Nhóm mạng Việt Nam Văn Hiến

TỪ THỰC DÂN ĐẾN CỘNG SẢN
Hoàng Văn Chí

Giới Thiệu Tác Giả Hoàng Văn Chí
Hoàng Văn Chí
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Chân dung Hoàng Văn Chí (1913-1988)

Hoàng Văn Chí (1 tháng 10 năm 1913 - 6 tháng 7 năm 1988), bút danh Mạc Định, là một học
giả người Việt.
Ông gốc người Mường, hấp thụ văn hóa Tây Phương, tích cực tham gia kháng chiến chống Pháp,
nhưng sau đó đã từ bỏ Việt Minh và di cư vào Nam năm 1954. Tại miền Nam, ông thất vọng với
chế độ thời Ngô Đình Diệm nên tìm cách bỏ ra hải ngoại. Ông trải qua một thời gian ở Ấn Độ,
và tìm hiểu thêm nhiều ảnh hưởng văn hóa Ấn Độ và Phật giáo trên văn hóa Việt. Ông cũng từng
sống tại Nhật, Pháp và một thời gian dài tại Hoa Kỳ.
Ông đã có tác phẩm dịch ra trên 15 thứ tiếng (From Colonialism to Communism) từ thập niên
1960 và là một ngòi bút chống cộng đầu tiên của người Việt trên bình diện quốc tế.[1] Cho đến
hôm nay, các tác phẩm và tài liệu của ông vẫn được sử gia quốc tế tra dùng như kinh điển về
kinh nghiệm Việt Nam.[2]
1

Từ Thực Dân Đến Cộng Sản - Hoàng Văn Chí – www.vietnamvanhien.net

MORE EBOOKS: https://bookykhoa.com
Nhóm mạng Việt Nam Văn Hiến

Mục lục
1 Tiểu sử
o
o
o

1.1 Kháng chiến chống Pháp
1.2 Hoạt động ở miền Nam 1955-1960
1.3 Sau 1960
 2 Tác phẩm
o 2.1 Từ Thực dân đến Cộng sản
 3 Ghi chú
 4 Liên kết ngoài

Tiểu sử
 Sinh ngày 1 tháng 10 năm 1913 tại Thanh Hóa.
 Học trường Albert Sarraut tại Hà Nội (1928-1935).
 Đậu Cử nhân Khoa học tại Viện Đại học Đông Dương (1940). Bút hiệu Mạc Định.
 Kết hôn năm 1940 với bà Lê Hằng Phấn, ái nữ cụ Sở Cuồng Lê Dư, có ba người con: một trai, hai

gái.

Kháng chiến chống Pháp
 Năm 13 tuổi ông đã tham gia bãi khóa (1926) phản đối thực dân Pháp trong dịp tang lễ Phan







Chu Trinh.
Năm 23 tuổi ông tham dự phong trào "Le Travail" (1936).
Hoạt động trong Section Française de l'Internationale Ouvrière (Nhân công Quốc tế Pháp,
thường được biết như SFI0; 1937-1939).
Tham gia kháng chiến chống thực dân Pháp từ 1946.
Năm 1949, Hoàng Văn Chí chính thức hoạt động với chính quyền Việt Minh (1949-1953) với tư
cách chuyên viên phụ trách đúc tiền, làm giấy in bạc, chế tạo hóa chất cho quốc phòng, thiết lập
hệ thống thủy điện. Với căn bản kiến thức của một kỹ sư cử nhân khoa học Pháp, ông đã tiếp tay
tích cực cho lực lượng kháng chiến. Ông đã âm thầm quyết định sẽ bỏ Việt Minh sau khi cuộc
kháng chiến chống Pháp thành công[3]
Năm 1954, Hoàng Văn Chí bỏ Kháng chiến trở về thành.

Hoạt động ở miền Nam 1955-1960
Sau khi Hiệp định Genève 1954 chia đôi Việt Nam, Hoàng Văn Chí di cư vào Nam (1955). Khi
đi, ông có hứa với các bạn văn nghệ (thành viên nhóm Nhân Văn Giai Phẩm) là sẽ mang tiếng
nói của họ phổ biến trong thế giới bên ngoài[cần dẫn nguồn]. Tại miền Nam, từ 1955-1960, ông đã
không ngừng cố gắng thu thập tài liệu, đúc kết, và xuất bản tập "Trăm Hoa Đua Nở Trên Đất
Bắc".
2

Từ Thực Dân Đến Cộng Sản - Hoàng Văn Chí – www.vietnamvanhien.net

Download Ebook Tai: https://downloadsachmienphi.com

MORE EBOOKS: https://bookykhoa.com
Nhóm mạng Việt Nam Văn Hiến

Trong giai đoạn này, ông viết và xuất bản Phật Rơi Lệ (1956), Trăm Hoa Đua Nở Trên Đất Bắc
(1959), The New Class in North Vietnam, The Nhân Văn Affair.
Cộng tác với chính phủ Việt Nam Cộng hòa, nhưng nhận ra sự sa lầy của chế độ gia đình trị của
Tổng thống Ngô Đình Diệm, ông xin được chuyển đi làm Phó Lãnh sự tại New Delhi, Ấn Độ
(1959-60)[cần dẫn nguồn].
Sau 1960
Tháng 2 năm 1960, Hoàng Văn Chí tự ý rời Ấn Độ, ra khỏi sự quản thúc của chính quyền Ngô
Đình Diệm, qua Âu Châu lưu trú tại Pháp (1960-1965) bắt đầu viết sách và hoạt động văn hóa.
Năm 1964, ông viết From Colonialism to Communism bằng tiếng Anh và tiếng Pháp. Sách được
dịch ra trên 15 ngôn ngữ. Đây là tài liệu đầu tiên do một người Việt viết bằng ngoại ngữ để phê
phán chủ nghĩa cộng sản tại Việt Nam. Sau này ông dịch sách sang tiếng Việt, với tên Từ Thực
dân đến Cộng sản, bút hiệu Mạc Định.
Trong giai đoạn này, ông cũng đóng góp tài liệu hoặc bài viết trong các cuốn sách: North
Vietnam today, Vietnam Seen From East and West.
Năm 1965, theo lời mời của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, ông bỏ Pháp sang định cư tại Mỹ. Tại đây,
ông tiếp tục làm những công việc mà ông theo đuổi:
 Biên tập viên Đài Tiếng nói Hoa Kz (VOA) chuyên bình luận về Bắc Việt (1965-69).
 Giảng viên về văn hóa và triết học cho Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kz (USAID) cho các lớp

huấn luyện ngoại giao, Bộ Ngoại giao Hoa Kz và một số trường đại học (1970-79).
 Thuyết trình với các giới thanh niên dưới hình thức thuyết giảng, hội đàm, mạn đàm về các đề






tài văn hóa, giáo dục tại nhiều nơi ở Mỹ, Canada, Úc trong nhiều năm liên tiếp.
Thuyết trình trước "Hội nghị bàn về vấn đề hòa đàm Paris 1973 về Việt Nam" tại Paris (1987).
Nghiên cứu và sưu khảo các tài liệu về chính trị, văn hóa, triết lý cổ kim, Đông Tây, với tham
vọng đưa ra một cuốn sách, tổng nhận định về bước tiến hóa của nhân loại, dẫn đến một học
thuyết mới, khả dĩ hướng dẫn được người Việt trong tiến trình kiến quốc và hưng quốc. Cuốn
sách này được thực hiện mang tựa đề "Duy Văn Sử Quan" với chương XXI đang viết dở dang
năm 1988, thì tác giả từ trần.
Lập xưởng Tương Cự Đà và thính Quê Hương tại Bowie, Maryland.
Cố vấn và yểm trợ tích cực cho Ủy ban cứu trợ Thuyền nhân (Boat People SOS).

Ông từ trần ngày 6 tháng 7 năm 1988 tại Maryland, Hoa Kỳ, thọ 75 tuổi.

Tác phẩm
 Phật Rơi Lệ (1956)
 Trăm Hoa Đua Nở Trên Đất Bắc (1959)
 The New Class in North Vietnam
3

Từ Thực Dân Đến Cộng Sản - Hoàng Văn Chí – www.vietnamvanhien.net

Download Ebook Tai: https://downloadsachmienphi.com

MORE EBOOKS: https://bookykhoa.com
Nhóm mạng Việt Nam Văn Hiến

 The Nhân Văn Affair
 From Colonialism to Communism (1964; bản dịch tiếng Việt Từ Thực dân đến Cộng sản của Mạc

Định)
 Duy Văn Sử Quan (1988), xuất bản 1990, sau khi tác giả đã qua đời

Từ Thực dân đến Cộng sản
Tác phẩm "Từ Thực dân đến Cộng sản" của Hoàng Văn Chí nói về hoàn cảnh đời sống người
Việt trong chế độ xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc, nhất là việc Cải cách ruộng đất tại miền Bắc Việt
Nam (1953-1958) học theo bài học cải cách ruộng đất của Mao Trạch Đông tại Trung Quốc[4].
Tuy nhiên cho đến 1975, theo Nixon, các điều ông viết vẫn không được tin bằng các lời nói của
giới lãnh đạo cộng sản [5].
Năm 1973, trong bài "The Myth of the Bloodbath: North Vietnam's Land reform Reconsidered"
(Bulletin of Concerned Asian Scholars, tháng 9 năm 1973, pp. 2-15), Gareth Porter cho rằng
Hoàng Văn Chí dịch không đúng bài viết của Võ Nguyên Giáp về việc thú nhận có sai lầm trong
việc thi hành "cải cách ruộng đất". Porter nêu ra rằng chữ "xử trí" Giáp dùng phải dịch là
"discipline". Gareth Porter cũng nêu lên lời tướng Giáp rằng "Chúng ta không chú trọng đề
phòng lệch lạc" mà theo Porter phải dịch đúng là "We did not pay attention to precautions
against deviation".
Theo Hoàng Văn Chí, đó là chủ trương của Hồ Chí Minh theo đúng bài học của Mao: "phải làm
cho quá độ để cho dân khiếp sợ, như cái cây muốn uốn phải bẻ cong hết sức để đến khi nó thẳng
lại thì vừa".[5] Hoàng Văn Chí đã viết "chúng ta phạm quá nhiều lệch lạc" (We made too many
deviations) bởi theo ông, Việt Nam không có giai cấp địa chủ và Hồ Chí Minh, Trường Chinh và
Võ Nguyên Giáp đã cố tình "bẻ cong" (deviate) định nghĩa "địa chủ" để giết dân và đảng hóa
ruộng đất".[4]
Năm 1985, trong tác phẩm "No More Vietnams", Cựu Tổng thống Hoa Kỳ Richard Nixon đã
viết rằng các điều Hoàng Văn Chí nêu ra là bài học lớn cho giới truyền thông ngoại quốc.[5]

Ghi chú
1. ^ Bernard B. Fall, The China Quarterly. No.24 (Oct-tháng 12 năm 1965) pp. 185-187
2. ^ Daniel Ellsberg, Secrets: A Memoir of Vietnam and the Pentagon Papers, New York: Viking,
2002. 498 pages.
3. ^ Hoàng Văn Chí, '
4. ^ a b Hoàng Văn Chí, Từ Thực dân đến Cộng sản
5. ^ a b c Richards Nixon, No More Vietnams, New York: Arbor House, 1985.

Nguồn: http://vi.wikipedia.org/wiki/Ho%C3%A0ng_V%C4%83n_Ch%C3%AD

4

Từ Thực Dân Đến Cộng Sản - Hoàng Văn Chí – www.vietnamvanhien.net

Download Ebook Tai: https://downloadsachmienphi.com

MORE EBOOKS: https://bookykhoa.com
Nhóm mạng Việt Nam Văn Hiến

Từ Thực Dân Đến Cộng Sản
Một kinh nghiệm lịch sử của Việt Nam
(Nguyên tác Pháp ngữ)
Mạc Định dịch từ bản Anh ngữ
Mục lục
Giới thiệu tác giả và tác phẩm
Lời giới thiệu của giáo sư P. J. Honey
Lời tựa của tác giả
Phần 1 Cái vinh và cái nhục của một tiểu nhược quốc
Chương 1 Sứ mạng lịch sử của dân tộc Việt Nam
Chương 2 Việt Nam trong lịch sử hiện đại
Phần 2 Nước mất lại còn
Chương 3 “Bác Hồ”, vị cứu tinh của dân tộc
Chương 4 Cộng sản xuất hiện
Chương 5 Có công mài sắt, có ngày nên kim
Phần 3 Chuẩn bị thành lập chế độ độc tài
Chương 6 Bần cùng hoá toàn dân
Chương 7 “Đấu chính trị”
Chương 8 Danh sách Việt gian
Phần 4 Cải tạo tư tưởng
Chương 9 Công tác tư tưởng
Chương 10 Kiểm thảo
Chương 11 Chỉnh huấn
Chương 12 Năm bài học
Phần 5 Cải cách ruộng đất
Chương 13 Đại cương về cải cách ruộng đất
5

Từ Thực Dân Đến Cộng Sản - Hoàng Văn Chí – www.vietnamvanhien.net

Download Ebook Tai: https://downloadsachmienphi.com

MORE EBOOKS: https://bookykhoa.com
Nhóm mạng Việt Nam Văn Hiến

Chương
Chương
Chương
Chương
Chương

14
15
16
17
18

Chiến dịch giảm tô
Cải cách ruộng đất đích thực
Sửa sai
Chống đối chế độ
Con đường thắng tới cộng sản chủ nghĩa

Nguồn: Nhà xuất bản Chân Trời Mới, Sài Gòn 1964. Bản điện tử do talawas thực
hiện, với một số sửa đổi theo quy định chính tả của talawas, từ văn bản do ông
Nguyễn Quang Duy cung cấp, từng được công bố trên mạng
Giới thiệu Tác giả Tác phẩm
Các bạn đọc có thể ngạc nhiên khi thấy một cuốn sách tiếng Việt, tác giả là người
Việt, mà lại là bản dịch. Trường hợp có hơi bất thường nhưng lý do là tại tác giả,
ông Hoàng Văn Chí đã viết nguyên bản bằng tiếng Anh, xuất bản ở ngoại quốc để
trực tiếp trình bày vấn đề Việt Nam với độc giả quốc tế và phổ biến kinh nghiệm
Việt Nam rộng ra khắp thế giới tự do.
Ông Hoàng, hiện còn bôn ba ở hải ngoại, đã tự giao cho mình trọng trách này vì
trước khi rời khỏi Bắc Việt, năm 1955, ông đã hứa với các bạn bè trong hàng ngũ
trí thức kháng chiến là ông sẽ cố gắng nói lên tâm trạng đau thương của họ và của
toàn thể nhân dân miền Bắc đương quằn quại dưới chế độ cộng sản. Sau mười năm
cặm cụi theo đuổi mục đích, ông Hoàng đã hoàn tất một phần lớn nhiệm vụ tinh
thần kể trên vì như ông P. J. Honey, giáo sư đại học đường ở Luân Đôn đã công
nhận, chính nhờ ở các tác phẩm của ông Hoàng mà thế giới bên ngoài đã biết nhiều
về nội tình Bắc Việt và chiến thuật Mao Trạch Đông. Thực sự, không một tác
phẩm nào của ông không được phổ biến khắp thế giới tự do, dịch ra năm bảy thứ
tiếng, từ tiếng Đan Mạch đến các thổ ngữ Ấn Độ, từ các tiếng Á Đông đến tiếng Ipha-nho ở Nam Mỹ. Hiện nay ông là nhà văn Việt Nam có nhiều độc giả nhất ở
ngoại quốc.
Sinh tại Thanh Hoá năm 1913 trong một gia đình Nho giáo có truyền thống cách
mạng, ông đã từng tham gia cuộc bãi khoá năm 1926, phong trào “Le Travail” năm
1936, hoạt động trong Đảng Xã hội SFIO năm 1937–39, và tham gia kháng chiến
chống Pháp từ đầu đến cuối (1946-54). Ông giúp chính phủ kháng chiến với chức
vụ một chuyên viên, phụ trách đúc tiền, làm giấy in bạc, chế tạo hoá chất cho quốc
phòng. Nhưng sau Hiệp định Genève, mặc dù đã được ông Hồ Chí Minh tuyên
6

Từ Thực Dân Đến Cộng Sản - Hoàng Văn Chí – www.vietnamvanhien.net

Download Ebook Tai: https://downloadsachmienphi.com

MORE EBOOKS: https://bookykhoa.com
Nhóm mạng Việt Nam Văn Hiến

dương công trạng trong toàn quốc, ông quyết tâm rời bỏ Bắc Việt, di cư vào Nam.
Trong bốn năm ở Sài Gòn, ông đã để lại nhiều bài báo bằng tiếng Việt, Anh, Pháp,
Hoa và đặc biệt là tập truyện ngắn, vừa hài hước vừa chua chát, nhan đề Phật rơi
lệ, và một thiên khảo cứu về phong tục học nhan đề Đính chánh một định kiến sai
lầm về nguồn gốc dân tộc Việt Nam đăng trong báo Ngày mới xuất bản tại Sài Gòn
năm 1958. Vì một sự nhầm lẫn nào đó, bài này đã được dịch ra Anh văn và đăng
trong tạp chí Asian Culuture của Hội Liên lạc Văn hoá Á châu, năm 1961, ký tên
ông Nguyễn Đăng Thục, Hội trưởng Hội Văn hoá kể trên.
Chúng tôi được quen ông Hoàng Văn Chí hồi chúng tôi nhờ ông đề tựa cuốn Trăm
hoa đua nở trên đất Bắc, do chúng tôi soạn năm 1959. Nhưng chỉ mấy tháng sau,
ông tình nguyện đi Ấn Độ, giữ chức phó lãnh sự tại New Delhi. Ra sân bay, ông có
tâm sự với chúng tôi là mục đích của ông không phải là làm ngoại giao mà là để có
dịp nói lên sự thực của cả hai chế độ: Hồ Chí Minh và Ngô Đình Diệm. Quả nhiên
ông chỉ ở Ấn Độ đúng một năm, đủ thì giờ để kết giao với một số nhà báo, nhà văn
Ấn Độ. Năm 1960, ông sang Thuỵ Sĩ, sang Anh và lưu trú 5 năm tại Paris, nơi mà
ông viết cuốn sách này. Sách đồng thời xuất bản ở Luân Đôn, Nữu Ước, New
Delhi, bản dịch tiếng I-pha-nho xuất bản ở Buenos Aires và có nhà xuất bản đã
mua bản quyền tiếng Nhật, Triều Tiên, Thái, Mã Lai, v.v. Nhận thấy không lẽ một
tác phẩm hoàn toàn bằng tiếng Việt phát hành khắp thế giới mà nhân dân Việt Nam
không có dịp thưởng thức, nên chúng tôi yêu cầu tác giả cho phép dịch ra tiếng
Việt. Bản dịch này được tác giả duyệt lại, sửa chữa một vài sơ suất trong bản tiếng
Anh in tại Luân Đôn và thêm bớt một vài câu cho bớt tính chất văn dịch.
Sau cùng chúng tôi xin lưu ý các bạn đọc về một điểm sau đây: Vì mục đích của
cuốn sách là trình bày chiến thuật Mao Trạch Đông áp dụng tại Bắc Việt, hướng về
các độc giả ngoại quốc, nên phần nhắc lại lịch sử dân tộc và lịch sử cách mạng
Việt Nam chỉ tóm tắt qua loa, vừa đủ để người ngoại quốc chưa hề biết đến nước ta
có thể nắm được đại cương vấn đề. Vì tóm tắt nên không thể trình bày đầy đủ chi
tiết, do đó độc giả trong nước có thể có cảm tưởng là quá sơ sài và thiếu chính xác.
Về điểm này, thay lời tác giả, chúng tôi xin thành thực xin lỗi các bạn đọc.
Mạc Định
Dịch từ nguyên bản tiếng Anh nhan đề: From Colonialism to Communism, xuất
bản năm 1964 đồng thời tại: Anh (The Pall Mall Press Ltd. 77–79 Charlotte Street,
London W.I.), Hoa Kỳ (F. A. Praeger inc, Publisher III, 4th Ave. New York,
N.Y.), Ấn Độ (The Allied Publishers, 13-14 Asaf Road, New Delhi). Cùng với bản
tiếng Việt này đã có những bản dịch sau đây: Tiếng Bồ Đào Nha (Nhà xuất bản
GRD, Rio de Janeiro, Brésil), tiếng I-pha-nho (Nhà xuất bản Editorial SUR,
7

Từ Thực Dân Đến Cộng Sản - Hoàng Văn Chí – www.vietnamvanhien.net

Download Ebook Tai: https://downloadsachmienphi.com

MORE EBOOKS: https://bookykhoa.com
Nhóm mạng Việt Nam Văn Hiến

Buenos Aires, Argentine), tiếng Pháp (Nhà xuất bản MAME, Tours, Pháp).
Lời chú thích của dịch giả
Tất cả các đoạn văn trích trong báo chí Bắc Việt đều là nguyên văn, trừ hai bản báo
cáo của Trường Chinh, vì không có nguyên bản tiếng Việt nên tác giả đã dịch ra
Anh văn từ bản tiếng Pháp do Bắc Việt xuất bản. Chúng tôi cũng dịch theo bản
tiếng Pháp ấy.
Do lời yêu cầu của chúng tôi, cũng như của nhà xuất bản tiếng Pháp và tiếng I-phanho, tác giả đã viết lại Chương 18 (Chương cuối) để trình bày thêm về tình hình
Bắc Việt từ 1962 đến 1965.
***
Lời giới thiệu của giáo sư P. J. Honey
Trước Thế chiến thứ Hai, không mấy ai ở thế giới bên ngoại biết đến nước Việt
Nam và dân tộc Việt Nam và hoạ chăng chỉ nghe nói đến Đông Pháp, trong đó có
xứ “An Nam”. Ngoại trừ người Pháp, không mấy người Tây phương biết đến Việt
Nam là một quốc hiệu, và số du khách có dịp ghé qua Việt Nam lại càng hiếm hơn.
Vì vậy, năm 1945, dư luận thế giới rất đỗi ngạc nhiên khi báo chí loan tin có một
chính phủ mệnh danh là “Việt Nam Dân chủ Cộng hoà” tuyên bố độc lập đối với
Pháp. Nhưng vì đồng thời, việc chấm dứt chiến tranh với Nhật Bản gây nên nhiều
biến cố khác, nên dư luận thế giới lại lãng quên vấn đề Việt Nam, cho mãi đến cuối
năm 1946, khi chiến tranh bùng nổ giữa Pháp và Việt Nam, báo chí thế giới một
lần nữa lại nói đến Việt Nam. Nhưng dư luận hồi ấy cho rằng quân đội Việt Nam
thiếu luyện tập và chỉ có những vũ khí thô sơ, nên không thể kháng cự nổi với đội
quân viễn chinh hùng hậu của Pháp, và chẳng bao lâu sẽ bị dẹp tan.
Nhưng chiến cuộc mỗi ngày một lan rộng, vì Pháp tỏ ra bất lực không dẹp nổi
phong trào kháng chiến Việt Nam, hồi đó thường gọi là Việt Minh. Nhiều người
Tây phương, và đặc biệt những người Mỹ quan tâm đến thời cuộc Viễn Đông, cho
rằng chiến tranh ở Việt Nam là do những phần tử quốc gia lãnh đạo, với mục đích
giành lại độc lập cho quốc gia họ. Hoa Kỳ không trực tiếp can thiệp, nhưng một
phần nào, có thiện cảm với Việt Minh. Vì chiến tranh “lạnh” mỗi ngày một bành
trướng nên dần dần các quốc gia Tây phương mới thấy rõ âm mưu sâu rộng của
cộng sản. Lúc bấy giờ Hoa Kỳ mới ngả theo quan điểm của Pháp, nhận định Việt
8

Từ Thực Dân Đến Cộng Sản - Hoàng Văn Chí – www.vietnamvanhien.net

Download Ebook Tai: https://downloadsachmienphi.com

MORE EBOOKS: https://bookykhoa.com
Nhóm mạng Việt Nam Văn Hiến

Minh không phải là một phong trào thuần tuý quốc gia, mà thực sự là một phong
trào cộng sản chiến đấu với mục đích thiết lập chế độ cộng sản trên một phần đất Á
châu. Vì vậy nên Hoa Kỳ bắt đầu viện trợ mỗi ngày một nhiều cho quân đội Pháp
và quân đội Quốc gia Việt Nam mới thành lập. Mặc dù vậy, Việt Minh vẫn thắng
trận. Trận Điện Biên Phủ kết thúc chiến cuộc, và hội nghị quốc tế họp ở Genève,
đầu năm 1954, mang lại hoà bình ở Việt Nam.
Chiếu theo hiệp định Genève thì Việt Nam bị chia đôi dọc theo vĩ tuyến 17, miền
Bắc đặt dưới quyền kiểm soát của cộng sản, và miền Nam vẫn thuộc quyền phe
quốc gia. Đây là lần đầu tiên một quốc gia cộng sản xuất hiện ở Đông Nam Á ,và
sự kiện này vô cùng quan trọng. Từ ngàn xưa con đường từ Đông Á xuống Đông
Nam Á vẫn xuyên qua Việt Nam, và trong lịch sử hiện đại, chính vì Nhật Bản
chiếm cứ được miền này năm 1941, nên trong chớp nhoáng Nhật Bản đã thôn tính
được toàn thể Đông Nam Á. Không ai không nhìn thấy âm mưu của khối Cộng sản
là sử dụng Bắc Việt như một bàn đạp để tràn xuống phía Nam. Hoa Kỳ đã phải rút
khỏi nước Lào, và chiến tranh hiện nay đương tiếp diễn tại Nam Việt. Chiến cuộc
ở Việt Nam có thể mở đầu cho một cuộc xâm lăng rộng lớn của cộng sản.
Muốn ngăn cản cuộc xâm lăng kể trên một cách hữu hiệu, công việc đầu tiên là
phải tìm hiểu chiến lược và chiến thuật của cộng sản thì mới có thể dự đoán được
kế hoạch của họ và dự trù biện pháp đối phó. Nhưng vì cộng sản Việt Nam rất ít
sáng kiến về quân sự và chính trị, nên thực sự việc ấy không khó khăn như thoạt
đầu nhiều người tưởng tượng. Họ chỉ ưa bắt chước và áp dụng những chiến thuật
đã được thử thách ở các nước đàn anh. Bác sĩ Nguyễn Ngọc Bích, một nhà học giả
Việt Nam rất uyên thâm, đã phê bình cộng sản Việt Nam như sau: “Bất cứ sau một
biến cố hay một hành động nào, Việt cộng cũng tổ chức kiểm thảo để tìm ưu
khuyết điểm. Mục đích của kiểm thảo là để tránh những sai lầm cũ, không phải để
hoạch định kế hoạch cho tương lai. Nhưng vì thiếu sáng kiến nên mỗi lần hoạch
định kế hoạch cho tương lai, Việt cộng thường ưa áp dụng những biện pháp đã
từng mang lại thắng lợi trong quá khứ. Họ không đủ sáng suốt để nhận định rằng
mỗi tình hình mới đòi hỏi một kế hoạch thích ứng và hoàn toàn mới. Chính vì vậy
mà Việt cộng thường bị phê bình, mặc dù có đôi khi quá đáng, là chỉ ưa bắt chước
và áp dụng những chiến thuật cũ kỹ, không hề sáng tác được chiến thuật nào có thể
gọi là mới”.
Chỉ có những lãnh tụ cộng sản mới biết rõ những giai đoạn họ đã vượt qua để lên
nắm chính quyền ở Bắc Việt, và cũng chỉ có họ mới biết rõ họ đã trù tính và ấn
định mỗi giai đoạn phải như thế nào. Tuy nhiên những người trong hàng ngũ kháng
chiến họ có đủ kiến thức và óc quan sát để nhận định những sự việc xảy ra xung
quanh họ, phân tích chính sách, đường lối từ trên ban xuống, rất có thể nghiên cứu
9

Từ Thực Dân Đến Cộng Sản - Hoàng Văn Chí – www.vietnamvanhien.net

Download Ebook Tai: https://downloadsachmienphi.com

MORE EBOOKS: https://bookykhoa.com
Nhóm mạng Việt Nam Văn Hiến

và trình bày những sự việc đã qua với một độ chính xác rất cao.
Với hoài bão tranh đấu cho nền độc lập của xứ sở, ông Hoàng Văn Chí, tác giả
cuốn sách này, đã tham gia kháng chiến ngay từ phút đầu. Mặc dù ông không phải
là môn đồ của chủ nghĩa Mác-xít, và ông thừa biết phong trào kháng chiến đã bị
Việt cộng lũng đoạn, ông vẫn tích cực tham gia, vì ông cho rằng, nếu những phần
tử quốc gia không tham gia kháng chiến sẽ thất bại, và Pháp sẽ có cơ hội đặt lại
nền đô hộ trên đất nước Việt Nam. Nhưng sau khi Pháp đã thất bại, ông Hoàng
Văn Chí không do dự đứng về phe quốc gia để chống cộng sản.
Trong thời gian kháng chiến, ông Hoàng có điều kiện thuận tiện để nghiên cứu
chiến thuật và lập luận của cộng sản. Ông đã chứng kiến việc cán bộ Trung Quốc
bắt buộc Bắc Việt phải tuân theo đường lối của họ Mao, và ông đã dự nhiều cuộc
đấu tố trong dịp “Cải cách ruộng đất” mà vô số nhân dân Bắc Việt đã bị giết chóc
một cách tàn khốc.
Phần lớn những sự việc tường thuật trong cuốn sách này do chính ông Hoàng, nghe
tận tai, thấy tận mắt. Phần còn lại là kết quả một công cuộc sưu tầm sâu rộng của
ông. Trong suốt cuốn sách, tác giả tường thuật một cách cặn kẽ cộng sản đã lợi
dụng và thao túng phong trào ái quốc giành độc lập như thế nào, và đã thành lập
chế độ cộng sản ở Bắc Việt như thế nào. Chỉ riêng về phương diện này cuốn sách
cũng đã là một công cuộc khảo cứu hết sức quan trọng về chiến thuật hiện đại của
cộng sản. Nhưng, hơn nữa, là vì chính những chiến thuật ấy lại đương được áp
dụng ở Nam Việt, và rất có thể trong tương lai, ở nhiều nước khác thuộc Đông
Nam Á, nên chắc chắn tác phẩm của ông Hoàng sẽ trở thành một cuốn sách giáo
khoa mà mọi người có ít nhiều trách nhiệm chống cộng ở Á châu đều cần phải
nghiên cứu.
Bằng những tác phẩm Anh văn đã từng xuất bản, ông Hoàng Văn Chí đã cống hiến
cho thế giới bên ngoài rất nhiều kiến thức về cộng sản Việt Nam, và gần đây, trong
bài báo mới nhất của ông, nhan đề “Sản xuất lúa gạo dưới chế độ nông nghiệp tập
thể”, đăng trong tạp chí China Quarterly, số 9, tháng 2 năm 1962, ông đã giải thích
tại sao nông nghiệp không những thất bại ở Bắc Cao. Theo thiển ý của tôi thì tác
phẩm này sẽ là một trong những tác phẩm tiêu chuẩn về cộng sản Á châu.
P. J. Honey
Giáo sư Trường Nghiên Cứu Á Phi của Luân Đôn Đại Học Đường
***
10

Từ Thực Dân Đến Cộng Sản - Hoàng Văn Chí – www.vietnamvanhien.net

Download Ebook Tai: https://downloadsachmienphi.com

MORE EBOOKS: https://bookykhoa.com
Nhóm mạng Việt Nam Văn Hiến

Lời tựa của Tác Giả
Tường thuật giai đoạn cuối cùng của cuộc cách mạng phản đế quốc ở Việt Nam,
cuốn sách này chuyên nghiên cứu một chiến thuật thường được mệnh danh là “Cải
cách ruộng đất”, một chiến thuật mà các lãnh tụ cộng sản Bắc Việt đã áp dụng để
biến cuộc chiến đấu ái quốc giành độc lập thành một công cuộc thiết lập chế độ vô
sản chuyên chính. Đấy là một chiến thuật tinh vi, lợi dụng tâm lý quần chúng đến
triệt để, có thể coi là phần đóng góp lớn nhất của Mao Trạch Đông đối với lý
thuyết Mác-xít-Lê-nin-nít. Theo thiển ý của tác giả thì “Cải cách ruộng đất” là một
trong những sáng kiến quan trọng nhất trong lịch sử hiện đại.
Bắt nguồn từ chủ trương căn bản của họ Mao là cách mạng vô sản có thể dùng
nông dân làm lực lượng căn bản, “Cải cách ruộng đất” đã được mang ra thử thách
lần đầu tiên, dưới một hình thức thô sơ, trong cuộc nông dân bạo động ở Hồ Nam
năm 1926. Sau khi cuộc bạo động này thất bại và cộng sản Trung Hoa phải ấn náu
ở Diên An, trong hơn mười năm, họ Mao đã nhân đó mà sửa chữa lại đường lối và
kiện toàn lại toàn bộ chiến thuật của ông ta. Nhờ vậy mà sau khi nắm được chính
quyền ở Trung Hoa lục địa, ông Mao đã tiêu diệt được tất cả các phong trào chống
đối, và những thất bại liên tiếp trong các phong trào “nhảy vọt”, hoặc tiến, hoặc
thoái, không lay chuyển nối chế độ do ông thành lập.
Chiến thuật “Cải cách ruộng đất” mà ông Mao áp dụng trên toàn thể lãnh thổ
Trung Hoa lục địa ngay sau khi Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa được thành lập là
dựa theo hoàn cảnh xã hội và tinh thần của nhân dân Trung Hoa. Chỉ vài năm sau
là chiến thuật ấy được mang áp dụng ở Bắc Việt, dưới sự lãnh đạo của một số cố
vấn Trung cộng.
Nhân sống ở khu Bốn, là miền cộng sản kiểm soát từ đầu đến cuối, tôi được dịp
chứng kiến phong trào “Cải cách ruộng đất”, vừa thán phục vừa kinh hoàng.
Trong những trang sau đây tôi cố gắng diễn tả những gì tôi đã thấy - hoặc đôi khi
đã tham dự - với mục đích nhỏ mọn là đóng góp chút ít vào công cuộc phát triển
khoa học xã hội, và đồng thời cống hiến cho các tác giả ngoại quốc thường viết về
Việt Nam hoặc về Á Đông, một vài chi tiết mà từ trước tới nay họ chưa từng biết.
Toàn bộ vấn đề không thể thu gọn trong một cuốn sách nhỏ, nên ở đây tôi chỉ nêu
lên một cách hết sức khách quan một vài yếu tố chính của vấn đề Việt Nam. Tôi
cũng muốn nhấn mạnh là tôi không định tâm bênh vực hoặc đả phá một lý thuyết
hay một chế độ chính trị nào, vì tôi quan niệm tất cả đều lỗi thời. Tôi không có
11

Từ Thực Dân Đến Cộng Sản - Hoàng Văn Chí – www.vietnamvanhien.net

Download Ebook Tai: https://downloadsachmienphi.com

MORE EBOOKS: https://bookykhoa.com
Nhóm mạng Việt Nam Văn Hiến

hoài bão nào khác là trình bày đúng đắn những kinh nghiệm xưa và nay của Việt
Nam để góp phần xây dựng cho mai hậu, một triết lý hoàn toàn mới, phù hợp với
những phát minh mới nhất của khoa học và kỹ thuật hiện đại.
Paris, tháng 6, 1962
Hoàng Văn Chí
***
Phần 1 - Cái vinh và cái nhục của một tiểu nhược quốc
“Một việc phi thường mà không một sử gia nào có thể giải thích một cách thoả
đáng - mặc dầu đã nghiên cứu rất nhiều - là: tại sao, sau hàng ngàn năm đô hộ,
dân tộc Việt Nam vẫn không bị đồng hoá, và Việt Nam vẫn còn là một quốc gia
biệt lập.”
Joseph Buttinger (The Smaller Dragon)

Chương 1 - Sứ mạng lịch sử của dân tộc Việt Nam
Việt Nam là một phần đất của Á châu. Vị trí địa lý của Việt Nam đối với lục địa Á
châu quyết định một phần lớn tiền đồ cũng như sứ mạng mà lịch sử đã giao phó
cho dân tộc Việt Nam trong mấy ngàn năm nay.
Chúng ta hãy so sánh Âu châu. Âu châu là một đơn vị địa lý duy nhất, không núi
cao, sông không rộng nên trong nội địa Âu châu văn hoá thường được trao đổi và
các nòi giống thường được pha trộn một cách tương đối dễ dàng. Địa lý Á châu có
một điểm trái ngược với Âu châu. Lục địa Á châu bị dãy núi Hi-ma-lay-a, và tiếp
theo là dãy Trường Sơn phân chia thành hai đơn vị địa lý văn hoá riêng biệt. Đơn
vị phía Bắc thuộc ảnh hưởng Trung Quốc, đơn vị phía Nam chịu ảnh hưởng Ấn
Độ.
Việc phân chia địa lý này có rất nhiều ảnh hưởng. Trong khi một vài tư tưởng và
đạo lý có thể truyền bá từ Nam lên Bắc và một vài bộ lạc có thể từ từ di chuyển từ
Bắc xuống Nam, qua dẫy Hi-ma-lay-a, dãy núi này vẫn là một “Vạn lý trường
12

Từ Thực Dân Đến Cộng Sản - Hoàng Văn Chí – www.vietnamvanhien.net

Download Ebook Tai: https://downloadsachmienphi.com

MORE EBOOKS: https://bookykhoa.com
Nhóm mạng Việt Nam Văn Hiến

thành” chặn đứng không cho bên nào tấn công quân sự bên nào. Chính nhờ vậy mà
Ấn Độ và các quốc gia khác thuộc Nam Á đã duy trì được nền văn hoá, tổ chức xã
hội và chính trị riêng của họ, không bị văn hoá Hán tộc xâm nhập và không hề bị
binh mã của “Thiên triều” quấy nhiễu. Ngay cho tới ngày nay, dãy trường thành
này vẫn đóng một vai trò tối quan trọng. Nếu một ngày kia Ấn Độ và Trung cộng
có thể thoả thuận công nhận giới tuyến Mac Mahon là biên giới thiên nhiên giữa
hai nước, và nếu Hoa Kỳ đủ sức bảo vệ Việt Nam Cộng hoà và duy trì một nền
trung lập chân chính ở Lào thì dãy Hi-ma-lay-a-Trường Sơn, chạy dài từ Kashmir
ở phía Tây đến Việt Nam ở phía Đông, sẽ là bức bình phong đứng giữa hai khối:
khối Cộng sản và khối Không cộng sản trên lục địa Á châu. Chỉ vị kỵ binh của
Hán, Nguyên, và Thanh triều không hề vượt qua dãy núi này, vì không vượt nổi,
nên nhiều chính khách ở Nam và Đông Nam Á đã nhẹ dạ tin tưởng ở cái mà họ
mệnh danh là “tình hữu nghị cổ truyền với Trung Quốc”. Khi họ đề ra thuyết trung
lập và sống chung hoà bình, họ đã trông cậy quá nhiều vào dãy núi này coi như
một cái mốc che chở cho xứ sở của họ.
Nhưng những biến cố gần đây đã chứng tỏ rằng bức trường thành thiên tạo này
không còn hiệu nghiệm như xưa, không chặn nổi sự xâm nhập và cả những cuộc
tấn công quân sự của cộng sản. Về phía Tây thì Ấn Độ hiện đương lo phòng thủ
biên thuỳ Ấn-Hoa, còn về phía Đông, Hoa Kỳ đương ra sức bảo vệ Việt Nam Cộng
hoà và Thái Lan khỏi bị rơi vào tay cộng sản. Nhưng so sánh thì các nước ở phía
Đông bị đe doạ nhiều hơn các nước ở phía Tây, vì dãy Trường Sơn phân cách Lào
và Việt không cao và hiểm trở bằng dãy Hi-ma-lay-a phân cách Ấn Độ và Tây
Tạng. Hơn nữa, Bắc Kinh nối liền với Hà Nội bằng một đường xe lửa, mà trái lại,
đường bộ từ Bắc Kinh đến Lhasa, thủ đô Tây Tạng, thì khó khăn, hiểm trở. Vì vậy
nên hiện nay cũng như từ ngàn xưa, Trung Quốc vẫn coi Việt Nam là con đường
thuận tiện nhất cho mọi cuộc Nam tiến.
Nhìn vào bản đồ hai nước (trang 16), chúng ta có thể ví Trung Quốc với một cái
loa phễu khổng lồ, mà Việt Nam là cái cuống phễu vừa hẹp vừa dài. Hình ảnh cái
phễu khổng lồ trên đây có thể giải thích một phần lớn đặc điểm của nền bang giao
Hoa-Việt, nếu chúng ta hình dung Trung Hoa như một chất lỏng chứa đựng trong
loa phễu, và suốt trong lịch sử lúc nào cũng muốn chảy dọc theo cái cuống phễu để
tràn xuống những miền đồng bằng phì nhiêu thuộc Đông Nam Á. Lịch sử đã giao
phó cho Việt Nam nằm ở đầu cuống phễu, một trách nhiệm nặng nề: ngăn chặn
13

Từ Thực Dân Đến Cộng Sản - Hoàng Văn Chí – www.vietnamvanhien.net

Download Ebook Tai: https://downloadsachmienphi.com

MORE EBOOKS: https://bookykhoa.com
Nhóm mạng Việt Nam Văn Hiến

không cho quân lực Trung Hoa tràn qua để xuống tới các đồng bằng kể trên. Dân
tộc Việt Nam đã làm tròn nhiệm vụ ấy, và đã đánh bật trở lại tất cả các cuộc chinh
phạt liên tiếp của các triều đại, Hán, Nguyên, Minh, Thanh, đặc biệt nhất là các
đoàn kỵ binh hùng hậu của Hốt Tất Liệt mà từ Đông sang Tây không một quốc gia
nào kháng cự nổi. Hoàn thành được nhiệm vụ lịch sử kể trên, dân tộc Việt Nam
không những đã bảo toàn được nền tự chủ của mình, mà còn giữ cho tất cả các dân
tộc khác ở Đông Nam Á khỏi bị Hán hoá.
Theo Hán sử thì ngày xưa, ở phía Nam sông Dương Tử có một trăm bộ lạc, gọi là
Bách Việt. Các bộ lạc này đều bị Hán hoá hoàn toàn, bắt đầu từ cuộc chinh phạt
của Tần Thuỷ Hoàng, thế kỷ thứ 3 trước Tây lịch. Theo nhiều học giả chuyên về
nhân chủng và phong tục học thì phần lớn các bộ lạc này thuộc chủng tộc
Inđônêsia. Dân tộc Việt Nam cũng thuộc về khối này. Theo một truyền thuyết một truyền thuyết đ...