niệm về
thế giới, mà còn sáng tạo nhằm thay đổi thế giới làm cho thế
giới ngày càng tốt đẹp hơn. Năng lực tư duy sáng tạo là tốc độ
tư duy, khả năng chuyển hóa thông tin thành kiến thức, và từ
kiến thức tạo ra giá trị, tạo ra sản phẩm, dịch vụ. Với thế hệ trẻ
nói chung và thế hệ trẻ Việt Nam nói riêng, năng lực tư duy
sáng tạo đã trở thành một trong những điều kiện cần thiết để
đem lại cho họ một công việc hứa hẹn, hay xa hơn nữa là một
chỗ đứng vững chắc trong xã hội và trên thế giới. Do đó, ngay
từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, mỗi người đều đã phải tự
chuẩn bị và tạo dựng cho mình năng lực tư duy sáng tạo, coi
nó như là hành trang để bước vào đời.
Tuy nhiên, trong thế giới bùng nổ thông tin ngày nay, học tập
chăm chỉ không còn là giải pháp tối ưu, bởi khi có nhiều sự
lựa chọn thì vấn đề không chỉ là học cái gì mà còn là học như
thế nào và sử dụng công nghệ gì. Các phương pháp học tập
trước đây đã không còn phù hợp với thực tiễn hiện nay. Thông
tin đa chiều đòi hỏi chúng ta không chỉ cần có kiến thức mà
còn phải có khả năng tạo ra giá trị gia tăng từ kiến thức. Vậy,
khi gặp một vấn đề cần giải quyết, bạn phải mất bao nhiêu thời
gian? Tại sao có những người tìm ra cách giải quyết vấn đề
thông minh hơn người khác?
Leonardo da Vinci (1452 - 1519) là một thiên tài toàn năng
người Italia: là họa sĩ, kiến trúc sư, nhà điêu khắc, nhà khảo
luận mỹ thuật, thiên tài của nền văn hóa và chủ nghĩa nhân đạo
thời Phục hưng, xuất chúng trong mọi hình thái nghệ thuật,
hơn nữa, còn là nhạc sĩ, nhà toán học kiêm kỹ sư cơ khí, triết
gia, bác sĩ, nhà giải phẫu, người đi đầu trong rất nhiều lĩnh vực
phát minh khoa học sau này. Leonardo da Vinci là một thiên
tài lớn. Ông có năng lực tư duy sáng tạo vô hạn. Tuy nhiên,

thiên tài là do học tập chứ không phải tự nhiên mà có. Loài
người đã được trao tặng nhiều tiềm năng vô hạn để học tập và
sáng tạo. Bạn có thể khám phá khả năng tiềm ẩn của mình,
mài sắc nó và giải phóng trí thông minh bằng cách thực hiện
theo những cách mà thiên tài lớn nhất mọi thời đại Leonardo
da Vinci đã làm.
Là một nhà cải cách trong nhiều lĩnh vực như tư duy sáng tạo,
học tập nhanh và phát triển khả năng lãnh đạo, Michel J. Gelb
đã giúp hàng nghìn người nâng cao khả năng tư duy để hoàn
thành tốt công việc của mình trong cuốn Tư duy như Leonardo
da Vinci. Đó là bí quyết làm giàu bộ não bằng cách thiết lập kế
hoạch cho công việc. Bí quyết của Leonardo da Vinci là học
cách tung hứng những vấn đề phức tạp một cách đối ngược
nhau, sau đó rút ra kết luận.
Trong cuốn sách này, thông qua những phân tích các tác phẩm
nghệ thuật, những bản vẽ sáng chế của họa sĩ Leonardo da
Vinci, Gelb giới thiệu với bạn đọc bảy nguyên tắc Da Vinci,
những yếu tố cốt lõi giúp Leonardo trở thành họa sĩ đại tài, từ
curiosità (trí tò mò)  tiếp cận cuộc sống với trí tò mò vô hạn và
nỗ lực học tập không biết mệt mỏi, đến Connessione (kết nối)
– nhận ra và đánh giá đúng tính chất liên kết giữa sự vật và
hiện tượng, tư duy hệ thống. Mỗi nguyên tắc đều có trích dẫn
những đoạn trích từ các cuốn sổ tay của thiên tài và được minh
họa bằng những phác thảo hay tác phẩm hội họa của ông. Sau
phần minh họa là một số câu hỏi để bạn suy ngẫm và tự đánh
giá. Những câu hỏi này nhằm kích thích tư duy và thôi thúc
bạn áp dụng các nguyên tắc này. Không chỉ dừng lại ở đó,
cuốn sách còn thiết kế một chương trình gồm các bài tập thực
hành nhằm “vun trồng” một con người Phục hưng cả trên
phương diện cá nhân và công việc. Phần cuối cùng của cuốn
sách, bạn sẽ khám phá “Khóa học vẽ cho người mới bắt đầu
của Da Vinci” và học cách tham gia vào một dự án làm nên
lịch sử, thể hiện được tinh hoa trong tâm hồn Da Vinci.
Thiên tài cũng là người bình thường, nhưng họ suy nghĩ và
hành động khác chúng ta. Với óc sáng tạo và tư duy logic,
bạn có thể đạt được những thành tựu như họ. Học theo cách
nghĩ của thiên nghĩ của thiên tài, bạn có thể phát triển khả
năng tư duy, nâng cao sức sáng tạo của mình. Đó là con đường
để đi đến thành công.

Tôi xin trân trọng giới thiệu tới bạn đọc cuốn sách rất có giá trị
này do Alpha Books, Trung tâm Hợp tác Trí tuệ Việt Nam
(VICC) và CLB Leonard de Vinci phối hợp xuất bản!
Tôi tin rằng các bạn có thể tìm thấy, khám phá những tài năng
tiềm ẩn trong mỗi con người và thành công hơn nhờ cuốn sách
này.
NGUYỄN XUÂN THẮNG
Phó Chủ tịch Hiệp hội UNESCO thế giới (WFUCA)
Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội UNESCO Việt Nam
Tổng Biên tập Tạp chí Ngày Nay

LỜI TỰA CHO ẤN PHẨM
MỚI: “NÉT ĐẸP VĨNH
HẰNG”
Một trong những hình ảnh được Leonardo yêu thích là hình
ảnh mặt nước lăn tăn cùng những gợn sóng tròn đồng tâm tiếp
nối nhau mãi, từ nơi viên đá được ném xuống mặt hồ. Tôi thấy
cuộc đời của chính Leonardo cũng như viên đá quý tung vào
cái hồ thời gian thời Phục hưng và tài năng bẩm sinh của ông
cứ lay động mãi tới vĩnh hằng. Hình ảnh này lại ùa đến vào
một đêm hè năm 2003, khi tôi đang xem vở kịch tuyệt vời của
Mary Zimmerman có tên là The Notebooks of Leonardo da
Vinci (Những cuốn sổ tay của Leonardo da Vinci) trong nhà
hát Second Stage ở thành phố New York, và tác phẩm đó một
lần nữa nhắc tôi nhớ lại cách thức bộc lộ tài năng bẩm sinh của
nhạc sư đại tài. Tại đây, nhờ tài dàn dựng sân khấu tuyệt diệu,
ấn tượng chung tuyệt vời về diễn viên và sự tái hiện sáng tạo,
thế giới sống động của Leonardo hiển hiện ở mọi góc cạnh, từ
những việc làm hàng ngày, danh mục mua sắm đến những câu
hỏi cơ bản nhất về nghệ thuật, kiến trúc, vũ trụ, lịch sử và triết
học. Hơn năm thế kỷ đã qua từ khi Leonardo viết những cuốn
sổ tay đó, những lời ông viết ra hàng ngày đã trở thành chất
liệu cơ bản để xây dựng một vở kịch dài với những buổi diễn
luôn “sốt” vé và nhiều bài phê bình đáng chú ý.
Tôi được giám đốc nghệ thuật nhà hát mời nói chuyện với
khán giả sau buổi diễn. Trong buổi nói chuyện đó, tôi đặc biệt
ấn tượng với câu hỏi của một phụ nữ trẻ, nó phản ánh một điều
gì đó khiến bạn cũng phải suy nghĩ: “Làm thế nào để hiểu
được phạm vi và tầm hiểu biết sâu rộng của thiên tài
Leonardo? Và tại sao tầm ảnh hưởng của ông lại ngày càng
tăng thêm?”
Tôi không có câu trả lời cho câu hỏi đầu tiên. Càng nghiên cứu
tiểu sử và tác phẩm của ông, thì sự huyền bí về tài năng thiên
bẩm không ai sánh kịp của ông lại càng tăng. Nhưng lý do giải

thích tầm ảnh hưởng của ông thì dễ hiểu hơn và được nhà phê
bình nghệ thuật Bernard Berenson khái quát chính xác: “Mọi
thứ ông chạm vào đều trở thành vẻ đẹp vĩnh hằng”. Không chỉ
vậy, chúng ta thấy mình có được khả năng biến cuộc sống
thành những nỗ lực sáng tạo, dẫn hướng những nỗ lực tới việc
tạo ra cái đẹp thông qua những cuốn sổ tay và những ghi chép
khác của Leonardo.
Chính với ý tưởng tìm ra những nguyên tắc làm nền tảng cho
khả năng sáng tạo vô hạn của Leonardo, tôi bắt đầu viết cuốn
sách mà bạn đang cầm trên tay. Bảy nguyên tắc mà cuối cùng
tôi tìm được đơn giản chỉ là nỗ lực diễn tả thành lời những chỉ
dẫn mà Leonardo chưa bao giờ ghi lại trên giấy; hệ thống hóa
những nguyên tắc ẩn chứa trong tác phẩm của Leonardo để
người khác cũng có thể dùng được. Tôi cảm nhận chắc chắn
tài năng thiên bẩm của Leonardo không chỉ nằm trong những
gì ông tạo nên mà trong cả những gì có thể truyền lại giúp
chúng ta sáng tạo. Vượt ra ngoài những thành tựu xuất sắc,
Leonardo da Vinci trở thành nguyên mẫu toàn cầu về tiềm
năng của con người, cho chúng ta biết khả năng của mình. Tôi
cho rằng đó chính là điểm mà cuốn sách này đã khai thác, là lý
do tại sao những người thuộc mọi lứa tuổi, tầng lớp, quốc tịch
và sở thích đã đáp lại với niềm đam mê đến thế.
Kể từ khi ra mắt năm 1998, cuốn Tư duy như Leonardo da
Vinci đã được dịch sang mười tám thứ tiếng và tôi nhận được
phản hồi của những người yêu thích trên khắp thế giới. Một
giáo viên tiểu học người Ba Lan đã sử dụng bảy nguyên tắc
này để soạn giáo án lên lớp. Người đứng đầu bộ phận chiến
lược của một hãng tư vấn lớn có trụ sở tại London khám phá
ra Leonardo là đồng minh vô giá giúp các khách hàng đa quốc
gia của ông giải quyết một số vấn đề kinh doanh quan trọng.
Một người cha ba mươi hai tuổi, ở Tennessee nhận xét: “Cuốn
sách này là công cụ giúp tôi dạy dỗ con cái”. Phản hồi mà tôi
yêu thích nhất là của nhà nhân chủng học nổi tiếng, người có
tầm nhìn xa trông rộng, tác giả kiêm pháp sư Jean Houston.
Jean, một phụ nữ hiện đại chuyên nghiên cứu thời kỳ Phục
hưng và làm cố vấn cho các nhà lãnh đạo thế giới tiếp cận tinh
hoa của các nguyên mẫu toàn cầu trong các nền văn hóa và
truyền thống khác nhau. Khoảng một năm sau khi cuốn Tư
duy như Leonardo da Vinci lần đầu xuất bản, tôi được mời đến

nói chuyện với một nhóm năm trăm nhà trị liệu tâm lý ở Thủ
đô Washington về chủ đề làm cách nào áp dụng cách tư duy
của Da Vinci vào liệu pháp tâm lý gia đình. Sau khi tôi thuyết
trình, Jean, cũng có mặt ở đó để phát biểu tại hội nghị, xuất
hiện và thì thầm vào tai tôi: “Leonardo rất hài lòng đấy!”.
Nếu đúng như vậy thì lần xuất bản của cuốn sách này chỉ là
một trong rất nhiều sự kiện khiến ông hài lòng chỉ trong một
thập kỷ trở lại đây, bởi số lượng đông đảo người hâm mộ vẫn
tiếp tục ngợi ca, tưởng nhớ linh hồn ông bằng những tác phẩm
sáng tạo của riêng họ, tái tạo và đặc biệt là thực hiện nốt
những công trình và kế hoạch mà Leonardo để lại. Ví dụ như,
tôi thích tưởng tượng niềm vui mà Leonardo chắc hẳn đã cảm
nhận thấy trong lễ kỷ niệm diễn ra vào tháng 9 năm 1999 tại
nhà hát opera La Scala ở Milan. Trong ngày vinh quang đó,
nhạc trưởng danh tiếng người Italia, Ricardo Muti chỉ huy dàn
nhạc chơi bản concerto số Năm của Beethoven để tưởng nhớ
Leonardo. Đây cũng là dịp phục chế lại tác phẩm “Lost Horse”
(Con ngựa đã mất) của Leonardo, tác phẩm điêu khắc tuyệt
vời với hình ảnh người cưỡi ngựa cao 7,3 m dựa trên khuôn
mẫu đã bị phá hủy đúng năm thế kỷ trước khi quân Pháp xâm
lược. Rời nhà hát, người ta dường như có thể nhìn thấy nụ
cười từ đôi mắt bức tượng Leonardo đặt tại trung tâm quảng
trường La Scala, Milan.
Việc phục chế Con ngựa của Leonardo xuất phát từ trí tưởng
tượng của cựu phi công và cũng là nhà sưu tầm nghệ thuật
Charles Dent, người mà cuốn sách này dành tặng. Mặc dù
Dent quyết tâm phục chế tuyệt tác nghệ thuật đã thất lạc này,
nhưng ông qua đời năm 1994 trước khi giấc mơ đó trở thành
hiện thực. Song công việc đó vẫn tiếp tục duy trì bởi tổ chức
phi lợi nhuận do ông sáng lập. Giữ lời hứa với Dent trong phút
lâm chung, ban điều hành Công ty Leonardo da Vinci's Horse,
Inc., đã tập hợp các nhà tài trợ, nghệ sĩ, nhà luyện kim, tình
nguyện viên và học giả phục chế lại tác phẩm Con ngựa và đã
thành công. Dưới bàn tay của nhà điêu khắc Nina Akamu, Con
ngựa oai nghiêm hiện đang đứng kiêu hãnh tại Milan. Một bản
đúc cùng cỡ thứ hai đặt tại Vườn Fredrik Meijer ở Grand
Rapids, Michigan và các bản sao bằng đồng nhỏ hơn đặt trang
hoàng tại quê hương của Leonardo tại Vinci, Italia và quê
hương của Dent tại Allentown, Pennsylvania.

Leonardo hẳn rất vui khi tháng 10 năm 2001, Nữ Hoàng
Sonja đã dành tặng cây cầu nối liền đất nước Na Uy với Thụy
Điển để tưởng nhớ ông. Được xây dựng theo bản thiết kế
nguyên gốc do Leonardo da Vinci lập năm 1502, cây cầu ban
đầu dự định dành tặng Vua Bajazet II của Thổ Nhĩ Kỳ. Nhưng
vị vua này đã từ chối thực hiện dự án do kỹ thuật vòm ép đột
phá và chiều dài 720 foot là “quá dị thường”. Năm 1996, nghệ
sĩ người Na Uy, Vebjorn Sand nhìn thấy bản thảo của
Leonardo và ấn tượng bởi vẻ đẹp duyên dáng và tính tượng
trưng đầy sức mạnh, đã mơ ước sẽ xây lại cây cầu. Sau sáu
năm gây quỹ và cùng Bộ Giao thông Vận tải Na Uy thử
nghiệm, Cầu Leonardo của Sand được khánh thành phía ngoài
thành phố Oslo. Bắc qua đường cao tốc và nối Na Uy với nước
láng giềng Thụy Điển, đây là dự án xây dựng dân dụng đầu
tiên trong lịch sử dựa trên một thiết kế của Leonardo. Giờ đây,
Sand đang tưởng tượng về những cây cầu Leonardo trên mỗi
châu lục – một cách thể hiện lòng ngưỡng mộ trên toàn thế
giới với cuộc đời và tài năng thiên bẩm của Leonardo da
Vinci.
Mùa xuân năm 2003, một sự kiện khác có liên quan tới
Leonardo đã đưa Peter Dent và Vebjorn Sand tới New York.
Hai người này đều có mặt tại buổi khai mạc phòng triển lãm
các bức họa của Leonardo tại Bảo tàng Nghệ thuật
Metropolitan của New York và tôi đã rất may mắn được gặp
họ. Qua một vài ly Prosecco , chúng tôi chia sẻ những nhận
xét của mình về các bức họa và vóc dáng đầy sức sống của
ông. Chúng tôi đều thống nhất rằng nếu Chúa có thể vẽ thì
chắc cũng chỉ như ông thôi. Khi đó, Sand cười và kể chuyện
một hội đồng thành phố đã từ chối xây dựng cầu Leonardo vì
họ cảm thấy thiết kế “quá hiện đại”.
Nhưng tài năng của Leonardo vẫn tồn tại – vượt qua tầm nhìn
hạn chế của vua Thổ Nhĩ Kỳ, sự phá hoại của những binh lính
Pháp xâm lược Milan năm 1499 và cái tầm thường của một
hội đồng thành phố. Đúng vậy, Leonardo vẫn “xuất hiện” sau
suốt những năm tháng này, như chúng ta đã thấy trong cảnh
đầu của bộ phim ăn khách nhất mùa hè năm 2003, The Italian
Job (Công việc của người Italia), từ một rapper rồi trở thành
diễn viên, Mos Def đi dọc bờ kênh thành Venice, đọc cuốn
sách này và giải thích cho đồng bọn Jason Statham tại sao

Leonardo lại “tuyệt vời” đến vậy. Đại danh họa còn xuất hiện
trong cuốn tiểu thuyết bestseller bí hiểm của Dan Brown là
The Da Vinci Code (Mật mã Da Vince) và vai phụ nhưng quan
trọng trong nhiều tập của bộ phim khoa học viễn tưởng Star
Trek, trong vai nhà cố vấn ảo ba chiều cho thuyền trưởng của
tàu Enterprise.
Và thiên tài sẽ còn tiếp tục truyền cảm hứng cho mọi người
trong nhiều thế kỷ tới nhờ đóng góp của những người đã được
ngọn lửa sáng tạo của ông chạm vào, họ đang làm việc để giữ
cho ngọn lửa đó luôn cháy, tìm ra cách thức mới để duy trì mãi
lý tưởng của ông trong các thế hệ sau này. Như Peter Dent giải
thích cho tôi trong buổi tối hôm đó tại Bảo tàng Metropolitan
rằng hiện giờ, tổ chức của anh đã giữ lời hứa dựng lại tác
phẩm Con ngựa của Leonardo khi họ đang hợp tác cùng Trung
tâm Khám phá Khoa học và Công nghệ, một bảo tàng dành
cho trẻ em đặt tại Đông Pennsylvania, có nhiệm vụ đưa cảm
hứng của Leonardo vào giáo dục khoa học cho trẻ em trên
khắp thế giới.
Nhiệm vụ giáo dục của trung tâm được thể hiện qua bảy
nguyên tắc để “tư duy như Leonardo” mà bạn có thể tự khám
phá trong những trang sách sau đây. Tôi hy vọng những
nguyên tắc này tạo ra những gợn sóng trong tâm trí và trái tim
bạn, tạo ra làn sóng cảm hứng bất tận như những làn sóng
được tạo nên từ một viên đá rơi xuống mặt hồ, và hy vọng bạn
sẽ tìm thấy trong bảy nguyên tắc này một lời chỉ dẫn để thể
hiện cái đẹp trong con người mình.
MICHAEL J. GELB
Tháng 12 năm 2003

LỜI TỰA: “SINH RA TỪ
MẶT TRỜI”
Hãy nghĩ về những người anh hùng vĩ đại nhất, những hình
mẫu khơi dậy nhiều cảm hứng nhất của bạn. Có thể nếu bạn là
người thật may mắn, cha mẹ bạn sẽ có tên trong danh sách
này. Nhưng có lẽ, những nhân vật vĩ đại trong lịch sử đã
truyền cảm hứng nhiều nhất cho bạn. Đắm mình vào cuộc đời
và tác phẩm của những nghệ sĩ, nhà lãnh đạo, học giả và
những người thầy tinh thần vĩ đại sẽ tạo nguồn dinh dưỡng
phong phú cho tâm hồn và trái tim. Bạn chọn cuốn sách này vì
bạn nhận ra Leonardo là một hình mẫu lý tưởng về tiềm năng
của con người và bị hấp dẫn bởi khả năng có thể tạo dựng mối
liên hệ gần gũi hơn với ông.
Khi tôi còn nhỏ, Siêu nhân và Leonardo da Vinci là những
người hùng của tôi. Trong khi niềm yêu thích với “Người đàn
ông thép” nhạt dần, thì niềm đam mê với Leonardo ngày càng
tăng lên. Sau đó, vào mùa xuân năm 1994, tôi được mời đến
thăm Florence để nói chuyện với hiệp hội các chủ tịch công ty
danh tiếng và có những yêu cầu khắt khe. Chủ tịch nhóm này
hỏi: “Ông có thể làm điều gì đó giúp các thành viên của chúng
tôi sáng tạo và cân bằng hơn, cả trong cuộc sống riêng tư và
công việc được không? Một điều gì đó sẽ chỉ lối cho họ trở
thành những con người của thời kỳ Phục hưng?” Ngay lập tức,
tôi trả lời điều mà tôi vẫn ấp ủ: “Vậy nếu đó là một bài tập
giúp suy nghĩ như Leonardo da Vinci thì sao?”
Đây không phải là một nhiệm vụ mà tôi có thể coi thường. Các
học viên chắc hẳn đã đóng một khoản học phí tương đối cao
để theo học “trường đại học” sáu ngày, cơ hội mà hiệp hội
dành cho các thành viên mỗi năm để họ gặp gỡ nhau tại các
thành phố lớn trên thế giới nhằm khám phá lịch sử, văn hóa và
công việc kinh doanh khi đang theo đuổi sự thăng tiến của cá
nhân và nghề nghiệp. Lớp học của tôi vào học cùng lúc với
năm lớp khác, trong đó có một lớp của cựu Chủ tịch Tập đoàn
ô tô Fiat, Giovanni Agnelli. Các thành viên được mời chấm
điểm từng diễn giả theo thang điểm từ một đến mười và được

khuyến khích bỏ ra ngoài nếu không thích bất kỳ bài thuyết
trình nào. Nói cách khác, nếu họ không thích bạn, họ sẽ “ăn
tươi nuốt sống” bạn!
Cho dù cả đời đam mê chủ đề mới mẻ này, tôi biết mình còn
nhiều việc phải làm. Ngoài việc đọc thêm rất nhiều, khâu
chuẩn bị của tôi còn bao gồm cả chuyến hành hương về với Da
Vinci, bắt đầu bằng chuyến tham quan Portrait of Ginevra De'
Benci (Bức chân dung Ginevra De' Benci) của Leonardo trong
khu Triển lãm Quốc gia tại Thủ đô Washington. Ở New York,
tôi kịp xem buổi triển lãm “Sổ tay Leicester” do Bill Gates và
Tập đoàn Microsoft tài trợ, sau đó tới London xem những bản
thảo trong Bảo tàng Anh, bức The Virgin and Child with St.
Anne (Đức Mẹ Đồng Trinh và Chúa Hài Đồng với Thánh
Anne) tại Triển lãm Quốc gia và tới Bảo tàng Louvre ở Pari
vài ngày để nghiên cứu bức họa Mona Lisa và Thánh John
Baptist. Tuy nhiên, điểm nhấn trong chuyến hành hương này
là cuộc ghé thăm lâu đài Cloux gần Amboise, nơi Da Vinci ở
trong những năm cuối đời. Nơi đây giờ là bảo tàng Da Vinci,
với những bản sao một vài phát minh của ông được các kỹ sư
của IBM khéo léo chế tạo. Đi trên con đường mà ông đã đi,
ngồi trong phòng làm việc và đứng trong phòng ngủ, nhìn qua
cửa sổ, nhìn cảnh vật mà ông đã từng quan sát hàng ngày, trái
tim tôi ngập tràn sự sợ hãi, niềm tôn kính, nỗi băn khoăn, u
buồn và cả lòng biết ơn.
Lẽ dĩ nhiên, cuối cùng tôi phải ghé thăm Florence, nơi tôi có
buổi nói chuyện với các vị chủ tịch. Câu chuyện hài hước bắt
đầu khi người giới thiệu nhầm lẫn giữa tiểu sử của tôi với bài
viết tôi đã nộp trước đó về Da Vinci. Cô ấy nói: “Thưa quý vị,
hôm nay, tôi vô cùng vinh hạnh được giới thiệu với quý vị một
con người mà lai lịch đã vượt trên mọi thứ tôi từng gặp: nhà
giải phẫu, kiến trúc sư, nhà thực vật học, nhà quy hoạch thành
phố, nhà thiết kế trang phục và sân khấu, đầu bếp, nhà tấu hài,
kỹ sư, kỵ sĩ, nhà phát minh, nhà địa lý, nhà địa chất, nhà toán
học, nhà khoa học quân sự, nhạc sĩ, họa sĩ, nhà triết học, nhà
vật lý học và người kể chuyện… Kính thưa quý vị, cho phép
tôi được giới thiệu… ngài Michael Gelb!”
Ôi, nếu như…

Dù sao thì buổi nói chuyện cũng thành công (không ai bỏ ra
ngoài), và nó là khởi đầu cho sự ra đời của cuốn sách bạn đang
cầm trên tay.
Trước phần giới thiệu ấn tượng đó, một thành viên đến gần tôi
và nói: “Tôi không tin ai đó có thể học để được như Leonardo
da Vinci, nhưng dù gì thì tôi cũng sẽ nghe bài giảng của ông”.
Chắc bạn cũng đang nghĩ điều tương tự: Liệu lập luận của
cuốn sách này có phải là mọi đứa trẻ đều được sinh ra với khả
năng và năng khiếu như Leonardo da Vinci? Tác giả có thật sự
tin tưởng tất cả chúng ta đều có thể là những tài năng ở tầm
của Leonardo? Sự thật là không. Dù đã dành hàng chục năm
tìm hiểu tiềm năng trọn vẹn của con người và cách đánh thức
nó, tôi đồng tình với ý kiến của Francesco Melzi, học trò của
Da Vinci, người đã viết những lời tưởng niệm trong ngày mất
của đại danh họa: “Tất cả chúng ta tiếc thương sự ra đi của con
người này, bởi ngay cả quyền năng của đấng Tạo Hóa cũng
không thể tạo nên một người khác như thế”. Càng biết nhiều
về Da Vinci, cảm giác kính sợ và bí ẩn trong tôi càng tăng gấp
bội. Mọi thiên tài vĩ đại đều phi thường và Leonardo có lẽ là
thiên tài vĩ đại nhất trong tất cả các thiên tài.
Nhưng vẫn còn câu hỏi chủ chốt: Liệu có thể cô đọng và áp
dụng những nguyên tắc cơ bản trong phương pháp học tập và
nuôi dưỡng trí tuệ của Leonardo để truyền cảm hứng và dẫn
lối cho chúng ta khơi dậy được toàn bộ tiềm năng của mình
không?
Dĩ nhiên, câu trả lời của tôi là: Có! Những yếu tố cần thiết
trong phương pháp học tập và nuôi dưỡng trí tuệ của Leonardo
da Vinci rất rõ ràng và có thể học tập, tranh đua và ứng dụng
được.
Có xấc xược không khi tưởng tượng chúng ta có thể học tập để
giống người vĩ đại nhất trong các thiên tài? Có lẽ là có. Một
cách khiêm tốn, ta nên nghĩ rằng tấm gương của ông sẽ giúp
chúng ta là chính mình.
Những mỹ từ trong bài thơ của nhà thơ Stephen Spender sẽ là
lời tựa hoàn hảo nhất giúp chúng ta khởi đầu hành trình tìm
hiểu một tâm hồn cao quý nhất trong lịch sử:

TÔI LUÔN NGHĨ VỀ NHỮNG CON NGƯỜI THẬT SỰ VĨ
ĐẠI
Tôi luôn nghĩ về những con người thật sự vĩ đại.
Những người từ lúc lọt lòng đã nhớ lịch sử của tâm hồn
Qua những hành lang ánh sáng nơi thời gian là mặt trời,
Bất tận và đang ca hát. Những người mà hoài bão đẹp
Là những gì đôi môi họ, có lửa chạm vào,
Kể về tâm hồn phủ kín trong lời ca.
Và những người gom góp từ cây lá mùa xuân
Những khát vọng chảy trong họ như hoa nở cành biếc.
Những điều quý giá không bao giờ rơi vào quên lãng
Niềm hạnh phúc của nhiệt huyết từ những mùa xuân không
tuổi
Mở đường qua lớp sỏi đá của thế giới có từ trước Trái đất;
Không khi nào chối bỏ một niềm vui trong ánh sớm mai bình
dị,
Hay một ước mong cho tình yêu trong buổi chiều sạm tối;
Không khi nào để dòng tàu xe
với tiếng ồn ào và màn khói bụi
Dần bóp ngạt một tâm hồn đang nở hoa.
Sát tuyết trắng, sát mặt trời và trên tầng cao nhất
Hãy xem những tên tuổi kia được chào đón bởi cỏ non dập
dờn,
Và bởi những vầng mây trắng,
Bởi tiếng thì thào của gió trên bầu trời đang lắng tai nghe;
Tên những người trong cuộc sống đã đấu tranh cho sự sống,
Những người mang trong tim tâm của ngọn lửa
Sinh ra từ mặt trời, họ lại hành trình hướng về mặt trời.

Và ngọn gió ở lại được tên tuổi họ làm rạng danh.
Chúng ta sống trong một thế giới đầy tiếng động, những đợt
sương mù và hệ thống giao thông trước đây chưa từng có.
Nhưng bạn cũng được sinh ra từ mặt trời và bạn đang đi về
hướng mặt trời. Đây là cuốn sách hướng dẫn, được một tâm
hồn vĩ đại của lịch sử khơi nguồn, dành cho hành trình, đó là
lời mời hít thở bầu không khí đầy sực sống, cảm nhận ngọn
lửa tận trái tim bạn và sự thăng hoa của tinh thần.
MICHAEL J. GELB
Tháng 1 năm 1998

PHẦN MỘT: Giới thiệu
Bộ não của bạn tuyệt vời hơn bạn nghĩ rất nhiều
Cho dù khó có thể cường điệu tài hoa của Leonardo da Vinci,
một nghiên cứu khoa học gần đây tiết lộ có lẽ bạn vẫn thường
đánh giá thấp tiềm năng của chính mình. Bạn được ban tặng
tiềm năng học tập và sáng tạo gần như vô hạn. 95% những
điều chúng ta biết về khả năng của não người được khám phá
trong hai mươi năm qua. Các trường phổ thông, đại học và các
công ty mới chỉ bắt đầu ứng dụng những hiểu biết về tiềm
năng của con người. Chúng ta hãy sẵn sàng học cách tư duy
như Leonardo bằng cách xem xét quan điểm hiện nay về trí
thông minh và một số kết quả nghiên cứu về bản chất và phạm
vi tiềm năng của não bộ.
Hầu hết chúng ta đều lớn lên với khái niệm trí thông minh dựa
trên bài kiểm tra trí thông minh (IQ) truyền thống. Bài kiểm
tra chỉ số IQ do nhà tâm lý học Alfred Binet
(1857 – 1911) xây dựng để đánh giá khách quan khả năng
hiểu, lập luận và óc phán đoán. Động lực của Binet là sự ham
thích mãnh liệt bộ môn tâm lý học mới xuất hiện và khát vọng
vượt qua những định kiến về văn hóa và giai cấp ở nước Pháp
vào cuối thế kỷ XIX trong đánh giá khả năng học vấn của trẻ.
Mặc dù khái niệm truyền thống về chỉ số IQ là bước đột phá
tại thời điểm ra đời, song nghiên cứu hiện đại chỉ ra nó có hai
sai lầm lớn.
Sai lầm thứ nhất là quan niệm trí thông minh vốn có từ lúc
được sinh ra và không thể thay đổi. Mặc dù trên khía cạnh di
truyền, mỗi cá nhân đều được ban tặng ít nhiều tài năng trong
một lĩnh vực nhất định, các nhà nghiên cứu như Buzan,
Machado, Wenger và nhiều người khác cho thấy có thể tăng
đáng kể điểm số trong bài kiểm tra IQ bằng cách tập luyện hợp
lý. Trong một báo cáo thống kê từ hơn 200 bài nghiên cứu về
IQ công bố trên tạp chí Nature, cựu Giám mục Thiên Chúa
giáo La Mã Bernard Devlin kết luận, gen đóng vai trò chưa
đầy 48% IQ. 52% còn lại là nhờ quá trình chăm sóc trước khi
sinh, môi trường và giáo dục.

Sai lầm thứ hai trong khái niệm trí thông minh vẫn được nhiều
người chấp nhận là quan điểm các kỹ năng tư duy ngôn ngữ và
toán học được đánh giá qua bài kiểm tra IQ (và các bài kiểm
tra SAT – kiểm tra năng lực học tập) là điều kiện cần của trí
thông minh. Tầm nhìn hạn hẹp về trí thông minh này đã bị các
nghiên cứu tâm lý hiện đại bác bỏ hoàn toàn. Trong tác phẩm
kinh điển hiện đại Frames of Mind (Những khung trí tuệ) năm
1983 của mình, nhà tâm lý học Howard Gardner đã giới thiệu
thuyết đa thông minh, trong đó chỉ ra mỗi người đều sở hữu ít
nhất bảy loại trí thông minh có thể đo đếm được (trong công
trình sau này, Gardner và các đồng nghiệp đã liệt kê hai mươi
lăm tiểu loại thông minh khác nhau). Bảy loại trí thông minh
và một số tấm gương về các thiên tài cho từng loại (ngoại trừ
Leonardo da Vinci – là thiên tài trong tất cả các lĩnh vực) là:
• Thông minh Logic-Toán học: Stephen Hawking, Isaac
Newton, Marie Curie.
• Thông minh Từ vựng-Ngôn ngữ: William Shakespeare,
Emily Dickinson, Jorge Luis Borges.
• Thông minh Không gian-Cơ học: Michelangelo , Georgia
O'Keeffe, Buckminster Fuller.
• Thông minh Âm nhạc: Mozart, George Gershwin, Ella
Fitzgerald.
• Thông minh Cơ bắp: Morihei Ueshiba, Muhammad Ali, F.
M. Alexander.
• Thông minh Tương tác-Xã hội: Nelson Mandela, Mahatma
Gandhi, Nữ hoàng Elizabeth I.
• Thông minh Nội tâm (Tự biết mình): Viktor Frankl, Thiền sư
Thích Nhất Hạnh, Đức mẹ Teresa.
Thuyết đa thông minh ngày nay được chấp nhận rộng rãi và
khi kết hợp với nhận thức có thể phát triển trí thông minh
trong suốt cuộc đời, đã mang lại nguồn cảm hứng mạnh mẽ
cho việc tìm hiểu những con người thời Phục hưng.
Cùng với việc mở rộng vốn hiểu biết về bản chất và phạm vi
của trí thông minh, nghiên cứu tâm lý học hiện đại đã hé mở
những chân lý gây sửng sốt về mức độ tiềm năng của bạn.
Chúng ta có thể tóm tắt lại bằng câu: bộ não của bạn tuyệt vời

hơn bạn nghĩ rất nhiều. Đánh giá đúng khả năng phi thường
của bộ não bạn là bước khởi đầu tuyệt vời cho khóa học thực
hành về tư duy như Da Vinci. Hãy suy ngẫm về những điều
sau: bộ não của bạn
• Linh hoạt và đa chiều hơn bất kỳ siêu máy tính nào.
• Có thể nắm được bảy dữ liệu mỗi giây và cứ thế từng giây
cho đến hết cuộc đời mà vẫn còn có thể học thêm nữa.
• Sẽ tích lũy theo tuổi tác nếu bạn khai thác hợp lý.
• Không chỉ nằm trong đầu bạn. Theo nhà thần kinh học nổi
tiếng, Tiến sĩ Candace Pert: “… trí thông minh không chỉ nằm
trong não bộ mà còn trong từng tế bào trên cơ thể bạn… Sự
phân tách truyền thống những quá trình tinh thần, gồm cả cảm
xúc, khỏi cơ thể người không còn phù hợp nữa”.
• Là duy nhất. Trong sáu tỷ người đang sống và trong hơn chín
mươi tỷ người đã từng sống, chưa có bất kỳ ai thật giống bạn,
trừ phi bạn là một người trong cặp song sinh giống hệt nhau.
Năng khiếu sáng tạo, dấu vân tay, những biểu lộ tình cảm,
ADN, những giấc mơ của bạn đều chưa từng có và là duy
nhất.
• có thể tạo ra một lượng gần như vô hạn những liên kết tiếp
hợp hay những kiểu tư duy tiềm năng.
Điểm cuối cùng này được Pyotr Anokhin, học trò của nhà tâm
lý học tiên phong huyền thoại Ivan Pavlov, Đại học Moscow,
đưa ra đầu tiên. Anokhin làm chấn động toàn bộ cộng đồng
khoa học khi ông công bố công trình nghiên cứu năm 1968,
trong đó chứng minh số lượng tối thiểu những kiểu tư duy
tiềm năng mà não của người bình thường có thể thực hiện là
con số 1 và đằng sau nó là 10,5 triệu km những số 0.
Điều gì xảy ra với bộ não khi bạn già đi? Nhiều người cho
rằng năng lực tinh thần và thể chất nhất thiết sẽ giảm cùng tuổi
tác; rằng sau tuổi 25, cứ mỗi ngày qua đi, não chúng ta lại mất
dần những năng lực quan trọng. Thực ra, một bộ não bình
thường có thể cải thiện cùng t...